← 4. Ünite: Family Life

📖 Hobbies and abilities (can/can't)

Hobbies and abilities (can/can't), 3. Sınıf İngilizce dersinin 4. ünitesi "Family Life" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 5 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 5 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.

Hemen soru çöz ↓ Konu testi (5 soru, puanlı) Ünite testi Ünitenin bütün konuları

📖 Hobbies and abilities (can/can't) konu anlatımı

11 dakikada okunur · 3. Sınıf İngilizce

Bu konuda hobilerimizi ve yapabildiklerimizi İngilizce anlatmayı öğreniyoruz. Temel yapı can (yapabilmek) ve can't (yapamamak): "I can play basketball well, but I can't play football." (Basketbolu iyi oynayabilirim ama futbol oynayamam.) Soru: "Can you swim?" → "Yes, I can." / "No, I can't."

🎸 Hobbies — Hobiler

İngilizce	Türkçesi
play chess	satranç oynamak
play football	futbol oynamak
play basketball	basketbol oynamak
play volleyball	voleybol oynamak
play the piano	piyano çalmak
play the guitar	gitar çalmak
play the violin	keman çalmak
swim	yüzmek
ride a bike	bisiklet sürmek
dance	dans etmek
sing	şarkı söylemek
draw / paint	resim çizmek / boyamak
read books	kitap okumak
cook	yemek yapmak
run	koşmak
skate	paten kaymak

ÇOK ÖNEMLİ — "play" ile "the" kullanımı:

Bu, İngilizcenin en ince kurallarından biridir:

Ne?	"the" var mı?	Örnek
Müzik aleti	VAR	play the piano, play the guitar, play the violin
Spor / oyun	YOK	play football, play chess, play basketball

DOĞRU : I can play the piano.    (müzik aleti → the)
DOĞRU : I can play football.      (spor → the yok)

YANLIŞ: I can play piano.
YANLIŞ: I can play the football.

Kuralı nasıl hatırlarız?

Müzik aleti ÇALINIR → the piano, the guitar, the violin
Spor OYNANIR        → football, basketball, chess

"play" kullanılmayan hobiler: Bazı hobiler "play" almaz, kendi fiilleri vardır:

swim        → yüzmek      (play swim DEĞİL)
dance       → dans etmek
sing        → şarkı söylemek
cook        → yemek yapmak
ride a bike → bisiklet sürmek

💪 can / can't — Yapabilme

can = yapabilmek (yetenek)
can't = yapamamak (can not'un kısaltması)

Temel kalıp:

I can swim.          → Yüzebilirim.
I can't swim.        → Yüzemem.

ÇOK ÖNEMLİ KURALLAR:

1. can'dan sonra fiil YALIN gelir:

DOĞRU : I can swim.
YANLIŞ: I can to swim.
YANLIŞ: I can swimming.
YANLIŞ: I can swims.

2. can hiçbir kişide değişmez:

I can ...        She can ...
You can ...      We can ...
He can ...       They can ...

Ne "cans" ne "caning" olur! Bu, can'i öğrenmesi en kolay fiillerden biri yapar.

DOĞRU : She can play the piano.
YANLIŞ: She cans play the piano.

3. Soru yaparken can ÖNE geçer:

DÜZ CÜMLE : You can swim.
SORU      : Can you swim?

Soru	Türkçesi	Cevaplar
Can you swim?	Yüzebilir misin?	Yes, I can. / No, I can't.
Can you cook?	Yemek yapabilir misin?	Yes, I can. / No, I can't.
Can you play chess?	Satranç oynayabilir misin?	Yes, I can. / No, I can't.
Can she play the guitar?	O gitar çalabilir mi?	Yes, she can. / No, she can't.

Dikkat: Soruda da -s ya da does kullanılmaz:

DOĞRU : Can she play the piano?
YANLIŞ: Does she can play the piano?
YANLIŞ: Can she plays the piano?

