📖 Yay Sarkacı ve Basit Sarkaç
Yay Sarkacı ve Basit Sarkaç, 12. Sınıf Fizik dersinin 2. ünitesi "Basit Harmonik Hareket" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 10 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun.
✏️ Yay Sarkacı ve Basit Sarkaç soruları
Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.
1. Yay sabiti 100 N/m olan bir yayın ucuna 1 kg kütleli cisim asılarak yay sarkacı oluşturuluyor. Sarkacın periyodu kaç s'dir? (π = 3 alınız.)
- A) 60 s
- B) 0,3 s
- C) 0,6 s
- D) 0,06 s
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 0,6 s
Yay sarkacında T = 2 · π · √(m ÷ k).
T = 6 · √(1 ÷ 100) = 0,6 s.
2. İp uzunluğu 0,1 m olan bir basit sarkaç, küçük açılarla salınım yapıyor. Sarkacın periyodu kaç s'dir? (π = 3, g = 10 m/s² alınız.)
- A) 0,06 s
- B) 60 s
- C) 0,6 s
- D) 0,3 s
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 0,6 s
Basit sarkaçta T = 2 · π · √(L ÷ g).
T = 6 · √(0,1 ÷ 10) = 0,6 s.
3. Periyodu T olan bir basit sarkacın ip uzunluğu dörtte birine indirilirse periyodu kaç T olur?
- A) T/2
- B) T
- C) 2T
- D) T/4
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: T/2
T = 2 · π · √(L ÷ g); periyot ip uzunluğunun kareköküyle orantılıdır.
√0,25 = 0,5 ⇒ T/2.
4. Periyodu T olan bir yay sarkacında asılı cismin kütlesi 4 katına çıkarılırsa periyot kaç T olur?
- A) T/2
- B) T
- C) 4T
- D) 2T
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 2T
T = 2 · π · √(m ÷ k); periyot kütlenin kareköküyle orantılıdır.
√4 = 2 ⇒ 2T.
5. Yay sabitleri 60 N/m ve 60 N/m olan iki yay paralel bağlanıyor. Eş değer yay sabiti kaç N/m olur?
- A) 3.600 N/m
- B) 30 N/m
- C) 120 N/m
- D) 60 N/m
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 120 N/m
Paralel bağlamada yay sabitleri toplanır.
keş = 60 + 60 = 120 N/m.
6. Küçük açılarla salınan basit sarkacın periyodu hangisine bağlı değildir?
- A) Yer çekimi ivmesine
- B) Asılı cismin kütlesine
- C) Bulunduğu gezegene
- D) İpin uzunluğuna
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Asılı cismin kütlesine
T = 2 · π · √(L ÷ g).
Periyot kütleden ve küçük açılarda genlikten bağımsızdır.
7. Pisa Katedrali'ndeki avizenin salınımını nabzıyla ölçerek sarkaç periyodunun genliğe bağlı olmadığını fark eden kimdir?
- A) Robert Hooke
- B) Isaac Newton
- C) Galileo Galilei
- D) Léon Foucault
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Galileo Galilei
Galileo süreyi ölçmek için kendi nabız atışlarını kullandı.
Genlik azalırken periyodun değişmediğini gözlemledi.
8. Özdeş yaylar seri bağlandığında yay sarkacının periyodu için hangisi doğrudur?
- A) Yay sabiti büyür, periyot azalır
- B) Yay sabiti küçülür, periyot azalır
- C) Yay sabiti ve periyot değişmez
- D) Yay sabiti küçülür, periyot artar
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yay sabiti küçülür, periyot artar
Seri bağlamada eş değer yay sabiti küçülür.
T = 2 · π · √(m ÷ k) olduğundan periyot artar; paralelde tersi olur.
Ünite oyunu sırayla açılır: önce önceki üniteleri tamamla.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.
📚 "Basit Harmonik Hareket" ünitesinin konuları
- Basit Harmonik Hareket ve Konumun Zamana Göre Değişimi
- Basit Harmonik Harekette Kuvvet, Hız ve İvme
- Yay Sarkacı ve Basit Sarkaç