1. a) Kasabanın kıyıda olması, denize açılabilmesi, büyük gemilerin yanaşabileceği bir koya ya da körfeze yakın olması ve kara yolu bağlantısının kurulabilmesi limanın burada kurulmasını sağlamıştır. Konum (bir yerin çevresine ve diğer yerlere göre durumu) ekonomik faaliyetin yer seçimini belirler.

b) Örnek cevaplar:
- Etkileşim: Zeytinliklerin depo alanına dönüştürülmesi (insanın doğal ortamı değiştirmesi) ya da kıyı konumunun limancılığı mümkün kılması (doğal ortamın insan faaliyetine etkisi).
- Değişim: Balıkçılık ve tarıma dayalı küçük kasabanın, göç alan, yolları ve depoları olan bir liman şehrine dönüşmesi; nüfusun ve ekonomik faaliyetlerin değişmesi.

Puanlama: a) 4 puan (kıyı konumu ve ulaşım bağlantısından en az ikisini anlatma). b) Etkileşim örneği 3 puan, değişim örneği 3 puan. Metinden kanıt göstermeden genel tanım yazan öğrenciye her biri için 1 puan verilir.

2. a) UA: Uydu görüntüleri, yangının yayıldığı alanı yere gitmeden ve geniş bir alanı aynı anda görmeyi sağlar.
b) UA: Hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri, ulaşılması zor alanlardaki hasarın kısa sürede belirlenmesini sağlar.
c) CBS: Yol ağı verileri (uzunluk, trafik, yön) analiz edilerek en kısa ya da en hızlı güzergâh bulunur (ağ analizi).
d) CBS: Farklı katmanlardaki veriler (nüfus yoğunluğu, yollar, boş arazi) üst üste çakıştırılarak analiz yapılır ve en uygun alan seçilir.

Not: a ve b'de UA ile elde edilen görüntülerin CBS'de işlendiğini de belirten öğrenci tam puan alır.

Puanlama: a) 2 puan (teknoloji 1, katkı 1); b) 2 puan (teknoloji 1, katkı 1); c) 3 puan (teknoloji 1, katkı 2); d) 3 puan (teknoloji 1, katman çakıştırma ile açıklama 2).

3. a)
- Gözlem istasyonları: nokta verisi
- Akarsu ve kara yolu: çizgi verisi
- Orman alanı ve göl: alan (poligon) verisi
- Sıcaklık değerleri: istasyon noktalarına bağlı öznitelik (sayısal) verisi; nokta verisinin özelliği olarak gösterilir ("nokta" yazan öğrenci de tam puan alır).

b) Her istasyonun koordinatı (enlem ve boylam) bilinmelidir. Koordinat, GPS (küresel konumlama sistemi) alıcısıyla sahada ölçülerek ya da uydu görüntüsü ve dijital harita üzerinden belirlenebilir.

c) Örnek cevaplar (iki tanesi yeterli):
- İstenen katman açılıp kapatılarak harita sade ve okunaklı hâle getirilir.
- Bir katman güncellenirken diğerleri bozulmaz.
- Katmanlar çakıştırılarak analiz yapılabilir (ör. ormana yakın istasyonların sıcaklığını karşılaştırmak).

Puanlama: a) 6 puan (dört veri grubunun her biri 1,5 puan); b) 4 puan (koordinat 2, elde etme yolu 2); c) Her doğru fayda 2,5 puan.

4. a)
- Himalaya Dağları: Levhalar yaklaşır (Hindistan levhası ile Avrasya levhası çarpışır). Kıvrılma ile yüksek sıradağlar oluşur, depremler görülür.
- Atlas Okyanusu ortası: Levhalar birbirinden uzaklaşır. Aradan magma yükselir; okyanus ortası sırtı ve yeni okyanus tabanı oluşur, volkanik faaliyet görülür.
- San Andreas Fayı: Levhalar yan yana kayar (yanal/transform hareket). Kırılma ile büyük fay hattı oluşur, sık ve şiddetli depremler görülür.

b) Türkiye, Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerindedir. Güneyden Arap ve Afrika levhaları kuzeye doğru hareket ederek Anadolu levhasını sıkıştırır. Anadolu levhası, Kuzey Anadolu Fay Hattı ve Doğu Anadolu Fay Hattı boyunca batıya doğru kayar. Bu hareketler sırasında kayaçlarda biriken enerji, fay hatlarında aniden boşalarak deprem oluşturur.

