📖 Özel Görelilik
Özel Görelilik, 12. Sınıf Fizik dersinin 5. ünitesi "Modern Fizik" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 7 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 7 örnek soru bulursun.
✏️ Özel Görelilik soruları
Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.
1. Michelson-Morley deneyinin yapılış amacı neydi?
- A) Elektronun yükünü doğrudan ölçmek
- B) Esirin varlığını ve etkilerini tespit etmek
- C) Atomun çekirdeğini ilk kez görmek
- D) Işığın tanecikli yapısını ispatlamak
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Esirin varlığını ve etkilerini tespit etmek
Bilim insanları ışığın esir denen bir ortamda yayıldığını düşünüyordu.
Deney, esirin ışık hızına etkisini ölçmek için tasarlandı.
2. Michelson-Morley deneyinin sonucu hangisidir?
- A) Işık hızı yöne göre değişir
- B) Esirin ölçülebilir özelliği yoktur
- C) Esir ışığı yavaşlatmaktadır
- D) Evren esirle doludur
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Esirin ölçülebilir özelliği yoktur
Girişim deseninde beklenen kayma hiç gözlenmedi.
Işığın yayılması için ortam gerekmediği anlaşıldı.
3. Einstein'ın özel görelilik teorisinin ikinci postülası hangisidir?
- A) Işık hızı kaynağın hızına eklenerek bulunur
- B) Zaman her gözlemci için aynı akar
- C) Boşlukta ışık hızı tüm eylemsiz sistemlerde aynıdır
- D) Evrende mutlak bir esir ortamı vardır
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Boşlukta ışık hızı tüm eylemsiz sistemlerde aynıdır
Birinci postüla: fizik yasaları tüm eylemsiz sistemlerde aynıdır.
İkinci postüla: ışık hızı gözlemciden ve kaynaktan bağımsızdır.
4. Işık hızına yakın hızla giden bir uzay gemisindeki saat, yerdeki durgun gözlemciye göre nasıl çalışır?
- A) Aynı hızda çalışır
- B) Daha yavaş çalışır
- C) Tamamen durur
- D) Daha hızlı çalışır
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Daha yavaş çalışır
Bu etki zaman genişlemesi olarak adlandırılır.
Hareketli saat, durgun gözlemciye göre yavaş çalışır.
5. Işık hızına yakın hızla giden bir cisimde uzunluk büzülmesi hangi doğrultuda gözlenir?
- A) Yalnızca hareket doğrultusunda
- B) Her doğrultuda eşit olarak
- C) Yalnızca harekete dik doğrultuda
- D) Hiçbir doğrultuda gözlenmez
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yalnızca hareket doğrultusunda
Hareketli cismin boyu hareket doğrultusunda kısalır.
Harekete dik uzunluklarda değişim olmaz.
6. Atmosferin üst katmanlarında oluşan müonların yeryüzüne ulaşabilmesi hangi olguyla açıklanır?
- A) Kütle çekim kilidi
- B) Fotoelektrik olayı
- C) Compton saçılması
- D) Zaman genişlemesi
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Zaman genişlemesi
Durgun müonun ömrü 2,2 μs'dir ve yalnızca 600 m yol alabilir.
Hızlı müonun ömrü yerdeki gözlemciye göre uzar; müon yeryüzüne ulaşır.
7. 1 g kütlenin tamamı enerjiye dönüşse kaç J enerji açığa çıkar? (E = m · c², c = 3 · 10⁸ m/s alınız.)
- A) 9 · 10¹⁶ J
- B) 9 · 10¹³ J
- C) 3 · 10⁵ J
- D) 3 · 10¹¹ J
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 9 · 10¹³ J
Kütle kilograma çevrilir: 1 g = 10⁻³ kg.
E = 10⁻³ · (3 · 10⁸)² = 9 · 10¹³ J.
Ünite oyunu sırayla açılır: önce önceki üniteleri tamamla.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.