6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı
Örnek yazılı · MEB konu-soru dağılım tablosundaki 1. senaryoya göre (8 soru) · Toplam 100 puan
Ad Soyad:Sınıf:No:Puan:
1.Aşağıdaki tabloda Güneş sistemindeki bazı gezegenler verilmiştir. Her gezegen için iç gezegen mi dış gezegen mi olduğunu, yapısının katı (kayaç) mı gaz mı olduğunu ve halkası olup olmadığını yazarak tabloyu tamamlayınız. (Her satır 3,5 puan)(14 puan)
2.Aşağıda bazı gezegenler kendilerini tanıtıyor. Her gezegenin adını yazınız.
a) "Güneş'e en yakın gezegenim." (2 puan)
b) "Güneş sisteminin en büyük gezegeniyim." (2 puan)
c) "Yüzeyimdeki demir oksit yüzünden kırmızı görünürüm, iki küçük uydum var." (2 puan)
d) "Belirgin ve geniş halkalarımla tanınırım." (2 puan)
e) Mars ile Jüpiter arasında bulunan ve iç gezegenleri dış gezegenlerden ayıran yapının adı nedir? (4 puan)(12 puan)
a) "Güneş'e en yakın gezegenim." (2 puan)
b) "Güneş sisteminin en büyük gezegeniyim." (2 puan)
c) "Yüzeyimdeki demir oksit yüzünden kırmızı görünürüm, iki küçük uydum var." (2 puan)
d) "Belirgin ve geniş halkalarımla tanınırım." (2 puan)
e) Mars ile Jüpiter arasında bulunan ve iç gezegenleri dış gezegenlerden ayıran yapının adı nedir? (4 puan)(12 puan)
3.Bir gökyüzü gözlem kulübü yıl içinde gerçekleşecek tutulmalar hakkında bir pano hazırlıyor.
a) Güneş tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay nasıl sıralanır? Bu sırada Ay hangi evrededir? (5 puan)
b) Ay tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay nasıl sıralanır? Bu sırada Ay hangi evrededir? (5 puan)
c) Ay her ay Dünya'nın etrafında dolanmasına rağmen her Dolunay'da Ay tutulması olmaz. Bunun nedenini açıklayınız. (3 puan)
d) Güneş tutulmasını izlemek isteyen bir öğrenciye bir güvenlik uyarısı yazınız. (3 puan)(16 puan)
a) Güneş tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay nasıl sıralanır? Bu sırada Ay hangi evrededir? (5 puan)
b) Ay tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay nasıl sıralanır? Bu sırada Ay hangi evrededir? (5 puan)
c) Ay her ay Dünya'nın etrafında dolanmasına rağmen her Dolunay'da Ay tutulması olmaz. Bunun nedenini açıklayınız. (3 puan)
d) Güneş tutulmasını izlemek isteyen bir öğrenciye bir güvenlik uyarısı yazınız. (3 puan)(16 puan)
4.a) Halat çekme oyununda sağdaki takımda Efe 120 N, Deniz 80 N; soldaki takımda Kerem 150 N, Ada 30 N kuvvet uyguluyor. Halata etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz. İşlem gösteriniz. (8 puan)
b) Bir el arabasını Ali arkadan doğuya doğru 40 N ile itiyor, Ayşe önden doğuya doğru 25 N ile çekiyor. El arabasına etki eden bileşke kuvvet kaç N'dur ve yönü nedir? (4 puan)(12 puan)
b) Bir el arabasını Ali arkadan doğuya doğru 40 N ile itiyor, Ayşe önden doğuya doğru 25 N ile çekiyor. El arabasına etki eden bileşke kuvvet kaç N'dur ve yönü nedir? (4 puan)(12 puan)
5.Yatay bir zemindeki kutuya doğu yönünde 30 N, batı yönünde ise büyüklüğü bilinmeyen bir F kuvveti uygulanıyor.
