📖 İlk Örneklerden Günümüze Türkçenin Önemli Sözlükleri
İlk Örneklerden Günümüze Türkçenin Önemli Sözlükleri, 12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin 1. ünitesi "Giriş" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 14 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun.
✏️ İlk Örneklerden Günümüze Türkçenin Önemli Sözlükleri soruları
Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.
1. Zemahşerî’nin 12. yüzyılda hazırladığı, Arap, İran, Türk ve Moğol dillerinin sözlüğü olan eser hangisidir?
- A) Kamus-ı Türkî
- B) Lehcetü’l-Lügat
- C) Muhâkemetü’l Lugateyn
- D) Mukaddimetü’l-Edeb
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Mukaddimetü’l-Edeb
Eser Harezm Türkçesi için dil malzemesi içerir.
Bu eser Mukaddimetü’l-Edeb’tir.
2. 14. yüzyıl sonlarında hazırlandığı düşünülen, Kuman (Kıpçak) Türklerinin söz varlığı ve sözlü edebiyat ürünlerinden oluşan eser hangisidir?
- A) Divanü Lugati’t-Türk
- B) Muhâkemetü’l Lugateyn
- C) Lehcetü’l-Lügat
- D) Codex Cumanicus
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Codex Cumanicus
Derlemeler Karadeniz’in kuzeyinde yaşamış Türklere aittir.
Bu eser Codex Cumanicus’tur.
3. Şemseddin Sami’nin hazırladığı, kendisinden sonraki pek çok sözlüğe kaynaklık eden ve Türk sözlükçülüğünün dönüm noktası sayılan eser hangisidir?
- A) Divanü Lugati’t-Türk
- B) Kamus-ı Türkî
- C) Muhâkemetü’l Lugateyn
- D) Mukaddimetü’l-Edeb
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kamus-ı Türkî
Türkçeden Türkçeye sözlükler 18. yüzyıldan itibaren hazırlanmıştır.
Bu sözlük Kamus-ı Türkî’dir.
4. Kâşgarlı Mahmud, yirmi yıla yakın malzeme topladıktan sonra eserini yazmak üzere hangi şehre gelmiştir?
- A) İstanbul’a
- B) Bağdat’a
- C) Semerkant’a
- D) Kâşgar’a
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bağdat’a
Yazar Türk topluluklarının yaşadığı bütün bölgeleri dolaşmıştır.
Malzemesini topladıktan sonra Bağdat’a gelmiş ve eserini orada yazmıştır.
5. Kâşgarlı Mahmud’un derleyerek bir araya getirdiği söz varlığı yaklaşık kaç kelimedir?
- A) Bin
- B) Dokuz bin
- C) On beş bin
- D) Yüz bin
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dokuz bin
Yazar Türk yazı dillerinin, lehçelerinin ve ağızlarının özelliklerini belirlemiştir.
Derlediği söz varlığı dokuz bin civarındadır.
6. Divanü Lugati’t-Türk’ün günümüze ulaşan tek nüshasını bulan kişi kimdir?
- A) Vilhelm Thomsen
- B) Muharrem Ergin
- C) Tuncer Gülensoy
- D) Ali Emiri
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ali Emiri
Eserin bugüne yalnızca bir nüshası ulaşmıştır.
Bu nüshayı Ali Emiri bulmuştur.
7. Cumhuriyet Dönemi’nde Türkçenin söz varlığını ortaya koyacak bir sözlük hazırlama düşüncesi neyle oluşmuştur?
- A) Türk Kültürü Araştırma Enstitüsünün açılmasıyla
- B) Dergâh yayınevinin kurulmasıyla
- C) Türk Tarih Kurumunun kurulmasıyla
- D) Türk Dili Tetkik Cemiyetinin kurulmasıyla
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Türk Dili Tetkik Cemiyetinin kurulmasıyla
Bu düşünce 1932 yılında ortaya çıkmıştır.
Türk Dili Tetkik Cemiyetinin kurulmasıyla bu düşünce oluşmuştur.
8. Bütün söz varlığını tek veri tabanında toplayan ve 2008’de kullanıma açılan sözlük hangisidir?
- A) Güncel Türkçe Sözlük
- B) Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü
- C) Türkçede Batı Kökenli Kelimeler Sözlüğü
- D) Büyük Türkçe Sözlük
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Büyük Türkçe Sözlük
Bu sözlük veri tabanında sorgulama olanağı da sağlar.
Söz konusu sözlük Büyük Türkçe Sözlük’tür.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.
📚 "Giriş" ünitesinin konuları
- Edebiyat ile Düşünce Akımları ve Felsefe Arasındaki İlişki
- Edebiyat ile Psikoloji ve Psikiyatri Arasındaki İlişki
- Dilin Tarihî Süreç İçerisindeki Değişimini Etkileyen Sebepler
- İlk Örneklerden Günümüze Türkçenin Önemli Sözlükleri