Olumsuz yazımı:

can not  → cannot  → can't

Üçü de doğrudur; günlük kullanımda can't tercih edilir.

⭐ well / very well — Ne kadar iyi?

Bir şeyi ne kadar iyi yapabildiğimizi söylemek için well kullanılır.

İngilizce	Türkçesi
well	iyi
very well	çok iyi
not very well	pek iyi değil
a little	biraz

Örnekler:

I can swim well!
   → İyi yüzebilirim!
I can play basketball well, but I can't play football.
   → Basketbolu iyi oynayabilirim ama futbol oynayamam.
She can play the piano very well.
   → O piyanoyu çok iyi çalabilir.
I can cook a little.
   → Biraz yemek yapabilirim.

Dikkat — "well" nereye konur?

Well, nesneden sonra gelir:

DOĞRU : I can play basketball well.
YANLIŞ: I can play well basketball.
YANLIŞ: I can well play basketball.

"good" ile "well" farkı: İkisi de "iyi" demektir ama farklı yerlerde kullanılır:

Sözcük	Neyi niteler?	Örnek
good	İsmi	He is a good boy. (iyi bir çocuk)
well	Fiili	He can swim well. (iyi yüzer)

DOĞRU : I can swim well.
YANLIŞ: I can swim good.

"but" ile karşıtlık:

I can play basketball well, BUT I can't play football.
   → ... ama futbol oynayamam.

but = ama, fakat. İki zıt bilgiyi birbirine bağlar.

🗣️ Hobi ve yetenek hakkında konuşmak

Hobi sormak:

Soru	Türkçesi	Örnek cevap
What is your hobby?	Hobin ne?	My hobby is playing chess.
What is your uncle's hobby?	Amcanın hobisi ne?	He likes playing chess.
What do you like doing?	Ne yapmayı seversin?	I like swimming.
Can you play the guitar?	Gitar çalabilir misin?	Yes, I can.

Dikkat — "like" ve "can" farkı:

I LIKE playing chess.  → Satranç oynamayı SEVERİM. (beğeni)
I CAN play chess.      → Satranç oynayabilirim.    (yetenek)

Bir şeyi sevebilir ama yapamayabiliriz; ya da yapabilir ama sevmeyebiliriz:

I like football, but I can't play it well.
   → Futbolu severim ama iyi oynayamam.
I can play the violin, but I don't like it.
   → Keman çalabilirim ama sevmem.

Dikkat — "like"tan sonra -ing gelir:

DOĞRU : I like playing chess.    I like swimming.
DOĞRU : He likes playing chess.
YANLIŞ: I like play chess.

Ama can'den sonra yalın fiil gelir:

I can play chess.     (yalın)
I like playing chess. (-ing)

Örnek diyalog:

— What is your hobby?
— My hobby is playing basketball. Can you play
  basketball?
— No, I can't. But I can swim very well!
— Great! Can you play chess?
— Yes, I can. I often play chess with my grandpa.

Türkçesi:

— Hobin ne?
— Hobim basketbol oynamak. Sen basketbol oynayabilir
  misin?
— Hayır, oynayamam. Ama çok iyi yüzebilirim!
— Harika! Satranç oynayabilir misin?
— Evet, oynayabilirim. Sık sık büyükbabamla satranç
  oynarım.

Faydalı ifadeler:

İngilizce	Türkçesi
What about you?	Ya sen?
Great!	Harika!
Well done!	Aferin!
Me too!	Ben de!

🧩 Örnekle anlayalım

a) "play" fiiliyle kullanılan hobilerde "the" ne zaman kullanılır, ne zaman kullanılmaz? b) "Basketbolu iyi oynayabilirim ama futbol oynayamam" cümlesini İngilizce yazınız. c) "Can you swim?" sorusuna olumlu ve olumsuz kısa cevap veriniz. d) "can"den sonra fiil nasıl gelir, "can" kişiye göre değişir mi? e) "I like playing chess" ile "I can play chess" arasındaki fark nedir?