a) Bileşke kuvvet doğu yönünde 10 N ise F kaç N'dur? (4 puan)
b) Bileşke kuvvet batı yönünde 10 N ise F kaç N'dur? (4 puan)
c) Büyüklükleri 30 N ve 20 N olan aynı doğrultulu iki kuvvetin bileşkesi en çok ve en az kaç N olabilir? Açıklayınız. (4 puan)(12 puan)
a) Bileşke kuvvet doğu yönünde 10 N ise F kaç N'dur? (4 puan)
b) Bileşke kuvvet batı yönünde 10 N ise F kaç N'dur? (4 puan)
c) Büyüklükleri 30 N ve 20 N olan aynı doğrultulu iki kuvvetin bileşkesi en çok ve en az kaç N olabilir? Açıklayınız. (4 puan)(12 puan)
6.Selin, sürtünmesi önemsenmeyecek kadar az olan bir masa üzerindeki oyuncak arabaya iki ip bağlıyor. İplerin uçları masanın iki kenarındaki makaralardan geçiyor ve uçlarına ağırlıklar asılıyor.
a) Başta duran arabaya soldan 2 N, sağdan 2 N kuvvet etki ediyor. Araba nasıl hareket eder? Kuvvetler dengelenmiş mi, dengelenmemiş mi? (4 puan)
b) Sol taraftaki ağırlık 3 N'a çıkarılıyor, sağ taraf 2 N kalıyor. Arabanın hareketinde ne değişir? Nedenini yazınız. (4 puan)
c) Bu deneyde bağımsız değişken ve bağımlı değişken nedir? (4 puan)(12 puan)
a) Başta duran arabaya soldan 2 N, sağdan 2 N kuvvet etki ediyor. Araba nasıl hareket eder? Kuvvetler dengelenmiş mi, dengelenmemiş mi? (4 puan)
b) Sol taraftaki ağırlık 3 N'a çıkarılıyor, sağ taraf 2 N kalıyor. Arabanın hareketinde ne değişir? Nedenini yazınız. (4 puan)
c) Bu deneyde bağımsız değişken ve bağımlı değişken nedir? (4 puan)(12 puan)
7.Ece evinden çıkıp doğuya doğru 600 m yürüyerek kırtasiyeye gidiyor. Kırtasiyeden sonra batıya doğru 200 m geri yürüyerek okula varıyor. Evden okula kadar toplam 400 saniye geçiyor.
a) Ece'nin ortalama süratini bulunuz. (4 puan)
b) Ece'nin evinden okula yer değiştirmesini ve ortalama hızını (büyüklük ve yön) bulunuz. (5 puan)
c) Koşu pistinde bir tam tur atıp başladığı noktaya dönen bir atletin hızı ile sürati hakkında ne söylenebilir? (3 puan)(12 puan)
a) Ece'nin ortalama süratini bulunuz. (4 puan)
b) Ece'nin evinden okula yer değiştirmesini ve ortalama hızını (büyüklük ve yön) bulunuz. (5 puan)
c) Koşu pistinde bir tam tur atıp başladığı noktaya dönen bir atletin hızı ile sürati hakkında ne söylenebilir? (3 puan)(12 puan)
8.a) Eşeyli ve eşeysiz üremeyi; kaç ata canlının gerektiği ve oluşan yavruların atasına benzerliği bakımından karşılaştırınız. (4 puan)
b) Aşağıdaki canlılardaki üremenin eşeyli mi eşeysiz mi olduğunu yazınız. (6 puan)
- Amibin ikiye bölünerek çoğalması
- Bira mayasının tomurcuk vererek çoğalması
- Tavuğun döllenmiş yumurtadan civciv çıkarması(10 puan)
b) Aşağıdaki canlılardaki üremenin eşeyli mi eşeysiz mi olduğunu yazınız. (6 puan)
- Amibin ikiye bölünerek çoğalması
- Bira mayasının tomurcuk vererek çoğalması
- Tavuğun döllenmiş yumurtadan civciv çıkarması(10 puan)
oynaogren.tr · MEB ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre hazırlanmış özgün örnek sorulardır; okulunuzun sınavı farklı olabilir.
Cevap anahtarı
1. - Merkür: iç gezegen, katı (kayaç), halkası yok.
- Mars: iç gezegen, katı (kayaç), halkası yok.
- Jüpiter: dış gezegen, gaz, halkası var.
- Neptün: dış gezegen, gaz, halkası var.
Puanlama: Her satır 3,5 puan (iç/dış 1 puan, katı/gaz 1 puan, halka 1,5 puan).
- Mars: iç gezegen, katı (kayaç), halkası yok.
- Jüpiter: dış gezegen, gaz, halkası var.
- Neptün: dış gezegen, gaz, halkası var.
Puanlama: Her satır 3,5 puan (iç/dış 1 puan, katı/gaz 1 puan, halka 1,5 puan).
