📖 Ak Terek Gök Terek (İzleme Metni)

🤝 Oyun nasıl oynanır?

Ak Terek Gök Terek, iki grup hâlinde oynanan geleneksel bir Türk dünyası oyunudur. ("Terek" kavak ağacı demektir; "ak terek" ak kavak, "gök terek" gök kavak anlamına gelir.)

Oyunun işleyişi:

1. Oyuncular SAYIŞMA ile iki gruba ayrılır
2. İki grup KARŞI KARŞIYA dizilir ve el ele tutuşur
3. Gruplar sırayla birbirine seslenir:
   "Ak terek, gök terek, bizden size kim gerek?"
4. Karşı grup bir oyuncunun ADINI söyler
5. Adı söylenen oyuncu KOŞARAK karşı grubun
   el zincirini yarmaya çalışır
6. Zinciri YARABİLİRSE bir oyuncuyu alıp
   kendi grubuna götürür
   Yaramazsa KARŞI GRUPTA kalır
7. Oyun sırayla devam eder

Oyun en az kaç kişiyle oynanır? Her iki tarafta birkaç kişi gerektiği için en az 6 kişiyle (üçe üç) oynanabilir; ama kalabalık olunca daha eğlenceli olur.

Oyunu kim kazanır? Sonunda oyuncu sayısı daha çok olan grup kazanmış olur. Yani karşı grubun oyuncularını kendi tarafına çeken grup kazanır.

Oyunun en eğlenceli yanı el zincirini yarmaya çalışma anıdır: koşan oyuncu hangi iki kişinin arasını seçeceğine karar vermek zorundadır.

💪 \"Birlikten kuvvet doğar\"

Videoda işlenen atasözü: "Birlikten kuvvet doğar."

Anlamı: İnsanlar bir araya geldiğinde, tek başlarına olduklarından çok daha güçlü olurlar. Birlikte çalışmak, dayanışma ve yardımlaşma büyük işleri başarmayı sağlar.

Oyunla ilişkisi doğrudan ve somuttur:

Oyun bu atasözünü anlatmaz, yaşatır. Çocuk "birlikten kuvvet doğar" sözünü ezberlemek yerine, elini sıkı tutmadığında zincirin yarıldığını görerek öğrenir.

Geleneksel oyunlarımızın değerli yanı budur: bir değeri oyun içinde deneyimletirler.

📱 Dijital oyunlar ve geleneksel oyunlar

Video bu iki oyun türünü karşılaştırır:

Dengeli bakış: Dijital oyunlar tamamen kötü değildir; bazıları dikkat ve strateji geliştirir. Ama ölçülü oynanmalı ve geleneksel oyunların yerini almamalıdır.

Geleneksel oyunlarımızdan bazıları: sek sek, ip atlama, mendil kapmaca, saklambaç, körebe, beş taş, yakan top, birdirbir, Ak Terek Gök Terek.

Bunlar çok eski zamanlardan beri kültürümüzde oynanır; her biri kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültür mirasıdır.

🌍 Türkçe neden başka ülkelerde de konuşulur?

Videoda ilginç bir durum var: oyun Kazakistan'da oynanıyor ama çocuklar Türkçe konuşuyor.

Bunun sebepleri:

1. Ortak kök: Türkçe, Türk dilleri ailesinin bir üyesidir. Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Azerbaycan Türkçesi, Türkmence, Tatarca gibi diller Türkçeyle aynı aileden gelir. Bu yüzden birbirlerine çok benzerler ve bu halklar birbirini büyük ölçüde anlayabilir.

2. Tarihî göçler: Türk boyları tarih boyunca Orta Asya'dan Anadolu'ya ve başka bölgelere göç etmiştir. Gittikleri her yere dillerini ve kültürlerini götürmüşlerdir.

3. Ortak kültür: Aynı oyunlar, aynı masallar, aynı atasözleri, aynı yemekler bu geniş coğrafyada paylaşılır. "Ak Terek Gök Terek" oyununun hem Türkiye'de hem Kazakistan'da bilinmesi bunun bir örneğidir.

4. Türk soylu topluluklar: Pek çok ülkede Türkçe konuşan akraba topluluklar yaşar.

Bu yüzden Türkçe, yalnız Türkiye'de konuşulan bir dil değildir; geniş bir coğrafyada ve milyonlarca insan tarafından konuşulan köklü bir dildir.

Oyunun adı da bunu gösterir: "terek" sözcüğü Türkiye Türkçesinde pek kullanılmaz ama Türk dillerinde kavak ağacı demektir. Yani oyunun adı bile ortak dil mirasımızın bir parçasıdır.

📺 İzleme yöntemleri

Video izlerken de üç yöntem vardır; amacımıza göre seçeriz:

Bu yöntemler dinleme yöntemlerinin aynısıdır; tek fark izlemede görüntü de olmasıdır.

Bu video için hangisi uygun? Bir oyunun kuralları anlatıldığı için not alarak izleme iyi bir seçim olur: kuralları sırayla yazarsak sonra oyunu doğru oynayabiliriz.

Ortamın etkisi

İzlemeden önce ortamın fiziki açıdan uygun olup olmadığını kontrol ederiz:

• Sınıfın aydınlatması uygun mu? (Çok parlak ışık ekranı görünmez yapar)
• Sınıf yeterince sessiz mi?
• Sıcaklık uygun mu?
• Oturma pozisyonum ekranı görmeye uygun mu?

Uygun olmayan ortam duygu, düşünce ve davranışlarımızı etkiler: gürültülü ortamda sinirlenir, çok sıcak ortamda uykumuz gelir, kötü oturuşta dikkatimiz dağılır.