📖 Eating outside and ordering food

a) Garson ve müşteri ifadeleri

Garsonun (waiter / waitress) söyledikleri:

Müşterinin (customer) söyledikleri:

Üç sipariş kalıbı aynı işi görür:

I want ...     → ... istiyorum
I'll have ...  → ... alacağım
I'll take ...  → ... alacağım

I'll = I will'in kısaltmasıdır.

b) "What do you want?" → Biraz salata istiyorum lütfen

Cevap: *I want some salad, please.*

Cümleyi parçalayalım:

I want   = istiyorum
some     = biraz  (salad SAYILAMAZ, bu yüzden some)
salad    = salata
please   = lütfen (ŞART!)

Neden "some"? Çünkü salad sayılamayan bir isimdir — "a salad" demek yerine "some salad" denir.

Başka örnekler:

I want some soup, please.      (soup sayılamaz)
I want some water, please.     (water sayılamaz)
I want a sandwich, please.     (sandwich SAYILIR → a)
I want a cake, please.         (cake SAYILIR → a)

c) Neden "please" eklemek gerekir?

Çünkü İngilizcede please bir nezaket kuralıdır — eklenmediğinde istek emir gibi algılanır.

KİBAR : I want some salad, please.
           → "Biraz salata istiyorum lütfen."

KABA  : I want salad.
           → "Salata istiyorum." (buyurgan, sert)

Nerede kullanılır? Her yerde: lokantada, dükkânda, sınıfta, yolda birinden bir şey isterken.

Can you repeat, please?        → Tekrar eder misiniz lütfen?
Spell the word, please.        → Kelimeyi hecele lütfen.
Could you help me, please?     → Yardım eder misiniz lütfen?
Can I see the menu, please?    → Menüyü görebilir miyim lütfen?

Please'in üç kardeşi: İngilizcede üç nezaket sözcüğü en çok kullanılır:

Bir şey istediğimizde please, aldığımızda thank you demek çok doğaldır:

— I'll have some soup, please.
— Here you are.
— Thank you!
— You're welcome.

d) some ve any kullanımı

Kuralı iki satırda özetleyelim:

OLUMLU cümlede          → some
SORU ve OLUMSUZ cümlede → any

Kitaptaki örnek diyalog:

— Have we got ANY yoghurt, Mum?     (soru → any)
— Yes, we have, dear.

Daha fazla örnek:

+  I'll take some soup, please.
      → Biraz çorba alacağım lütfen.
+  I have got a sandwich and some fruit juice.
      → Bir sandviç ve biraz meyve suyum var.
?  Have you got any milk?
      → Hiç sütünüz var mı?
−  We haven't got any bread.
      → Hiç ekmeğimiz yok.

Küçük bir istisna: Bir şey teklif ederken ya da kibarca isterken soruda some da kullanılabilir:

Would you like some tea?   → Çay ister misiniz?
Can I have some water?     → Biraz su alabilir miyim?

Bu kullanım çok yaygındır; çünkü burada bilgi sorulmuyor, teklif ya da istek iletiliyor.

Bir de şu ayrımı hatırlayalım:

SAYILAMAYAN → some : some salad, some soup, some water
SAYILABİLEN → a    : a sandwich, a cake, a pancake

e) Lokantada kısa bir diyalog

Waiter  : Good evening! Welcome to our restaurant.
Customer: Good evening! Can I see the menu, please?
Waiter  : Yes, of course. Here you are.
Customer: Thank you. I'll have chicken and rice, please.
Waiter  : Anything else?
Customer: Yes, some water, please.
Waiter  : Of course! Enjoy your meal!
Customer: Thank you very much.

Türkçesi:

Garson  : İyi akşamlar! Restoranımıza hoş geldiniz.
Müşteri : İyi akşamlar! Menüyü görebilir miyim lütfen?
Garson  : Elbette. Buyurun.
Müşteri : Teşekkürler. Tavuk ve pilav alacağım lütfen.
Garson  : Başka bir şey?
Müşteri : Evet, biraz su lütfen.
Garson  : Elbette! Afiyet olsun!
Müşteri : Çok teşekkür ederim.

Diyalogda dikkat edilecek noktalar:

Garson oyunu nasıl oynanır?

1. Bir kişi WAITER / WAITRESS olur
2. Diğeri CUSTOMER olur
3. Menüyü kullanarak diyalog kurulur
4. Sonra roller DEĞİŞİR

Bu oyun hem yiyecek sözcüklerini hem nezaket kalıplarını birlikte çalıştırır.