İçeriğe atla
Giriş yap
← 2. Ünite: Kültür Yolculuğu

📖 Dîvânu Lugâti't-Türk

Dîvânu Lugâti't-Türk, 11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin 2. ünitesi "Kültür Yolculuğu" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 8 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun.

Ünitenin bütün konuları

✏️ Dîvânu Lugâti't-Türk soruları

Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.

1. Dîvânu Lugâti’t-Türk’te geçen “uçmak” sözcüğünün anlamı nedir?

  1. A) Borç
  2. B) Cennet
  3. C) Dünya
  4. D) Öğüt
Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Cennet

Sözcük baharı anlatan bir dörtlükte geçer.
Uçmak, cennet demektir.

2. Dîvânu Lugâti’t-Türk’te geçen “ajun” sözcüğünün anlamı nedir?

  1. A) Öğüt
  2. B) İyi olan her şey
  3. C) Dünya
  4. D) Borç
Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Dünya

Çigil lehçesinde “bu ajun” ve “ol ajun” biçimleri kullanılır.
Ajun, dünya demektir.

3. Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün yazarı kimdir?

  1. A) Kâşgarlı Mahmud
  2. B) Yusuf Has Hacib
  3. C) Edib Ahmed
  4. D) Ahmed Yesevî
Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Kâşgarlı Mahmud

Yazar Türk boylarının lehçelerini yerinde incelemiştir.
Eser Kâşgarlı Mahmud’undur.

4. Kâşgarlı Mahmud’a göre “Dîvânu Lugâti’t-Türk” adı ne anlama gelir?

  1. A) Hakikatlerin Eşiği
  2. B) Mutluluk Veren Bilgi
  3. C) Türk Destanları Kitabı
  4. D) Türk Lehçelerinin Divanı
Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Türk Lehçelerinin Divanı

Yazar eserini sonsuza kadar anılsın diye adlandırmıştır.
Adın anlamı Türk Lehçelerinin Divanı’dır.

5. Dîvânu Lugâti’t-Türk’e göre “sārıg erük” hangi meyvenin adıdır?

  1. A) Şeftali
  2. B) Kayısı
  3. C) Ayva
  4. D) Siyah erik
Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Kayısı

Erük; şeftali, kayısı ve siyah eriğin genel adıdır.
Sārıg erük kayısıdır.

6. Mehmet Kaplan, Kâşgarlı’nın lugatını neye benzetmiştir?

  1. A) Yalnızca şiirlerden oluşan bir divana
  2. B) Yazılı bir atlı göçebe medeniyeti müzesine
  3. C) Yalnızca hükümdarlara öğüt veren bir siyasetnameye
  4. D) Kuru bir kelime listesi ve dizinine
Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Yazılı bir atlı göçebe medeniyeti müzesine

Kaplan, “gözündürük” kelimesinden yola çıkar.
Lugatı yazılı bir atlı göçebe medeniyeti müzesine benzetir.

7. Kitaptaki bilgilere göre Yusuf Has Hacib’in 11. yüzyılda Karahanlı Türkçesiyle yazdığı, siyasetname türünün ilk örneği sayılan eser hangisidir?

  1. A) Dede Korkut Hikâyeleri
  2. B) Kamus-ı Türkî
  3. C) Kutadgu Bilig
  4. D) Dîvân-ı Hikmet
Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Kutadgu Bilig

Eserin adı “mutluluk veren bilgi” demektir.
Bu eser Kutadgu Bilig’dir.

8. Kitaptaki bilgilere göre Türkçe tek dilli sözlükler arasında “Türkçe” adının ilk kez kullanıldığı sözlük hangisidir?

  1. A) Kutadgu Bilig
  2. B) Dede Korkut Kitabı
  3. C) Kamus-ı Türkî
  4. D) Dîvânu Lugâti’t-Türk
Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Kamus-ı Türkî

Sözlük 19. yüzyılda Şemsettin Sami tarafından yazılmıştır.
Bu sözlük Kamus-ı Türkî’dir.

Ünite oyunu sırayla açılır: önce önceki üniteleri tamamla.

📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?

Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı1. Dönem 2. Yazılı

📚 "Kültür Yolculuğu" ünitesinin konuları

  1. Hikâye (Oğulla Buluşma)
  2. Anı (Eski İstanbul'dan Çizgiler)
  3. Orhun Abideleri
  4. Dîvânu Lugâti't-Türk
  5. Edebiyat Atölyesi: Türk Kültürünü Yansıtan Konuşma
  6. Âşık Atışması (Dinleme/İzleme)
  7. Edebiyat Atölyesi: Çevrim İçi Müze Gezisi İzlenimi Yazma