📖 Işığın Çift Yarıkta Girişimi
Işığın Çift Yarıkta Girişimi, 12. Sınıf Fizik dersinin 3. ünitesi "Dalga Mekaniği" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 8 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun.
✏️ Işığın Çift Yarıkta Girişimi soruları
Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.
1. Hava ortamında yapılan çift yarık deneyinde saçak aralığı Δx'tir. Işığın dalga boyu yarıya indirilir, yarıklar arası uzaklık 3 katına çıkarılır ise yeni saçak aralığı kaç Δx olur?
- A) 3Δx/2
- B) Δx/3
- C) 6Δx
- D) Δx/6
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Δx/6
Δx = λ · L ÷ (d · n): λ ve L ile doğru, d ve n ile ters orantılıdır.
Yeni saçak aralığı = 0,5 · 1 ÷ 3 = Δx/6.
2. Hava ortamında yapılan çift yarık deneyinde saçak aralığı Δx'tir. Işığın dalga boyu yarıya indirilir, yarıklar ile perde arasındaki uzaklık 3 katına çıkarılır, yarıklar arası uzaklık yarıya indirilir ise yeni saçak aralığı kaç Δx olur?
- A) 6Δx
- B) 3Δx
- C) Δx/3
- D) 3Δx/4
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 3Δx
Δx = λ · L ÷ (d · n): λ ve L ile doğru, d ve n ile ters orantılıdır.
Yeni saçak aralığı = 0,5 · 3 ÷ 0,5 = 3Δx.
3. Hava ortamında yapılan çift yarık deneyinde saçak aralığı Δx'tir. Işığın dalga boyu 2 katına çıkarılır, yarıklar ile perde arasındaki uzaklık 3 katına çıkarılır, yarıklar arası uzaklık 3 katına çıkarılır ise yeni saçak aralığı kaç Δx olur?
- A) 2Δx
- B) Δx
- C) Δx/2
- D) 18Δx
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 2Δx
Δx = λ · L ÷ (d · n): λ ve L ile doğru, d ve n ile ters orantılıdır.
Yeni saçak aralığı = 2 · 3 ÷ 3 = 2Δx.
4. Hava ortamındaki çift yarık deneyinde 600 nm dalga boylu ışık kullanılıyor. Yarıklar arası uzaklık 0,2 mm, yarıklar ile perde arası 2 m ise saçak aralığı kaç mm'dir?
- A) 12 mm
- B) 60 mm
- C) 6 mm
- D) 0,6 mm
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 6 mm
Δx = λ · L ÷ d (havada n = 1).
600 · 10⁻⁹ m · 2 m ÷ (0,2 · 10⁻³ m) = 6 · 10⁻³ m = 6 mm.
5. Çift yarık deneyinde yalnızca ışığın şiddeti artırılırsa ne olur?
- A) Saçaklar parlaklaşır, Δx değişmez
- B) Saçak aralığı büyür
- C) Saçak aralığı küçülür
- D) Merkezî saçak yer değiştirir
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Saçaklar parlaklaşır, Δx değişmez
Işık şiddeti Δx = λ · L ÷ (d · n) bağıntısında yer almaz.
Yalnızca aydınlık saçakların parlaklığını değiştirir.
6. Aynı düzenekte kırmızı ve mavi ışıkla çift yarık deneyi yapılıyor. Hangisi doğrudur?
- A) Kırmızı ışıkta saçak aralığı daha büyüktür
- B) İki ışıkta saçak aralığı eşittir
- C) Kırmızı ışıkta girişim oluşmaz
- D) Mavi ışıkta saçak aralığı daha büyüktür
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kırmızı ışıkta saçak aralığı daha büyüktür
Kırmızı ışığın dalga boyu maviden büyüktür.
Δx dalga boyuyla doğru orantılı olduğundan kırmızıda daha büyüktür.
7. Çift yarık deneyinde S1 yarığının önüne saydam bir cam levha konursa merkezî aydınlık saçak ne olur?
- A) Yerinde kalır, genişler
- B) S2 yarığının olduğu tarafa kayar
- C) S1 yarığının olduğu tarafa kayar
- D) Tamamen kaybolur
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: S1 yarığının olduğu tarafa kayar
Camdan geçen ışık yavaşlar ve perdeye daha geç ulaşır.
Merkezî aydınlık saçak geciken yarık tarafına kayar; Δx değişmez.
8. Çift yarık deneyinde ışık kaynağı yukarı (+y yönünde) kaydırılırsa merkezî aydınlık saçak ne olur?
- A) Aşağıya (−y yönüne) kayar
- B) Yukarıya (+y yönüne) kayar
- C) İkiye bölünür
- D) Yerinde kalır, daralır
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Aşağıya (−y yönüne) kayar
Işınlar yarıklara aynı anda ulaşamaz.
Merkezî saçak −y yönüne kayar; saçak aralığı değişmez.
Ünite oyunu sırayla açılır: önce önceki üniteleri tamamla.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.
📚 "Dalga Mekaniği" ünitesinin konuları
- Su Dalgalarında Kırınım ve Girişim
- Işığın Çift Yarıkta Girişimi
- Işığın Tek Yarıkta Kırınımı ve Dalga Doğası
- Doppler Olayı
- Elektromanyetik Dalgalar