📖 Başkaları Tarafından Oluşturulan İki Nicel Değişkenli Verileri İnceleme
Başkaları Tarafından Oluşturulan İki Nicel Değişkenli Verileri İnceleme, 11. Sınıf Matematik dersinin 1. ünitesi "İstatistiksel Araştırma Süreci" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 10 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun.
✏️ Başkaları Tarafından Oluşturulan İki Nicel Değişkenli Verileri İnceleme soruları
Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.
1. Bir haberde, korelasyon katsayısı r = 0,61 bulunan meyve veren zeytin ağacı sayısı ile sofralık zeytin üretimi için “negatif yönlü güçlü bir ilişki vardır” çıkarımı yapılmıştır. Bu çıkarım için hangisi doğrudur?
- A) Yönü de gücü de yanlıştır.
- B) Yalnızca gücü yanlıştır.
- C) Çıkarım tamamen doğrudur.
- D) Yalnızca yönü yanlıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yönü de gücü de yanlıştır.
r > 0 ise yön pozitif, r < 0 ise yön negatiftir.
|r| = 1 mükemmel, 0,70 ≤ |r| < 1 güçlü, 0,30 ≤ |r| < 0,70 orta düzeyde, 0 < |r| < 0,30 zayıf ilişki; r = 0 ise ilişki yoktur.
r = 0,61 için doğru yorum: pozitif yönlü, orta düzeyde ilişki.
2. Bir haberde, korelasyon katsayısı r = −0,16 bulunan günlük reklam izleme süresi ile alışveriş miktarı için “negatif yönlü güçlü bir ilişki vardır” çıkarımı yapılmıştır. Bu çıkarım için hangisi doğrudur?
- A) Yalnızca yönü yanlıştır.
- B) Çıkarım tamamen doğrudur.
- C) Yönü de gücü de yanlıştır.
- D) Yalnızca gücü yanlıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yalnızca gücü yanlıştır.
r > 0 ise yön pozitif, r < 0 ise yön negatiftir.
|r| = 1 mükemmel, 0,70 ≤ |r| < 1 güçlü, 0,30 ≤ |r| < 0,70 orta düzeyde, 0 < |r| < 0,30 zayıf ilişki; r = 0 ise ilişki yoktur.
r = −0,16 için doğru yorum: negatif yönlü, zayıf ilişki.
3. Bir haberde, korelasyon katsayısı r = 0,79 bulunan günlük reklam izleme süresi ile alışveriş miktarı için “negatif yönlü güçlü bir ilişki vardır” çıkarımı yapılmıştır. Bu çıkarım için hangisi doğrudur?
- A) Yönü de gücü de yanlıştır.
- B) Yalnızca yönü yanlıştır.
- C) Çıkarım tamamen doğrudur.
- D) Yalnızca gücü yanlıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yalnızca yönü yanlıştır.
r > 0 ise yön pozitif, r < 0 ise yön negatiftir.
|r| = 1 mükemmel, 0,70 ≤ |r| < 1 güçlü, 0,30 ≤ |r| < 0,70 orta düzeyde, 0 < |r| < 0,30 zayıf ilişki; r = 0 ise ilişki yoktur.
r = 0,79 için doğru yorum: pozitif yönlü, güçlü ilişki.
4. Bir haberde, korelasyon katsayısı r = −0,52 bulunan yaş çay üretim miktarı ile kuru çay üretim miktarı için “pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki vardır” çıkarımı yapılmıştır. Bu çıkarım için hangisi doğrudur?
- A) Yalnızca gücü yanlıştır.
- B) Çıkarım tamamen doğrudur.
- C) Yalnızca yönü yanlıştır.
- D) Yönü de gücü de yanlıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yalnızca yönü yanlıştır.
r > 0 ise yön pozitif, r < 0 ise yön negatiftir.
|r| = 1 mükemmel, 0,70 ≤ |r| < 1 güçlü, 0,30 ≤ |r| < 0,70 orta düzeyde, 0 < |r| < 0,30 zayıf ilişki; r = 0 ise ilişki yoktur.
r = −0,52 için doğru yorum: negatif yönlü, orta düzeyde ilişki.
5. Reklam izleme süresi ile alışveriş miktarı arasında pozitif ilişki bulunan bir araştırmada bir kişi uzun süre reklam izlediği hâlde çok az alışveriş yapmıştır. Buna göre hangisi doğrudur?
- A) Bu kişi verilerden çıkarılmak zorundadır.
- B) Değişkenler arasında ilişki olmadığı kanıtlanır.
- C) İlişkinin yönü negatif olarak değişir.
- D) Tek bir kişinin verisine bakılarak karar verilemez.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tek bir kişinin verisine bakılarak karar verilemez.
İlişki tüm verilerin serpme diyagramı ve korelasyon katsayısıyla değerlendirilir.
Tek bir gözlem genel eğilimi değiştirmez.
6. Yalnızca Türkiye verileriyle yapılan bir araştırmada iki değişken arasında güçlü ilişki bulunmuştur. Bu sonuç için hangisi doğrudur?
- A) Sonuç yanlış hesaplanmıştır.
- B) Sonuç tüm dünyaya genellenemez.
- C) Sonuç tüm ülkeler için geçerlidir.
- D) İlişki neden-sonuç ilişkisidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sonuç tüm dünyaya genellenemez.
Araştırmanın evreni Türkiye'dir.
Elde edilen sonuçlar yalnızca bu evren için yorumlanabilir.
7. Sosyal medyada karşılaşılan istatistiksel bir bilgiyi değerlendirirken ilk yapılması gereken hangisidir?
- A) Yalnızca başlığını okumak
- B) Kaynağını ve yöntemini sorgulamak
- C) Sayıları yuvarlayarak ezberlemek
- D) Bilgiyi hemen paylaşmak
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kaynağını ve yöntemini sorgulamak
İstatistiksel bilgiler hatalı ya da taraflı sunulmuş olabilir.
Verinin kaynağı, örneklemi ve yöntemi incelenmelidir.
8. Bir araştırmacının topladığı verileri beklentisine uymadığı için değiştirmesi hangi ilkeye aykırıdır?
- A) Örneklemin büyüklüğü
- B) Verilerin gizliliği
- C) Nesnellik ve dürüstlük
- D) Grafiğin okunabilirliği
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Nesnellik ve dürüstlük
Toplanan veriler araştırmacının beklentisine göre değiştirilmemelidir.
Nesnel ve dürüst davranmak sonuçların güvenilirliği için gereklidir.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.
📚 "İstatistiksel Araştırma Süreci" ünitesinin konuları
- İki Nicel Değişkenli Veriler
- Başkaları Tarafından Oluşturulan İki Nicel Değişkenli Verileri İnceleme