Çözümü göster

a) "play" ile "the" kullanımı

Bu, İngilizcenin en ince ve en çok hata yapılan kurallarından biridir:

Ne?	"the" var mı?	Örnekler
Müzik aleti	VAR	play the piano, play the guitar, play the violin
Spor / oyun	YOK	play football, play basketball, play chess, play volleyball

DOĞRU : I can play the piano.
DOĞRU : I can play football.

YANLIŞ: I can play piano.
YANLIŞ: I can play the football.

Kuralı nasıl hatırlarız?

Müzik aleti ÇALINIR → the ile  : the piano, the guitar
Spor OYNANIR        → the yok  : football, chess

Başka bir hatırlama yolu: müzik aletleri belirli nesnelerdir (odadaki o piyano), sporlar ise soyut etkinliklerdir (futbol diye bir nesne yok).

Bir de "play" almayan hobiler var:

swim        → yüzmek          (play swim DEĞİL)
dance       → dans etmek
sing        → şarkı söylemek
cook        → yemek yapmak
ride a bike → bisiklet sürmek

Bunlar kendi fiilleriyle kullanılır.

b) "Basketbolu iyi oynayabilirim ama futbol oynayamam"

Cevap: *I can play basketball well, but I can't play football.*

Cümleyi parçalayalım:

I can play       = oynayabilirim
basketball       = basketbol (the YOK — spor)
well             = iyi (nesneden SONRA)
but              = ama
I can't play     = oynayamam
football         = futbol (the YOK — spor)

Üç dikkat noktası:

1. "well" nereye konur? Nesneden sonra:

DOĞRU : I can play basketball well.
YANLIŞ: I can play well basketball.
YANLIŞ: I can well play basketball.

2. "good" değil "well":

DOĞRU : I can swim well.
YANLIŞ: I can swim good.

good ismi niteler (a good boy), well fiili niteler (swim well).

3. can't = can not'un kısaltması. cannot ya da can not da yazılabilir, ama günlük kullanımda can't tercih edilir.

c) "Can you swim?" kısa cevapları

Olumlu: *Yes, I can.*
Olumsuz: *No, I can't.*

Uzun cevaplar: *Yes, I can swim.* / *No, I can't swim.*

Dikkat — cevapta sorunun fiilini kullanırız:

Soru	Olumlu	Olumsuz
Can you swim?	Yes, I can.	No, I can't.
Can she play the piano?	Yes, she can.	No, she can't.
Can they cook?	Yes, they can.	No, they can't.

YANLIŞ: Can you swim? → Yes, I do.
YANLIŞ: Can you swim? → Yes, I am.
DOĞRU : Can you swim? → Yes, I can.

Soru yapısına da dikkat: can cümlenin başına geçer:

DÜZ CÜMLE : You can swim.
SORU      : Can you swim?

Ve soruda does ya da -s kullanılmaz:

DOĞRU : Can she play the piano?
YANLIŞ: Does she can play the piano?
YANLIŞ: Can she plays the piano?

d) "can"den sonra fiil ve kişi değişimi

1. can'den sonra fiil YALIN gelir:

DOĞRU : I can swim.
YANLIŞ: I can to swim.
YANLIŞ: I can swimming.
YANLIŞ: I can swims.

2. can hiçbir kişide DEĞİŞMEZ:

I can ...        We can ...
You can ...      They can ...
He can ...       She can ...

Ne "cans" ne "caning" olur!

DOĞRU : She can play the piano.
YANLIŞ: She cans play the piano.

Bu neden güzel bir haber? Çünkü başka fiillerde he/she/it ile -s eklemek zorunludur:

Fiil	he/she/it ile
play	she plays
swim	she swims
can	she can (değişmez!)