Puanlama: a) Her doğru hücre 1,5 puan (toplam 9 puan). b) 6 puan (levhaların sıkıştırmasını anlatma 3, fay hatları ve Anadolu levhasının batıya kaymasını anlatma 3); yalnız "fay hattı üzerinde" yazan öğrenciye 2 puan.

5. a) 3 cm × 2.000.000 yıl = 6.000.000 cm
6.000.000 cm ÷ 100.000 = 60 km

b) Odak noktası (hiposantr): Depremin yerin içinde oluştuğu, enerjinin ilk boşaldığı noktadır.
Merkez üssü (episantr): Odak noktasının yeryüzündeki tam üstünde bulunan noktadır. Deprem en şiddetli genellikle merkez üssü ve çevresinde hissedilir.

Puanlama: a) 5 puan (çarpma 2, cm'yi km'ye çevirme ve sonuç 3); b) 5 puan (odak tanımı 2,5, merkez üssü tanımı 2,5).

6. a)
- I. Sahra Çölü: Fiziksel (mekanik) çözülme. Gün içindeki büyük sıcaklık farkı kayacın genleşip büzülmesine yol açar, kayaç zamanla parçalanır. Su az olduğu için kimyasal çözülme zayıftır.
- II. Amazon Havzası: Kimyasal çözülme. Sıcaklık ve nemin yüksek olması kimyasal tepkimeleri hızlandırır; kayaçlar çözünür ve ayrışır.
- III. Dağ zirvesi: Fiziksel (mekanik) çözülme, don olayı. Çatlaklardaki su donunca hacmi artar, kayacı çatlatıp parçalar.

b) Amazon Havzası'nda sıcak ve nemli iklim nedeniyle kimyasal çözülme çok güçlüdür; kayaçlar derinlere kadar ayrışır ve bol bitki örtüsü toprağa organik madde katar. Çölde ise çözülme çoğunlukla mekaniktir, bitki örtüsü cılızdır ve rüzgâr ince malzemeyi taşır; bu yüzden toprak ince ve gelişmemiştir.

Puanlama: a) Her yer için 3 puan (çözülme türü 1, gerekçe 2). b) 6 puan (kimyasal çözülmenin güçlü olması 3, bitki örtüsü ya da çölde taşınma/zayıf çözülme 3).

7. a) Karstik şekiller denir. Karbondioksit oranı yüksek su (yağış ve yer altı suyu) bu kayaçları daha kolay çözer; yağışın fazla olması ve bitki örtüsünün toprağa kattığı karbondioksit de çözünmeyi hızlandırır.

b) Mağara bir aşınım (çözünme) şeklidir: Yer altı suyu kalkeri çözerek boşluklar açar. Traverten ise bir birikim şeklidir: Kalsiyum bikarbonatça zengin sıcak su yeryüzüne çıkınca karbondioksitini kaybeder; içindeki kireç çökelerek basamak basamak birikir.

Puanlama: a) 5 puan (karstik şekil 2, karbondioksitli su ya da bol yağış koşulu 3); b) 5 puan (mağaranın çözünmeyle oluştuğunu söyleme 2,5, travertenin çökelmeyle oluştuğunu söyleme 2,5).

8. a) Kanyon vadi: akarsu, aşınım
b) Delta: akarsu, birikim
c) Mantar kaya: rüzgâr, aşınım
d) Moren: buzul, birikim
e) Falez: dalga ve akıntı, aşınım
f) Tombolo: dalga ve akıntı, birikim

Puanlama: Her şekil 2,5 puan (dış kuvvet 1,5, aşınım/birikim 1).