📖 Dört İşlem Gerektiren Problemleri Yapılandırma

🧱 Bir problemin parçaları

Her problemin üç parçası vardır:

Üçü de olmazsa problem olmaz. Soru cümlesi olmayan bir metin problem değil, yalnızca bir anlatıdır.

➡️ İşlemden probleme

Elimizde bir işlem varsa ona uygun problem kurabiliriz.

İşlem: 4 × 6 = 24

Bu işleme uyan problem: *"Bir manavda her birinde 6 elma bulunan 4 kasa vardır. Manavda toplam kaç elma vardır?"*

İşlem: 42 × 3 = 126

Uyan problem: *"Okulumuzun gezisine üç otobüsle gidilecektir. Her otobüste 42 öğrenci gideceğine göre geziye gidecek toplam öğrenci sayısı kaçtır?"*

Kural: işlemdeki her sayı, problemde bir anlam taşımalıdır. 4 "kasa sayısı", 6 "bir kasadaki elma sayısı" oldu.

🔗 İki işlemli problem kurmak

Daha zengin problemler iki işlem gerektirir. Bunun için iki adımlı bir olay düşünürüz:

İşlemler: 185 − 128 = 57, sonra 57 + 109 = 166

Uyan problem: *"Bir pastane tezgâhında sabah 185 kurabiye vardı. Öğleden önce kurabiyelerin 128 tanesi satıldı. Öğleden sonra tezgâha 109 kurabiye eklendi. Son durumda tezgâhta kaç kurabiye vardır?"*

Burada olay iki aşamalıdır: önce azalma, sonra artış. Problem kurarken bu tür sırayla gelişen olaylar seçersek iki işlemli problem doğal olarak çıkar.

Örnek bir başka kalıp: *"Trende 398 yolcu vardı. İlk durakta 140 yolcu indi, 78 yolcu bindi. Son durumda trende kaç yolcu vardır?"*

✅ Kurduğumuz problemi denetlemek

Problem kurduktan sonra kendimize şunları sorarız:

1. Hikâye mantıklı mı? (Bir bakkalda 5000 ekmek olması tuhaftır.)
2. Sayılar uygun mu? Sonuç negatif çıkmamalı: "5 lirası vardı, 12 lira harcadı" olmaz.
3. Soru cümlesi açık mı? Ne istendiği tek anlamda belli olmalı.
4. Verilenler yeterli mi? Eksik bilgi varsa problem çözülemez.
5. Kendim çözebiliyor muyum? Kurduğumuz problemi çözüp sonucun mantıklı olduğunu görmeliyiz.

Bu kontrolü yapmak, problem kurmanın en önemli adımıdır.