⭐ Doğu ve Güney Cepheleri
Doğu ve Güney Cepheleri, 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin 3. ünitesi "Millî Bir Destan: Ya İstiklal Ya Ölüm!" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 12 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.
📖 Doğu ve Güney Cepheleri konu anlatımı
2 dakikada okunur · 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Millî Mücadele'de doğuda Ermenilere, güneyde ise Fransızlara ve onlarla iş birliği yapan Ermeni birliklerine karşı savaşıldı. Doğu Cephesi TBMM'nin ilk askerî başarısını kazandığı cephedir. Güney Cephesinde düzenli ordu yoktu; Maraş, Antep ve Urfa halkı Kuvâ-yı Millîye ile kendi şehrini savundu.
🏔️ Doğu Cephesi
- Ermeniler, Rusya'nın savaştan çekilmesinden ve Batılı devletlerin desteğinden cesaret alarak Doğu Anadolu'da Türk halkına saldırdı.
- TBMM, 15. Kolordu'yu Doğu Cephesi Komutanlığına çevirdi ve başına Kâzım Karabekir Paşa'yı getirdi.
- Türk ordusu 1920 sonbaharında Sarıkamış, Kars ve Gümrü'yü aldı.
- Gümrü Antlaşması (3 Aralık 1920): TBMM'nin ilk siyasi başarısıdır; Ermenistan Sevr'in geçersizliğini kabul etti, Kars ve çevresi TBMM'ye bırakıldı. Ermenistan, TBMM'yi uluslararası alanda tanıyan ilk devlet oldu. Doğu Cephesi kapandı; ele geçirilen silahlar ve birlikler Batı Cephesi'ne gönderilebildi.
🛡️ Güney Cephesi
- Maraş: Sütçü İmam'ın direnişi başlattığı, 22 gün süren savunmanın ardından Fransızlar 11 Şubat 1920'de şehri terk etti. TBMM, 1973'te şehre "Kahraman" unvanını verdi.
- Urfa: Ali Saip Bey öncülüğündeki direnişle Fransızlar 11 Nisan 1920'de çekildi. 1984'te "Şanlı" unvanı verildi.
- Antep: Şahin Bey'in kahramanca şehit düştüğü, yaklaşık 11 ay süren direnişin sonunda şehir teslim olmak zorunda kaldı. TBMM, 1921'de "Gazi" unvanını verdi.
- Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921): Sakarya Zaferi'nden sonra Fransa ile imzalandı; Güney Cephesi kapandı.
🧩 Örnekle anlayalım
Güney Cephesi'nde savaşan güçlerin Doğu ve Batı cephelerinden farkı nedir? Bu durum halkın hangi özelliğini gösterir?
Çözümü göster
Doğu ve Batı'da düzenli ordu savaşırken Güney Cephesi'nde düzenli ordu yoktu; mücadeleyi bölge halkı ve Kuvâ-yı Millîye birlikleri yürüttü. Kadın, erkek, yaşlı ve çocukların birlikte direnmesi halkın vatanseverliğini, bağımsızlık tutkusunu ve fedakârlığını gösterir.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- "TBMM'nin ilk askerî başarısı I. İnönü'dür" yanlıştır. İlk askerî başarı Doğu Cephesi'nde kazanıldı; I. İnönü düzenli ordunun ilk zaferidir.
- "Güney Cephesi düzenli orduyla kapatıldı" yanlıştır. Bu cephe Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile kapandı.
✏️ Doğu ve Güney Cepheleri soruları
Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.
1. Şemada gösterilen şehre, direnişi nedeniyle hangi unvan verildi?
Sütçü İmam'ın başlattığı direnişle Fransızlar çekildi.
Maraş'a "Kahraman" unvanı verildi.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kahraman
Sütçü İmam'ın başlattığı direnişle Fransızlar çekildi.
Maraş'a "Kahraman" unvanı verildi.
2. Şemada gösterilen şehre, direnişi nedeniyle hangi unvan verildi?
Ali Saip Bey'in birlikleri Fransızları çıkardı.
Urfa'a "Şanlı" unvanı verildi.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Şanlı
Ali Saip Bey'in birlikleri Fransızları çıkardı.
Urfa'a "Şanlı" unvanı verildi.
3. Doğu Cephesi'nde Ermenilere karşı savaşan kolordunun komutanı kimdir?
15. Kolordu Doğu Cephesi Komutanlığı'na çevrildi.
Komutanı Kâzım Karabekir Paşa'ydı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kâzım Karabekir
15. Kolordu Doğu Cephesi Komutanlığı'na çevrildi.
Komutanı Kâzım Karabekir Paşa'ydı.
4. TBMM'nin ilk askerî başarısı hangi cephede kazanıldı?
Ermenilere karşı kazanıldı.
İlk askerî başarı Doğu Cephesi'ndedir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Doğu Cephesi
Ermenilere karşı kazanıldı.
İlk askerî başarı Doğu Cephesi'ndedir.
5. TBMM'yi tanıyan ilk devlet hangisidir?
Gümrü Antlaşması ile oldu.
TBMM'yi ilk tanıyan Ermenistan'dır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ermenistan
Gümrü Antlaşması ile oldu.
TBMM'yi ilk tanıyan Ermenistan'dır.
6. Maraş'ta direnişi Fransız askerini öldürerek başlatan kişi kimdir?
Uzunoluk Mescidi imamıydı ve süt satardı.
Direnişi Sütçü İmam başlattı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sütçü İmam
Uzunoluk Mescidi imamıydı ve süt satardı.
Direnişi Sütçü İmam başlattı.
7. Güney Cephesi'ni kapatan antlaşma hangisidir?
20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalandı.
Güney Cephesi Ankara Antlaşması ile kapandı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ankara Antlaşması
20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalandı.
Güney Cephesi Ankara Antlaşması ile kapandı.
8. İtalya'ya karşı cephe açılmamasının nedenlerinden biri hangisidir?
İtalya'da iç karışıklık da vardı.
İtalya İngiltere ile anlaşmazlık yaşıyordu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İtalya'nın İngilizlerle arasının açık olması
İtalya'da iç karışıklık da vardı.
İtalya İngiltere ile anlaşmazlık yaşıyordu.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
MEB'in ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre bu ünite şu yazılılarda sorulur. Okulundaki zümre tablodaki senaryolardan birini seçer.