Yani can, İngilizcede öğrenmesi en kolay fiillerden biridir — hiç değişmez.

e) "I like playing chess" ile "I can play chess" farkı

Bu iki cümle tamamen farklı şey söyler:

Cümle	Ne söyler?	Türkçesi
I like playing chess.	BEĞENİ	Satranç oynamayı severim.
I can play chess.	YETENEK	Satranç oynayabilirim.

Fark neden önemli? Çünkü bir şeyi sevmek ile yapabilmek aynı şey değildir:

I like football, but I can't play it well.
   → Futbolu severim ama iyi oynayamam.
   (SEVİYORUM ama YAPAMIYORUM)

I can play the violin, but I don't like it.
   → Keman çalabilirim ama sevmem.
   (YAPABİLİYORUM ama SEVMİYORUM)

Bir de yapıları farklıdır:

like + fiil-ING   : I like playING chess.
can + YALIN fiil  : I can play chess.

DOĞRU : I like playing chess.
YANLIŞ: I like play chess.

DOĞRU : I can play chess.
YANLIŞ: I can playing chess.

Üçüncü tekil kişide de farklıdırlar:

She likeS playing chess.   (-s gelir)
She can play chess.        (can değişmez)

İkisini bir arada kullanalım:

*I like playing basketball and I can play it well. I like swimming too, but I can't swim very well.*
>
(Basketbol oynamayı severim ve iyi oynayabilirim. Yüzmeyi de severim ama çok iyi yüzemem.)

⚠️ Sık yapılan hatalar

“I can play piano” yanlıştır. Müzik aletlerinde the kullanılır: play the piano.
“I can play the football” yanlıştır. Sporlarda the kullanılmaz: play football.
“I can to swim” yanlıştır. can'den sonra fiil yalın gelir: I can swim.
“She cans play the piano” yanlıştır. can hiçbir kişide değişmez: She can play.
“Does she can play chess?” yanlıştır. Soruda can öne geçer: Can she play chess?
“I can swim good” yanlıştır. Fiili niteleyen sözcük well'dir: I can swim well.
“I like play chess” yanlıştır. like'tan sonra -ing gelir: I like playing chess.
“Can you swim? → Yes, I do.” yanlıştır. Cevap sorunun fiilini kullanır: Yes, I can.

💡 Aklında kalsın: Hobiler: play chess/football/basketball (spor ve oyunlarda the YOK), play the piano/guitar/violin (müzik aletlerinde the VAR), swim, dance, sing, cook, ride a bike (play almaz). can yapabilmeyi, can't yapamamayı bildirir. Üç kural: can'den sonra fiil yalın gelir (I can swim), can hiçbir kişide değişmez (She can play), soruda can öne geçer (Can you swim? → Yes, I can. / No, I can't.). İyi derecesi: well, very well, a little; well nesneden sonra gelir ve fiili niteler (good ismi niteler). like beğeni, can yetenek bildirir; like'tan sonra -ing, can'den sonra yalın fiil gelir.

Anladım, konu testini çöz ►

✏️ Hobbies and abilities (can/can't) soruları

Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.

1. Hangisi doğrudur?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: I play football.

Spor ve oyun adlarında "the" kullanılmaz.
Doğrusu: play football.

2. Hangisi doğrudur?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: She plays the piano.

Müzik aletlerinde "the" kullanılır.
Doğrusu: play the piano.

3. "I can swim." ne demektir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Yüzebilirim.

"can" yapabilmeyi bildirir.
Doğrusu: Yüzebilirim.

4. Olumsuz biçimi hangisidir: He can dance.

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: He can't dance.

"can" olumsuzu "can't"tır.
Ardından fiil yalın gelir: can't dance.

5. "Can you ride a bike?" sorusuna kısa yanıt hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Yes, I can.

Soru "Can" ile başlıyor.
Kısa yanıt da "can" ile verilir.

Bu konudaki 5 sorunun hepsini çöz ►

📚 "Family Life" ünitesinin konuları

Family members and their ages
Daily routines and chores
Hobbies and abilities (can/can't)