🏭 Türkiye'de Kimya Endüstrisi

🏭 Kimya sanayi nelere ham madde sağlar?

Kimya sektöründe ham madde kullanılmaksızın üretilen çok az sayıda ürün bulunur. Kimya sanayi şu alanlara nihai ve ara ürün sağlar:

• Sentetik gübre, ilaç, sentetik elyaflar
• Sabun, deterjan, temizleyici
• Plastik ham maddeleri, tarım ilaçları
• Kozmetik, boya, deri, tekstil
• İnşaat malzemeleri (boru, levha, kapı, pencere)
• Yapıştırıcı, derz, izolasyon malzemeleri
• Fotoğraf malzemeleri ve patlayıcılar

Yani kimya sanayi tek başına bir ürün satmaktan çok, başka sanayilerin hammaddesini üretir. Bu yüzden ona "sanayinin sanayisi" denebilir.

🇹🇷 Türk kimya endüstrisinin yapısı

Türk kimya endüstrisi ağırlıklı olarak şu alanlarda üretim yapan tesislerden oluşur:

petrokimya, sabun, deterjan, gübre, ilaç, boya-vernik, sentetik elyaf, soda

Sektörde faaliyet gösteren firmalar ölçek ve sermaye kaynakları açısından farklılık gösterir:

• Önemli bir kısmı küçük ve orta ölçekli işletmelerden oluşur.
• Ülkemizde büyük ölçekli firmalar ve çok uluslu şirketler de faaliyet gösterir.

📊 Sektörün temel özellikleri

Bu sayılar sorularda doğrudan sorulabilir:

Petrokimya sektörü sermaye bakımından büyük ölçekli ve teknoloji ağırlıklı bir sektördür.

İstihdamın geride olmasının nedeni mantıklıdır: kimya sektörü teknoloji ağırlıklı bir sektördür; üretim büyük ölçüde makinelerle yapıldığı için çalışan sayısı diğer sektörlere göre azdır.

💼 Kimya endüstrisiyle ilgili meslekler

Kimya sektörü tekstilden otomotive, gıdadan ilaç sektörüne kadar birçok alanda faaliyet gösterdiği için çok sayıda meslek sahibi barındırır.

Kimya mühendisi — 4 yıllık kimya mühendisliği lisans programını bitirmek gerekir. Görevleri:

• Belli bir kimyasal maddeyi en ekonomik şekilde üretmek için kurulacak işletmenin projesini hazırlamak
• Üretim aşamasında ürünün kalite kontrolünün yapılmasını sağlamak
• Kimyasal üretim için reçeteler hazırlamak, maddelerin karışım ve bileşim oranlarının uygulama zamanlarını göstermek
• Yeni teknolojilerin geliştirilmesiyle ilgili araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütmek

Kimyager — maddelerin kimyasal özelliklerini ve bunların nasıl değiştirilebileceğini araştırır; kimyasal örneklerin analizini yaparak kimya mühendisine yardım eder. İlaç, deterjan, yapay lifler (polyester, naylon, plastik eşyalar), içecek, gübre, boyar madde gibi ürünlerin ilk sentezini gerçekleştirir. Başlıca çalışma alanları: araştırma, geliştirme, kalite kontrol, üretim, teknik yönetim, sorumlu müdürlük.

Kimya teknikeri — kimya mühendisleri ve kimyagerler tarafından hazırlanan iş planı ve programına göre gerekli işleri yürütür; laboratuvarlarda çalışır, mühendis ve kimyagerlere yardımcı olur ve işletme raporu tutar. Önce meslek liselerinin kimya teknolojisi ya da kimya laboratuvarı bölümünden, sonra meslek yüksekokullarının kimya bölümünden mezun olunur.

Petrokimya teknikeri — ham petrolün çeşitli aşamalarda arıtılması ve petrol ürünlerinin elde edilmesiyle ilgili çalışmaları mühendislerin gözetiminde yürütür.