1. a) Beklenen anahtar fikirler: Selanik çok kültürlü bir liman şehriydi; Avrupa ile ticari ve kültürel bağları güçlüydü. Mustafa Kemal bu ortamda farklı kültürleri tanıdı, Batı'daki yeni fikirlerle (özgürlük, eşitlik, milliyetçilik) erken yaşta tanıştı ve açık görüşlü bir kişilik geliştirdi.

b) Beklenen anahtar fikirler: Manastır'da Bulgar, Sırp, Rum gibi toplulukların milliyetçilik etkisiyle Osmanlı'ya karşı mücadele ettiğini gördü. Bu durum çok uluslu Osmanlı Devleti'nin milliyetçilik karşısında dağılma tehlikesini fark etmesini sağladı ve vatan, millet bilincinin gelişmesine katkıda bulundu. Bu dönemde edebiyata ve tarihe ilgisi de arttı; Namık Kemal gibi yazarların eserlerini okudu.

Puanlama: a) 6 puan (çok kültürlü yapı 2 puan, yeni fikirlerle tanışma 2 puan, kişiliğe etkisi 2 puan); b) 8 puan (Balkan milliyetçiliğini gözlemleme 3 puan, dağılma tehlikesini fark etme 3 puan, vatan-millet bilinci 2 puan).

2. a) Beklenen anahtar fikirler:
- (1) Dönemde II. Abdülhamid'in yönetimine karşı meşrutiyet yönetimini isteyen gizli cemiyetler kuruluyordu. Mustafa Kemal de yönetimde halkın söz sahibi olmasını ve özgürlükleri savunduğu için bu tür bir cemiyet kurdu.
- (2) II. Meşrutiyet'in ilanından (1908) sonra meşrutiyet karşıtı bir ayaklanma olan 31 Mart Vakası çıktı. Mustafa Kemal'in Hareket Ordusu'nda görev alması, meşrutiyet yönetimini korumaya yönelik bir tutum olarak değerlendirilebilir.

b) Örnek: Sofya'da Avrupa'daki askerî, siyasi ve sosyal gelişmeleri yakından izledi; Bulgaristan'ın meclis çalışmalarını ve toplumsal hayatını gözlemledi. Bu gözlemler onun Batı'yı tanımasına ve ileride yapacağı yenilikler için fikir edinmesine katkı sağladı.

Puanlama: a) 8 puan (her gelişmenin dönemle ilişkilendirilmesi 4 puan); b) 6 puan.

3. a) B (1908) - E (1909) - A (1911) - D (1912) - C (1913)

b) Beklenen anahtar fikirler:
- İç siyaset: Meşrutiyetin ilanından sonra siyasi istikrar sağlanamadı; ayaklanmalar ve hükûmet darbeleri (31 Mart Vakası, Bab-ı Ali Baskını) yaşandı. Bab-ı Ali Baskını ile İttihat ve Terakki yönetimi tek başına ele geçirdi.
- Dış siyaset: Osmanlı Devleti art arda savaşlara girdi ve büyük toprak kayıpları yaşadı; Kuzey Afrika'daki son toprakları ve Balkanların büyük bölümü elden çıktı.

Puanlama: a) 6 puan (tam doğru sıra 6 puan; yalnız iki olayın yeri yer değiştirmişse 3 puan); b) 8 puan (iç siyaset 4 puan, dış siyaset 4 puan).

4. a) Sorunlar: Devlet gelirlerinin bir kısmının yabancıların kontrolündeki Düyun-ı Umumiye tarafından toplanması (dış borçlar); kapitülasyonlar nedeniyle yabancı tüccarların ayrıcalıklı olması.
Bağımsızlığa etkisi: Devlet kendi gelirleri üzerinde tam söz sahibi olamadı; yerli tüccar ve üretici yabancılarla rekabet edemedi. Bu durum Osmanlı'nın ekonomik bağımsızlığını zedeledi ve devleti Avrupa devletlerine bağımlı hâle getirdi.

b) Sosyal sorun: Balkanlardan Anadolu ve İstanbul'a yoğun göç yaşanması. Sonuç (biri yeterli): barınma, beslenme ve sağlık sorunları ortaya çıktı; devletin ekonomik yükü arttı; Anadolu'nun nüfus yapısında Türk-Müslüman nüfusun oranı yükseldi.

Puanlama: a) 8 puan (her doğru sorun 2 puan, bağımsızlığa etkisi 4 puan); b) 6 puan (sosyal sorun 3 puan, sonucu 3 puan).

5. a) Beklenen nedenler (ikisi yeterli): Yalnızlıktan kurtulmak ve kaybettiği toprakları geri almak; Almanya'nın savaşı kısa sürede kazanacağına inanılması; İttihat ve Terakki yöneticilerinin Almanya'ya yakın olması; İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarında çıkarlarının bulunması ve Rusya tehdidi; kapitülasyonlardan ve dış baskılardan kurtulma isteği.

b) Beklenen etkiler (ikisi yeterli):
- Genel seferberlik nedeniyle erkek nüfus cepheye gitti; tarım ve üretim azaldı.
- Kıtlık, yokluk ve salgın hastalıklar yaşandı; fiyatlar yükseldi, karaborsacılık arttı.
- Erkeklerin cephede olması nedeniyle kadınlar üretimde, fabrikalarda ve hizmet alanlarında daha fazla çalışmaya başladı.
- Çok sayıda insan hayatını kaybetti; göçler yaşandı.

Puanlama: a) 6 puan (her doğru neden 3 puan); b) 9 puan (birinci etki 5 puan, ikinci etki 4 puan).

6. a) 1-C, 2-E, 3-A, 4-D, 5-B

b) Amaç: Devletler arasındaki anlaşmazlıkları barışçı yollarla çözmek ve dünya barışını korumak. Değerlendirme: Bu amaca ulaşılamadı; yenilen devletlere ağır şartlar dayatılması yeni anlaşmazlıklara yol açtı, Milletler Cemiyeti büyük devletleri durduracak yaptırım gücüne sahip olmadı ve kısa süre sonra II. Dünya Savaşı çıktı.

Puanlama: a) 10 puan (her doğru eşleştirme 2 puan); b) 5 puan (amaç 2 puan, ulaşılamadığını gerekçesiyle açıklama 3 puan).

7. a) B (19 Mayıs 1919) - D (22 Haziran 1919) - F (23 Temmuz 1919) - A (4 Eylül 1919) - C (28 Ocak 1920) - E (23 Nisan 1920)

b) Beklenen anahtar fikirler:
- Millî Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez belirtildi.
- Vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğu, İstanbul Hükûmeti'nin görevini yerine getiremediği açıklandı.
- Milletin bağımsızlığını yine milletin kararlılığının kurtaracağı vurgulandı; millî egemenliğe dayalı yeni bir yönetimin ilk işaretleri görüldü.
- Sivas'ta bir kongre toplanacağı duyuruldu.

Puanlama: a) 8 puan (tam doğru sıra 8 puan; yalnız iki olay yer değiştirmişse 4 puan); b) 6 puan (en az üç anahtar fikir tam puan, iki fikir 4 puan, bir fikir 2 puan).