⚔️ Sevr Antlaşması
Sevr Antlaşması, 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin 2. ünitesi "Millî Uyanış" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 100 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.
📖 Sevr Antlaşması konu anlatımı
2 dakikada okunur · 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Sevr Antlaşması, I. Dünya Savaşı'ndan sonra İtilaf Devletleri ile Osmanlı Devleti arasında 10 Ağustos 1920'de imzalanan barış antlaşmasıdır. Türklere yalnızca İstanbul ile Orta ve Kuzey Anadolu'da küçük bir toprak bırakmayı amaçlayan bu antlaşma, hiç uygulanamadı.
🖊️ İmzalanması
İstanbul Hükûmeti, antlaşmayı kabul edip etmemeyi görüşmek için Saltanat Şurası'nı topladı. Şurada yalnızca Rıza Paşa imzalanmasına karşı çıktı. Antlaşma Paris yakınlarındaki Sevr'de imzalandı.
📌 Başlıca hükümleri
- Boğazlar, Türk üyesi bulunmayan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek.
- Doğu Trakya ile İzmir ve çevresi Yunanistan'a bırakılacak (İzmir için ileride halk oylaması).
- Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulacak; Fırat'ın doğusunda Kürtlere özerklik verilecek.
- Antalya ve Konya çevresi ile On İki Ada İtalya'ya; Antep, Urfa ve Mardin Fransa'ya bırakılacak, Adana'dan Sivas'a uzanan bölge Fransız nüfuz bölgesi olacak.
- Kapitülasyonlar İtilaf Devletleri vatandaşları lehine yeniden uygulanacak; Osmanlı ordusu, jandarma dâhil yaklaşık 50 bin askerle sınırlanacak.
Bu hükümler Osmanlı Devleti'nin bağımsızlığını tamamen ortadan kaldırıyordu.
🚫 Geçersizliği ve tepkiler
- Osmanlı anayasasına göre antlaşmaların Mebusan Meclisi'nde onaylanması gerekiyordu. Meclis dağıtılmış olduğu için Sevr hiç onaylanmadı; bu yüzden hukuken geçersizdir.
- TBMM antlaşmayı tanımadı; imzalayanları ve kabul edenleri vatan haini ilan etti.
- Sevr, Türk milletinin bağımsızlık kararlılığını güçlendirdi ve Millî Mücadele sayesinde uygulanamadı. Bu nedenle "ölü doğmuş antlaşma" olarak anılır.
🧩 Örnekle anlayalım
Sevr Antlaşması'nın Boğazlarla ilgili hükmü, Türklerin egemenlik haklarını nasıl etkiliyordu? Açıklayınız.
Çözümü göster
Boğazların, içinde Türk üyesi olmayan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi, Türklerin kendi topraklarındaki bu önemli su yolu üzerinde hiçbir söz hakkının kalmaması demekti. Bu durum İstanbul'un güvenliğini de tehlikeye atıyor ve Türk egemenliğini açıkça ihlal ediyordu.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- "Sevr Antlaşması'nı TBMM imzaladı" yanlıştır. Antlaşmayı İstanbul Hükûmeti imzaladı; TBMM ise tanımadı ve reddetti.
- "Sevr bir süre uygulandıktan sonra kaldırıldı" yanlıştır. Sevr hiç onaylanmadı ve Millî Mücadele nedeniyle hiç uygulanamadı.
✏️ Sevr Antlaşması soruları
Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.
1. Sevr Antlaşması hangi tarihte imzalandı?
Antlaşma Paris yakınlarında imzalandı.
Tarih on Ağustos bin dokuz yüz yirmidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: On Ağustos bin dokuz yüz yirmi
Antlaşma Paris yakınlarında imzalandı.
Tarih on Ağustos bin dokuz yüz yirmidir.
2. Doğu Anadoluda kurulması öngörülen devlet hangisidir?
Fıratın doğusunda özerklik de öngörüldü.
Devlet Ermeni devletidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ermeni devleti
Fıratın doğusunda özerklik de öngörüldü.
Devlet Ermeni devletidir.
3. Sevrin bağımsızlığı ortadan kaldırdığı yorumunun nedeni nedir?
Kapitülasyonlar da geri geliyordu.
Neden bu sınırlamadır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Toprak ordu ve ekonomiyi sınırlaması
Kapitülasyonlar da geri geliyordu.
Neden bu sınırlamadır.
4. İzmir için halk oylaması öngörülmesinin nedeni nedir?
Bölge Yunanistana bırakılacaktı.
Neden bu istemedir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Devri haklı göstermek istemek
Bölge Yunanistana bırakılacaktı.
Neden bu istemedir.
5. Boğazların yönetimiyle ilgili hüküm sorulmaktadır. Bu hüküm hangi seçenektedir?
Boğazlar, Türk üyesi bulunmayan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecekti.
Bu durum Türk egemenliğini ihlal ediyordu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Uluslararası komisyonla yönetilmesi
Boğazlar, Türk üyesi bulunmayan uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecekti.
Bu durum Türk egemenliğini ihlal ediyordu.
6. Onay için gereken meclis sorulmaktadır. Bu meclis hangi seçenektedir?
Osmanlı anayasasına göre antlaşmaların Mebusan Meclisi'nde onaylanması gerekiyordu.
Meclis dağıtılmış olduğu için onay alınamadı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Mebusan Meclisi
Osmanlı anayasasına göre antlaşmaların Mebusan Meclisi'nde onaylanması gerekiyordu.
Meclis dağıtılmış olduğu için onay alınamadı.
7. Ordu sayısının sınırlandırılmasının sonucu sorulmaktadır. Bu sonuç hangi seçenektedir?
Osmanlı ordusu jandarma dâhil yaklaşık elli bin askerle sınırlanacaktı.
Bu durum ülke savunmasını olanaksız kılıyordu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Savunmanın güçleşmesi
Osmanlı ordusu jandarma dâhil yaklaşık elli bin askerle sınırlanacaktı.
Bu durum ülke savunmasını olanaksız kılıyordu.
8. Ordunun jandarma dâhil sınırlandırılmasının anlamı sorulmaktadır. Bu anlam hangi seçenektedir?
Sınır jandarma dâhil yaklaşık elli bin askerdi.
Bu yüzden iç güvenlik gücü de kısıtlanmış oluyordu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İç güvenliğin de kısıtlanması
Sınır jandarma dâhil yaklaşık elli bin askerdi.
Bu yüzden iç güvenlik gücü de kısıtlanmış oluyordu.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
MEB'in ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre bu ünite şu yazılılarda sorulur. Okulundaki zümre tablodaki senaryolardan birini seçer.