1. a) Öne çıkan duygu: geçmişe duyulan özlem, hüzünle karışık bir sıcaklık (hatırlama, zamanın geçişinden duyulan hüzün).
Konu: Bir ekim sabahı şehrin uyanışını izleyen şiir kişisinin anılarını ve zamanın fark edilmeden geçip gitmesini düşünmesi.

b) Örnek cevaplar (iki tanesi yeterli):
- "Annemin elleri kadar sıcaktı çay": dokunma duyusu (sıcaklık)
- "Bir serçe getirdi bana gökyüzünün tadını": tat duyusu
- "Duvarlar konuşuyordu eski sokaklarda": işitme duyusu
- "Kırık bir dal yazıyordu rüzgârın adını": görme duyusu
- "Şehir uyanırken usul usul, sessiz": işitme duyusu

c) Şair, zamanı cepte unutulan bozuk para gibi değerli ama fark edilmeyen bir şey olarak görür. İnsan zamanı bilerek harcamadan, kullanmadan kaybeder; zaman "parmaklarımızın arasından" sessizce kayıp gider.

Puanlama: a) 5 puan (duygu 2, konu 3). b) Her imge 3 puan (imgeyi doğru gösterme 1,5, duyu 1,5). c) 4 puan (değerli olma ya da fark edilmeme 2, farkında olmadan yitirme 2).

2. a)
- Benzeyen: sabah
- Kendisine benzetilen: eski bir mektup
- Benzetme edatı: gibi
- Benzetme yönü: açılmak (yavaş yavaş açılması, insanı geçmişe götürmesi de kabul edilir)

b) Örnek cevaplar (biri yeterli):
- "Duvarlar konuşuyordu eski sokaklarda": Konuşmak insana ait bir özelliktir; duvarlara verilmiştir.
- "Kırık bir dal yazıyordu rüzgârın adını": Yazmak insana ait bir eylemdir; dala verilmiştir.
- "Şehir uyanırken": Uyanmak canlıya ait bir eylemdir; şehre verilmiştir.
- "Bir serçe getirdi bana gökyüzünün tadını" da kabul edilebilir.

c) Bu dizede yalnız benzeyen (zaman) ve kendisine benzetilen (bozuk para) vardır; benzetme edatı ve benzetme yönü yoktur. Bu tür benzetmeye güçlü benzetme (teşbih-i beliğ) denir. a maddesinde ise benzetme edatı (gibi) ve benzetme yönü vardır.

Puanlama: a) Her öge 2 puan. b) 4 puan (dize 2, açıklama 2). c) 3 puan (edat ve yönün olmadığını söyleme 2, terim 1).

3. a) adını - tadını: Kafiye "ad" (tam kafiye), redif "-ını" (iyelik ve belirtme hâli ekleri).

b) sokaklarda - parmaklarda: Kafiye "ak" (tam kafiye), redif "-larda" (çokluk ve bulunma hâli ekleri).

c) "s" sesinin tekrarı (aliterasyon): "usul usul, sessiz". "usul usul" ikilemesi de ahenge katkı sağlar.

Puanlama: a) 4 puan (kafiye 2, redif 2). b) 4 puan (kafiye 2, redif 2). c) 2 puan. Kafiye türünü yazmayan ama sesleri doğru ayıran öğrenci tam puan alır.

4. a) Örnek cevaplar (üç tanesi yeterli):
- Yazar kişisel düşüncelerini anlatır, birinci tekil kişi (ben dili) kullanır: "kendime sık sık şu soruyu soruyorum", "bana göre".
- Kesin yargılardan kaçınır, düşüncelerini kanıtlama amacı gütmez: "Bilmiyorum, belki yanılıyorum."
- Samimi, içten, okurla sohbet eder gibi bir dil vardır: "pencereden bakmayı deneyin", "Kim bilir".
- Kişisel yaşantıdan (dedesiyle ilgili anı) yararlanır.
- Gündelik bir konuyu (acelecilik ve yavaşlık) kendi bakış açısıyla ele alır.

b) Denemede yazar, bir konudaki kişisel görüşlerini samimi bir dille, kanıtlama kaygısı taşımadan ve kesin hükümler vermeden anlatır. Makalede ise yazar bir düşünceyi ya da bilgiyi ispatlamak amacıyla nesnel bir dil kullanır; bilimsel verilere, kanıtlara ve kaynaklara dayanır, ciddi ve resmî bir üslupla yazar.

