🌐 Dış Politikada Yaşanan Gelişmeler
Dış Politikada Yaşanan Gelişmeler, 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin 6. ünitesi "Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 15 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.
📖 Dış Politikada Yaşanan Gelişmeler konu anlatımı
2 dakikada okunur · 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
Lozan sonrası Türk dış politikası iki dönemde incelenir. 1923-1930 arasında Lozan'dan kalan sorunlar çözülmeye çalışıldı; 1930-1938 arasında ise Almanya ve İtalya'nın saldırgan politikalarına karşı bölgesel ve uluslararası barış girişimlerine katılındı. Türkiye bu sorunları barışçı ve gerçekçi yollarla çözdü.
📌 1923-1930: Lozan'dan kalan sorunlar
- Yabancı okullar: Ayrıcalıkları kaldırıldı; Tevhid-i Tedrisat Kanunu (1924) ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlandı; Türk tarihi, coğrafyası ve Türkçe Türk öğretmenlerce okutulacaktı.
- Osmanlı borçları: 1928 Paris'te paylaştırıldı; Türkiye son taksiti 1954'te ödedi.
- Musul sorunu: İngiltere konuyu Milletler Cemiyetine götürdü; cemiyet Musul'u Irak'a verdi. İç karışıklıkların da etkisiyle 5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması ile Musul Irak'a bırakıldı; Hakkâri Türkiye'de kaldı, Irak, Musul petrollerinden aldığı verginin %10'unu 25 yıl süreyle Türkiye'ye verecekti.
- Nüfus mübadelesi: Yunanistan'la anlaşmazlık 1930 antlaşmasıyla çözüldü; İstanbul Rumları ve Batı Trakya Türkleri yerleşik sayıldı.
🕊️ 1930-1938: Barış girişimleri
- Milletler Cemiyeti (18 Temmuz 1932): Türkiye başvurarak değil davet edilerek üye oldu.
- Balkan Antantı (9 Şubat 1934): Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya, Almanya ve İtalya tehdidine karşı sınırlarını karşılıklı güvence altına aldı.
- Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936): Boğazlar komisyonu kaldırıldı; Türkiye Boğazlar'da asker bulundurabildi, tam egemenlik sağlandı.
- Sadabat Paktı (8 Temmuz 1937): İran, Irak ve Afganistan ile imzalandı; doğu sınırları güvenceye alındı.
🧩 Örnekle anlayalım
Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın Türkiye'nin güvenliğine katkısını karşılaştırınız.
Çözümü göster
İkisi de İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikalarına karşı bölgesel barışı korumak için imzalanmıştır. Balkan Antantı (1934) Türkiye'nin batı sınırlarını, Sadabat Paktı (1937) ise doğu sınırlarını güvence altına almıştır. Montrö ile Boğazlar da güvenceye alınınca Türkiye çevresinde bir güvenlik kuşağı oluşturmuştur.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- "Musul sorunu Türkiye lehine çözüldü" yanlıştır. 1926 Ankara Antlaşması ile Musul Irak'a bırakılmıştır; Türkiye karşılığında petrol gelirinden pay almıştır.
- "Türkiye Milletler Cemiyetine kendisi başvurdu" yanlıştır. Atatürk'ün isteğiyle Türkiye cemiyete davet edilerek girmiştir.
✏️ Dış Politikada Yaşanan Gelişmeler soruları
Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.
1. Zaman şeridinde soru işaretli yılda ne olmuştur?
1932 Milletler Cemiyeti, 1934 Balkan Antantı.
1936 Montrö, 1937 Sadabat Paktı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Milletler Cemiyeti
1932 Milletler Cemiyeti, 1934 Balkan Antantı.
1936 Montrö, 1937 Sadabat Paktı.
2. Zaman şeridinde soru işaretli yılda ne olmuştur?
1932 Milletler Cemiyeti, 1934 Balkan Antantı.
1936 Montrö, 1937 Sadabat Paktı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Balkan Antantı
1932 Milletler Cemiyeti, 1934 Balkan Antantı.
1936 Montrö, 1937 Sadabat Paktı.
3. Zaman şeridinde soru işaretli yılda ne olmuştur?
1932 Milletler Cemiyeti, 1934 Balkan Antantı.
1936 Montrö, 1937 Sadabat Paktı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sadabat Paktı
1932 Milletler Cemiyeti, 1934 Balkan Antantı.
1936 Montrö, 1937 Sadabat Paktı.
4. 1926 Ankara Antlaşması ile Musul'a ne oldu?
Türkiye petrol gelirinin %10'unu 25 yıl alacaktı.
Musul Irak'a bırakıldı, Hakkâri Türkiye'de kaldı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Irak'a bırakıldı
Türkiye petrol gelirinin %10'unu 25 yıl alacaktı.
Musul Irak'a bırakıldı, Hakkâri Türkiye'de kaldı.
5. Türkiye'ye Milletler Cemiyeti'ne üye olması için davet edildiği yıl hangisidir?
Atatürk başvurarak değil davet edilerek girilmesini istedi.
Türkiye 1932'de üye oldu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 1932
Atatürk başvurarak değil davet edilerek girilmesini istedi.
Türkiye 1932'de üye oldu.
6. Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile ne sağlandı?
Boğazlar Komisyonu kaldırıldı, Türkiye asker bulundurabildi.
Boğazlarda egemenlik sağlandı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Boğazlarda Türk egemenliği
Boğazlar Komisyonu kaldırıldı, Türkiye asker bulundurabildi.
Boğazlarda egemenlik sağlandı.
7. Türkiye batıda Balkan Antantı, doğuda Sadabat Paktı ile ne amaçladı?
İtalya ve Almanya'nın saldırganlığı tehdit oluşturuyordu.
Amaç sınırları güvenceye almaktı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sınırlarını güvenceye almayı
İtalya ve Almanya'nın saldırganlığı tehdit oluşturuyordu.
Amaç sınırları güvenceye almaktı.
8. Yabancı okulların Maarif'e bağlanmasını sağlayan kanun hangisidir?
3 Mart 1924'te çıkarıldı.
Tüm okullar Tevhid-i Tedrisat ile Maarif'e bağlandı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tevhid-i Tedrisat
3 Mart 1924'te çıkarıldı.
Tüm okullar Tevhid-i Tedrisat ile Maarif'e bağlandı.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
MEB'in ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre bu ünite şu yazılılarda sorulur. Okulundaki zümre tablodaki senaryolardan birini seçer.
📚 "Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası" ünitesinin konuları
- Dış Politikanın Temel İlke ve Amaçları
- Dış Politikada Yaşanan Gelişmeler
- Hatay'ın Türkiye'ye Katılması