📖 Tartma
Tartma, 4. Sınıf Matematik dersinin 5. ünitesi "Ölçme" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 3 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 3 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.
📖 Tartma konu anlatımı
2 dakikada okunur · 4. Sınıf Matematik
Bir nesnenin ne kadar ağır olduğunu bulmaya tartma denir. Temel ağırlık ölçme birimleri kilogram (kg) ve gramdır (g). Çok ağır şeyler için ton (t), çok hafif şeyler için miligram (mg) kullanılır.
⚖️ Dört birim ve aralarındaki ilişki
Birimler büyükten küçüğe şöyle sıralanır:
ton > kilogram > gram > miligram
Aralarındaki dönüşüm hep 1000 iledir:
| Dönüşüm | Değer |
|---|---|
| 1 ton | 1000 kilogram |
| 1 kilogram | 1000 gram |
| 1 gram | 1000 miligram |
Büyükten küçüğe geçerken 1000 ile çarparız.
Küçükten büyüğe geçerken 1000'e böleriz.
Ayrıca sık kullanılan bir değer: yarım kilogram = 500 gram.
📦 Hangi birimi nerede kullanırız?
| Birim | Nerede kullanılır? |
|---|---|
| Ton | Kamyon yükü, bir arabanın ağırlığı, hasat edilen buğday |
| Kilogram | Meyve sebze alışverişi, vücut ağırlığımız, un ve şeker |
| Gram | Baharat, peynir, bir paket bisküvi, altın |
| Miligram | İlaç dozu, vitamin miktarı |
Doğru birimi seçmek önemlidir: bir kamyonun yükünü gramla, bir ilacın dozunu kilogramla söylemek anlamsız olur.
🔗 İki birimi birlikte kullanmak
Günlük hayatta ağırlıklar çoğu zaman tam sayı çıkmaz. Bu yüzden kilogram ve gramı birlikte kullanırız.
Örnek: 2 kg 300 g
Bunu tek birime çevirmek için:
2 kg = 2 × 1000 = 2000 g 2000 g + 300 g = 2300 g
Ters yönde: 4500 g kaç kg kaç g eder?
4500 ÷ 1000 = 4 kg, kalan 500 g 4500 g = 4 kg 500 g
🧰 Tartmak için kullanılan araçlar
- Eşit kollu terazi: İki kefesi vardır. Bir kefeye tartılacak nesne, diğerine ağırlık takımından parçalar konur. İki kefe dengelenince nesnenin ağırlığı bulunur.
- Hassas terazi: Çok küçük ağırlıkları (gram ve miligram) ölçmeye yarar; kuyumcuda ve eczanede kullanılır.
- Dijital terazi / baskül: Marketlerde ve evlerde kullanılır.
🧩 Örnekle anlayalım
Bir manav 3 kg 250 g elma ile 1750 g armut sattı. a) Elmanın kaç gram olduğunu bulunuz. b) Toplam kaç kilogram kaç gram meyve satmıştır?
Çözümü göster
a) Elmayı grama çevirelim:
3 kg = 3 × 1000 = 3000 g 3000 g + 250 g = 3250 g
Elma 3250 gramdır.
b) Toplamı bulalım:
Önce ikisini de aynı birimde toplayalım:
3250 g + 1750 g = 5000 g
Şimdi kilograma çevirelim:
5000 ÷ 1000 = 5
Toplam 5 kg (tam olarak 5 kilogram, artan gram yok).
Manav toplam 5 kilogram meyve satmıştır.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- “1 kilogram 100 gramdır” yanlıştır. 1 kilogram = 1000 gramdır.
- “Kilogramı grama çevirirken 1000'e böleriz” yanlıştır. Büyük birimden küçüğe geçerken 1000 ile çarparız.
- “Farklı birimler doğrudan toplanabilir” yanlıştır. 2 kg ile 300 g'ı toplamadan önce aynı birime çevirmeliyiz.
- “Yarım kilogram 50 gramdır” yanlıştır. Yarım kilogram = 500 gramdır.
✏️ Tartma soruları
Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.
1. 3 kg 750 g kaç gram eder?
1 kg = 1 000 g.
3 kg = 3 000 g.
3 000 + 750 = 3 750 g.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 3 750 g
1 kg = 1 000 g.
3 kg = 3 000 g.
3 000 + 750 = 3 750 g.
2. 9 kg 750 g kaç gram eder?
1 kg = 1 000 g.
9 kg = 9 000 g.
9 000 + 750 = 9 750 g.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 9 750 g
1 kg = 1 000 g.
9 kg = 9 000 g.
9 000 + 750 = 9 750 g.
3. 2 kg 500 g kaç gram eder?
1 kg = 1 000 g.
2 kg = 2 000 g.
2 000 + 500 = 2 500 g.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 2 500 g
1 kg = 1 000 g.
2 kg = 2 000 g.
2 000 + 500 = 2 500 g.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.