10. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı
Örnek yazılı · MEB konu-soru dağılım tablosundaki 4. senaryoya göre (7 soru) · Toplam 100 puan
Ad Soyad:Sınıf:No:Puan:
1.MÖ 6. yüzyılda Anadolu'nun batı kıyısındaki Milet'te bazı düşünürler, doğadaki olayları tanrıların istekleriyle açıklamak yerine akıl yoluyla açıklamaya çalıştı. Bu düşünürler her şeyin kendisinden meydana geldiği ilk maddeyi (arkhe) araştırdı.
a) "Felsefe" kelimesinin kökenini ve anlamını yazınız. (4 puan)
b) Mitolojik düşünceden felsefi düşünceye geçişte açıklama biçiminde ne değiştiğini açıklayınız. (4 puan)
c) Aşağıdaki filozofları arkhe olarak kabul ettikleri ilkeyle eşleştiriniz: Thales, Anaksimenes, Herakleitos. (İlkeler: hava, su, ateş) (6 puan)(14 puan)
2.Aşağıda dört soru verilmiştir.
I. Suyun deniz seviyesinde kaynama sıcaklığı kaç derecedir?
II. Adalet nedir?
III. Bir insan hücresinde kaç kromozom bulunur?
IV. Doğru bilgiye ulaşmak mümkün müdür?
a) Bu sorulardan hangilerinin felsefi soru olduğunu yazınız. (4 puan)
b) Seçtiğiniz soruların felsefi soru olduğunu, felsefi soruların özelliklerinden ikisine dayanarak açıklayınız. (6 puan)
c) Felsefi düşüncenin "refleksif" (düşünce üzerine düşünme) olmasını açıklayınız. (4 puan)(14 puan)
3.Bir bilim insanı, "Bilim yeterince ilerledi, artık felsefeye ihtiyaç yok." diyor.
a) Felsefe ile bilim arasındaki bir benzerliği ve bir farkı yazınız. (6 puan)
b) Bilim insanının görüşünü, felsefenin bireysel ve toplumsal işlevlerinden birer örnek vererek değerlendiriniz. (8 puan)(14 puan)
4.Filozof Ludwig Wittgenstein'a göre "Dilimin sınırları, dünyamın sınırlarıdır."
a) Bu sözü düşünme ve dil ilişkisi açısından yorumlayınız. (8 puan)
b) Düşünme ile dil arasındaki ilişkiyi gösteren günlük hayattan bir örnek veriniz. (6 puan)(14 puan)
5.Bir tartışmada Ali, "Özgür insan istediği her şeyi yapabilen insandır." diyor. Ayşe ise "Benim kastettiğim özgürlük, başkalarının hakkına zarar vermeden kendi kararlarını alabilmektir." diye cevap veriyor. Tartışma bir türlü sonuçlanmıyor.
a) Tartışmanın sonuçlanmamasının nedenini kavram ve tanım açısından açıklayınız. (6 puan)
b) Felsefede kavramların açık ve tutarlı kullanılmasının neden önemli olduğunu iki gerekçeyle açıklayınız. (8 puan)(14 puan)
6.Aşağıda iki akıl yürütme verilmiştir.
I. Bütün metaller ısıtıldığında genleşir. Bakır bir metaldir. O hâlde bakır ısıtıldığında genleşir.
II. Bütün kuşlar uçabilir. Penguen bir kuştur. O hâlde penguen uçabilir.
a) I. akıl yürütmenin öncüllerini ve sonucunu yazınız. (4 puan)
b) Her iki akıl yürütmenin hangi çıkarım türüne (tümdengelim/tümevarım) örnek olduğunu gerekçesiyle yazınız. (4 puan)
c) II. akıl yürütmenin sonucu yanlış olduğu hâlde biçim bakımından geçerli olmasını "geçerlilik" ve "doğruluk" kavramlarını kullanarak açıklayınız. (8 puan)(16 puan)
7.Okul meclisinde "Okullarda cep telefonu kullanımı ders saatlerinde tamamen yasaklanmalıdır." görüşü tartışılıyor.
Bu konuda kendi tutumunuzu belirleyerek bir argüman oluşturunuz. Argümanınızda şunlar bulunsun:
a) İddianız (2 puan)
b) İddianızı destekleyen iki gerekçe (6 puan)
c) İddianıza yöneltilebilecek bir karşı argüman (3 puan)
d) Bu karşı argümana vereceğiniz çürütme (3 puan)(14 puan)
oynaogren.tr · MEB ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre hazırlanmış özgün örnek sorulardır; okulunuzun sınavı farklı olabilir.