📖 Koşuk
Koşuk, 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin 1. ünitesi "Sözün Ezgisi" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 20 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun.
✏️ Koşuk soruları
Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.
1. İslamiyet Öncesi Dönem’de toylarda veya kazanılan savaş sonrasındaki eğlencelerde kopuz eşliğinde söylenen şiirlere ne ad verilir?
- A) Türkü
- B) Mâni
- C) Koşma
- D) Koşuk
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Koşuk
Bu şiirler aşk, doğa ve yiğitlik konularını işler.
Bunlara koşuk denir.
2. Koşuklar hangi çalgı eşliğinde söylenirdi?
- A) Kopuz
- B) Ney
- C) Davul
- D) Kanun
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kopuz
Ozanlar şiirlerini bir telli çalgıyla söylerdi.
Bu çalgı kopuzdur.
3. Koşuklar genellikle hangi ölçüyle oluşturulur?
- A) Hiçbir ölçüye bağlı kalmadan
- B) 14 heceli hece ölçüsüyle
- C) 7, 8 veya 11 heceli hece ölçüsüyle
- D) Aruzun uzun ve ağır kalıplarıyla
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 7, 8 veya 11 heceli hece ölçüsüyle
Koşuklar İslamiyet öncesinin millî ölçüsüyle söylenir.
Genellikle 7’li, 8’li veya 11’li hece ölçüsü kullanılır.
4. “iyi” sözcüğünün yüzyıllar içindeki değişimi hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
- A) eygü → edgü → eyü → iyi
- B) edgü → eyü → eygü → iyi
- C) eyü → edgü → eygü → iyi
- D) edgü → eygü → eyü → iyi
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: edgü → eygü → eyü → iyi
VIII. yüzyıl edgü, XIV. yüzyıl eygü, XVIII. yüzyıl eyü biçimindedir.
XX. yüzyılda sözcük “iyi” olmuştur.
5. Halk şiiri geleneğinde şairin şiirin son bölümünde kullandığı takma ada ne denir?
- A) Kavuştak
- B) Tapşırma
- C) Döşeme
- D) Matla
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tapşırma
Takma ada genel olarak mahlas denir.
Halk şiirinde mahlasa tapşırma da denir.
6. “Dağda eridi karlar / Coşup aktı pınarlar / Açtı kırda çınarlar / Bahar geldi köyümüze” dörtlüğünün kafiye düzeni hangisidir?
- A) abba
- B) aaaa
- C) abab
- D) aaab
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: aaab
İlk üç dize aynı seslerle biter, dördüncü dize farklıdır.
Bu, koşuklardaki gibi aaab düzenidir.
7. Belli kurallara göre düzenlenmiş, kulağa hoş gelen ses dizisini ifade eden müzik terimi hangisidir?
- A) Ezgi
- B) Redif
- C) Kafiye
- D) Ritim
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ezgi
Bu kavram edebiyattan çok müziğe aittir.
Bu müzik terimi ezgidir.
8. Toplumdaki aksaklıkları eleştiren koşmalara ne denir?
- A) Güzelleme
- B) Ağıt
- C) Taşlama
- D) Koçaklama
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Taşlama
Bu koşmalarda eleştiri ön plandadır.
Bunlara taşlama denir.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.