2. a) Merkür
b) Jüpiter
c) Mars
d) Satürn
e) Asteroit kuşağı
Puanlama: a-d her biri 2 puan. e) 4 puan; yalnız "göktaşları" yazılırsa 2 puan.
b) Jüpiter
c) Mars
d) Satürn
e) Asteroit kuşağı
Puanlama: a-d her biri 2 puan. e) 4 puan; yalnız "göktaşları" yazılırsa 2 puan.
3. a) Güneş, Ay, Dünya sıralanır (Ay, Güneş ile Dünya'nın arasına girer). Ay'ın gölgesi Dünya'ya düşer. Ay, Yeni Ay evresindedir.
b) Güneş, Dünya, Ay sıralanır (Dünya, Güneş ile Ay'ın arasına girer). Dünya'nın gölgesi Ay'a düşer. Ay, Dolunay evresindedir.
c) Ay'ın Dünya etrafındaki yörüngesi, Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesine göre biraz eğiktir. Bu yüzden üç gök cismi her Dolunay'da aynı doğru üzerinde sıralanmaz; Ay çoğu zaman Dünya'nın gölgesinin biraz üstünden ya da altından geçer.
d) Güneş tutulmasına asla çıplak gözle, güneş gözlüğüyle ya da filtresiz dürbün/teleskopla bakılmamalıdır; göz kalıcı olarak zarar görebilir. Tutulma gözlüğü (özel filtre) kullanılmalıdır.
Puanlama: a) Sıralama 3 puan, Yeni Ay 2 puan. b) Sıralama 3 puan, Dolunay 2 puan. c) Yörüngenin eğik olması ya da "her zaman aynı doğru üzerinde olmazlar" 3 puan. d) Çıplak gözle bakılmaması ve özel filtre kullanılması 3 puan (yalnız biri yazılırsa 2 puan).
b) Güneş, Dünya, Ay sıralanır (Dünya, Güneş ile Ay'ın arasına girer). Dünya'nın gölgesi Ay'a düşer. Ay, Dolunay evresindedir.
c) Ay'ın Dünya etrafındaki yörüngesi, Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesine göre biraz eğiktir. Bu yüzden üç gök cismi her Dolunay'da aynı doğru üzerinde sıralanmaz; Ay çoğu zaman Dünya'nın gölgesinin biraz üstünden ya da altından geçer.
d) Güneş tutulmasına asla çıplak gözle, güneş gözlüğüyle ya da filtresiz dürbün/teleskopla bakılmamalıdır; göz kalıcı olarak zarar görebilir. Tutulma gözlüğü (özel filtre) kullanılmalıdır.
Puanlama: a) Sıralama 3 puan, Yeni Ay 2 puan. b) Sıralama 3 puan, Dolunay 2 puan. c) Yörüngenin eğik olması ya da "her zaman aynı doğru üzerinde olmazlar" 3 puan. d) Çıplak gözle bakılmaması ve özel filtre kullanılması 3 puan (yalnız biri yazılırsa 2 puan).
4. a) Sağa doğru: 120 + 80 = 200 N. Sola doğru: 150 + 30 = 180 N. Zıt yönlü kuvvetlerde büyükten küçük çıkarılır: 200 − 180 = 20 N. Bileşke kuvvet 20 N, yönü sağa doğrudur (büyük kuvvetin yönü).
b) Aynı yönlü kuvvetler toplanır: 40 + 25 = 65 N, yönü doğu.
Puanlama: a) Sağ toplam 2 puan, sol toplam 2 puan, çıkarma işlemi ve 20 N 2 puan, yön 2 puan. b) 65 N 3 puan, yön 1 puan.
b) Aynı yönlü kuvvetler toplanır: 40 + 25 = 65 N, yönü doğu.
Puanlama: a) Sağ toplam 2 puan, sol toplam 2 puan, çıkarma işlemi ve 20 N 2 puan, yön 2 puan. b) 65 N 3 puan, yön 1 puan.
5. a) Bileşke doğuya ise doğudaki kuvvet büyüktür: 30 − F = 10, F = 20 N.
b) Bileşke batıya ise F büyüktür: F − 30 = 10, F = 40 N.
c) En çok: kuvvetler aynı yönlü olunca 30 + 20 = 50 N. En az: zıt yönlü olunca 30 − 20 = 10 N.