Puanlama: a) Her özellik 3 puan (özellik 1,5, metinden örnek 1,5). b) 6 puan (deneme 3, makale 3).

5. a) Hayatı acele etmeden, dikkatle ve yavaşça yaşamak insana hayatın gerçek değerini fark ettirir. (Benzer anlamdaki cevaplar kabul edilir: "Yavaşlık tembellik değil, dikkattir.")

b) Örnek cevaplar (iki tanesi yeterli):
- İnsanlar gündelik hayatta sürekli acele etmektedir.
- Doğadaki her şeyin bir zamanı vardır; ağacın büyümesi, buğdayın sararması hızlandırılamaz.
- Dedenin sandalyeyi sabırla tamir etmesi, yavaşlığın sabrı ve dikkati geliştirdiğini gösterir.
- Yavaşlık tembellik değil, dikkatin başka bir adıdır.

c) Bir işi hızlı yapan kişi niceliğe (çok kitap) ulaşır ama derinliği kaçırabilir. Yavaş ve dikkatli okuyan kişi ise okuduğu bir cümle üzerinde düşünür, onu içselleştirir, onunla bağ kurar. Yazar, nitelikli ve derin okumayı hızlı ve yüzeysel okumaya tercih eder. "Dost olmak" ifadesi mecazdır; cümleyi anlamak, sevmek, akılda tutmak anlamındadır.

Puanlama: a) 5 puan. Yalnız konuyu ("yavaşlık") yazan öğrenciye 2 puan. b) Her yardımcı düşünce 2 puan. c) 6 puan (nicelik-nitelik karşıtlığı 3, "dost olmak" mecazını açıklama 3).

6. a) Mülakat.
Özellikler (iki tanesi yeterli):
- Soru-cevap biçiminde düzenlenmiştir.
- Tanınmış bir kişinin (şairin) belli bir konudaki (şiir) düşünceleri öğrenilmek istenir.
- Görüşmeyi yapan kişi kendi gözlem ve yorumlarını katmaz; ön planda konuşulan kişinin görüşleri vardır.

b) Mülakatta amaç, bir kişinin belli bir konudaki görüşlerini soru-cevap yoluyla öğrenmektir. Röportajda ise yazar görüşmenin yanında gözlemlerini, izlenimlerini ve betimlemelerini de aktarır; konu yalnız bir kişinin düşünceleriyle sınırlı değildir, edebî bir anlatım öne çıkabilir.

Puanlama: a) 6 puan (tür 2, her özellik 2). b) 4 puan.

7. Örnek paragraf:

Pazar Sabahı
Pazar sabahı mahallemiz, uykusundan yavaş yavaş uyanan yaşlı bir kedi gibiydi. Fırının önünde sıcak simitlerin kokusu sokağa yayılıyordu. Kaldırım taşları gece yağan yağmurdan parlıyor, güneş onları tek tek okşuyordu. Karşı balkonda bir kadın çiçeklerini suluyor, saksılar ona teşekkür eder gibi başlarını eğiyordu. Uzaktan bir martının sesi geliyordu. Ben de pencerenin önüne oturdum, ellerimi sıcak çay bardağına sardım. Bardağın buğusu camda küçük bir bulut gibi kaybolup gidiyordu. Düşündüm ki en güzel sabahlar, hiçbir şeyin acele etmediği sabahlardır.

Puanlama ölçütü (toplam 20 puan):
- Başlık ve konuya uygunluk: 2 puan
- Betimleyici anlatım, en az 8 cümle ve paragraf bütünlüğü: 5 puan
- Benzetme (2 puan) ve kişileştirme (2 puan) kullanımı: 4 puan
- İki farklı duyuya seslenen ayrıntı: 3 puan
- Yazım kuralları (de/da, ki, büyük harf): 3 puan
- Noktalama işaretleri: 3 puan
Her yazım ya da noktalama yanlışı için ilgili ölçütten 0,5 puan düşülür (o ölçütün puanı sıfırın altına inmez).