📖 Bilim Etiği
Bilim Etiği, 9. Sınıf Biyoloji dersinin 1. ünitesi "Yaşam" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 6 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 6 örnek soru bulursun.
✏️ Bilim Etiği soruları
Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.
1. Hangisi bilim etiğine uygun bir davranıştır?
- A) Kullanılan bilgilerin kaynağını göstermek
- B) Hipotezi desteklemeyen verileri gizlemek
- C) Anket sonuçlarını isteğe göre değiştirmek
- D) Katkısı olmayan kişiyi yazar göstermek
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kullanılan bilgilerin kaynağını göstermek
Derlenen bilgiler için mutlaka kaynak gösterilmelidir.
Kaynak göstermek etiğe uygundur.
2. Hangisi bilim etiğine aykırı bir davranıştır?
- A) Anket bulgularını olduğu gibi yazmak
- B) Raporda iş bölümünü açıkça belirtmek
- C) Başkasının verisini kaynaksız kullanmak
- D) Kaynakçayı raporun sonuna eklemek
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Başkasının verisini kaynaksız kullanmak
Başkasının verisi kullanılabilir ama kaynak gösterilmelidir.
Kaynaksız kullanmak etik ihlaldir.
3. İlacın etkisiz olduğunu bulan bir araştırmacı, harcanan emek boşa gitmesin diye sonuçları biraz değiştiriyor. Doğrusu ne olmalıydı?
- A) Yalnız olumlu verileri yayımlamalıydı
- B) Başka bir yazarın adını eklemeliydi
- C) Sonuçları olduğu gibi raporlamalıydı
- D) Verileri beklenen yönde düzeltmeliydi
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sonuçları olduğu gibi raporlamalıydı
Veriler istenildiği gibi değiştirilemez.
Sonuçlar olduğu gibi raporlanmalıdır.
4. Bir grup raporunda ödevin hiçbir aşamasında görev almayan iki öğrencinin adı yer alıyor. Bu durum hangi etik ihlale örnektir?
- A) Fotoğrafları kopyalamak
- B) Anket verilerini değiştirmek
- C) Katkısı olmayanı yazar göstermek
- D) Kaynak göstermeden alıntı yapmak
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Katkısı olmayanı yazar göstermek
Yayında yalnız katkısı olanların adı yer almalıdır.
Katkısı olmayanı yazar göstermek etik dışıdır.
5. "Human Challenge" çalışmasında sağlıklı gönüllülere bilerek virüs verilmesine karşı çıkanların temel gerekçesi neydi?
- A) Aşı geliştirmeyi çok hızlandırması
- B) Toplum sağlığına yarar sağlaması
- C) Hastanede güvenlik önlemi alınması
- D) Tıbbın temel etik ilkeleriyle çelişmesi
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tıbbın temel etik ilkeleriyle çelişmesi
Virüsün uzun vadeli etkileri bilinmiyordu.
Sağlıklı bireyleri bilerek enfekte etmek etik ilkelerle çelişebilir.
6. İki grubun raporunda aynı hayvan fotoğraflarının kullanıldığı görülüyor. Bu durum neyi gösterir?
- A) Raporlar çok özgün hazırlanmıştır
- B) Başkasının emeği sahiplenilmiştir
- C) Kaynakça doğru hazırlanmıştır
- D) Gözlem kurallara uygun yapılmıştır
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Başkasının emeği sahiplenilmiştir
Her grup kendi gözlem ve fotoğraflarını kullanmalıdır.
Aynı fotoğraflar başkasının emeğinin sahiplenildiğini gösterir.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.