Puanlama: a) 4 puan (işlem 2, sonuç 2). b) 4 puan (işlem 2, sonuç 2). c) En çok 2 puan, en az 2 puan; açıklamasız yalnız sayılar 1'er puan.
b) Bileşke batıya ise F büyüktür: F − 30 = 10, F = 40 N.
c) En çok: kuvvetler aynı yönlü olunca 30 + 20 = 50 N. En az: zıt yönlü olunca 30 − 20 = 10 N.
Puanlama: a) 4 puan (işlem 2, sonuç 2). b) 4 puan (işlem 2, sonuç 2). c) En çok 2 puan, en az 2 puan; açıklamasız yalnız sayılar 1'er puan.
6. a) Araba durmaya devam eder (hareket etmez). Bileşke kuvvet 2 − 2 = 0 olduğu için kuvvetler dengelenmiştir.
b) Bileşke kuvvet 3 − 2 = 1 N sola doğrudur. Kuvvetler dengelenmemiştir; duran araba sola doğru harekete başlar ve giderek hızlanır.
c) Bağımsız değişken: arabaya etki eden kuvvetlerin büyüklüğü (kuvvetlerin dengeli olup olmaması). Bağımlı değişken: arabanın hareket durumu.
Puanlama: a) Hareket etmez 2 puan, dengelenmiş 2 puan. b) Sola hareket 2 puan, bileşkenin sıfırdan farklı olduğu gerekçesi 2 puan. c) Her değişken 2 puan.
b) Bileşke kuvvet 3 − 2 = 1 N sola doğrudur. Kuvvetler dengelenmemiştir; duran araba sola doğru harekete başlar ve giderek hızlanır.
c) Bağımsız değişken: arabaya etki eden kuvvetlerin büyüklüğü (kuvvetlerin dengeli olup olmaması). Bağımlı değişken: arabanın hareket durumu.
Puanlama: a) Hareket etmez 2 puan, dengelenmiş 2 puan. b) Sola hareket 2 puan, bileşkenin sıfırdan farklı olduğu gerekçesi 2 puan. c) Her değişken 2 puan.
7. a) Alınan toplam yol = 600 + 200 = 800 m. Sürat = alınan yol ÷ süre = 800 ÷ 400 = 2 m/s.
b) Yer değiştirme = 600 − 200 = 400 m, doğu yönünde. Hız = yer değiştirme ÷ süre = 400 ÷ 400 = 1 m/s, doğu yönünde.
c) Atlet başladığı noktaya döndüğü için yer değiştirmesi sıfırdır, ortalama hızı da sıfırdır. Ancak yol aldığı için sürati sıfır değildir.
Puanlama: a) Toplam yol 2 puan, sürat 2 puan. b) Yer değiştirme 2 puan, hız büyüklüğü 2 puan, yön 1 puan. c) Hız sıfır 2 puan, sürat sıfırdan farklı 1 puan.
b) Yer değiştirme = 600 − 200 = 400 m, doğu yönünde. Hız = yer değiştirme ÷ süre = 400 ÷ 400 = 1 m/s, doğu yönünde.
c) Atlet başladığı noktaya döndüğü için yer değiştirmesi sıfırdır, ortalama hızı da sıfırdır. Ancak yol aldığı için sürati sıfır değildir.
Puanlama: a) Toplam yol 2 puan, sürat 2 puan. b) Yer değiştirme 2 puan, hız büyüklüğü 2 puan, yön 1 puan. c) Hız sıfır 2 puan, sürat sıfırdan farklı 1 puan.
8. a) Eşeyli üremede iki ata canlı (dişi ve erkek) gerekir; üreme hücreleri birleşir (döllenme), yavrular atalarına benzer ama onlardan farklı özellikler taşır, çeşitlilik oluşur. Eşeysiz üremede tek ata canlı yeterlidir; döllenme yoktur, oluşan yavrular atasıyla aynı kalıtsal özelliklere sahiptir.
b) Amip: eşeysiz (bölünme). Bira mayası: eşeysiz (tomurcuklanma). Tavuk: eşeyli.
Puanlama: a) Ata sayısı 2 puan, benzerlik/çeşitlilik 2 puan. b) Her doğru 2 puan.
b) Amip: eşeysiz (bölünme). Bira mayası: eşeysiz (tomurcuklanma). Tavuk: eşeyli.
Puanlama: a) Ata sayısı 2 puan, benzerlik/çeşitlilik 2 puan. b) Her doğru 2 puan.