Örnek yazılı · MEB konu-soru dağılım tablosundaki 1. senaryoya göre (11 soru) · Toplam 100 puan
oynaogren.tr · MEB ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre hazırlanmış özgün örnek sorulardır; okulunuzun sınavı farklı olabilir.
Cevap anahtarı
1. a) Çarpan çiftleri: 1 × 60, 2 × 30, 3 × 20, 4 × 15, 5 × 12, 6 × 10
Çarpanlar: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30, 60 (12 tane)
b) 60 ÷ 2 = 30, 30 ÷ 2 = 15, 15 ÷ 3 = 5, 5 ÷ 5 = 1
60 = 2² × 3 × 5
Puanlama: a) 4 puan (tamamı 4 puan; 1-2 eksik 2 puan); b) 4 puan (bölme adımları 2 puan, üslü yazım 2 puan).
2. a) 120 = 2³ × 3 × 5, 84 = 2² × 3 × 7
EBOB(120, 84) = 2² × 3 = 12 cm
Uzun kenara: 120 ÷ 12 = 10 fayans, kısa kenara: 84 ÷ 12 = 7 fayans
Toplam: 10 × 7 = 70 fayans
b) 12 = 2² × 3, 18 = 2 × 3²
EKOK(12, 18) = 2² × 3² = 36 saniye
Puanlama: a) 6 puan (EBOB'un 12 bulunması 3 puan, fayans sayısı 3 puan); b) 4 puan (EKOK yöntemi 2 puan, sonuç 2 puan).
3. a) 14'ün çarpanları: 1, 2, 7, 14; 25'in çarpanları: 1, 5, 25. Tek ortak çarpan 1'dir, EBOB = 1. Bu nedenle aralarında asaldır. (İkisi de asal değildir ama aralarında asaldır.)
b) 21 = 3 × 7, 35 = 5 × 7. Ortak çarpan 7 olduğundan EBOB = 7 ≠ 1; aralarında asal değildir.
c) Aralarında asal iki sayının EKOK'u bu sayıların çarpımına eşittir.
EKOK(14, 25) = 14 × 25 = 350
Puanlama: a) 3 puan (karar 1, EBOB = 1 gerekçesi 2); b) 2 puan (karar 1, ortak çarpan 7 gerekçesi 1); c) 3 puan (ilişki 2, 350 sonucu 1).
4. a) (−2)⁴ = (−2)·(−2)·(−2)·(−2) = 16
b) −2⁴ = −(2·2·2·2) = −16
c) (−3)³ = −27
d) 5⁻² = 1/5² = 1/25
e) (−1)²⁰²⁷ = −1 (−1'in tek kuvveti −1'dir)
f) (2/3)⁻² = (3/2)² = 9/4
g) a) maddesinde üs parantezin içindeki −2'nin tamamına aittir; çift kuvvet olduğu için sonuç pozitiftir. b) maddesinde üs yalnız 2'ye aittir, eksi işareti sonuca sonradan eklenir.
Puanlama: a)-f) her doğru sonuç 1 puan (6 puan); g) 2 puan (üssün tabana ait olduğunun açıklanması).
5. a) Tabanlar aynı, çarpmada üsler toplanır: 2⁵⁺⁽⁻³⁾ = 2² = 4
b) Üssün üssü çarpılır: (3²)³ = 3⁶. Bölmede üsler çıkarılır: 3⁶ ÷ 3⁴ = 3² = 9
c) Üsler aynı, tabanlar çarpılır: (4 · 25)³ = 100³ = 1 000 000 = 10⁶
d) 8 = 2³ olduğundan 8² = (2³)² = 2⁶. 2⁶ ÷ 2³ = 2³ = 8
Puanlama: a) 2 puan; b) 3 puan (üssün üssü 1, bölme kuralı 1, sonuç 1); c) 3 puan (kural 2, sonuç 1); d) 2 puan (tabanı 2'ye çevirme 1, sonuç 1). Yalnız sonuç yazılıp kural gösterilmezse yarım puan.
6. a) 305,47 = 3 × 10² + 0 × 10¹ + 5 × 10⁰ + 4 × 10⁻¹ + 7 × 10⁻²
(0 × 10¹ terimi yazılmasa da kabul edilir.)
b) 6 × 10³ = 6000, 2 × 10¹ = 20, 9 × 10⁻² = 0,09
Toplam: 6020,09
Puanlama: a) 4 puan (tam sayı kısmı 2, ondalık kısım 2); b) 4 puan (basamakların doğru yerleştirilmesi; özellikle yüzler ve onda birler basamağındaki 0'lar).
7. a) 3700 = 37 × 100 = 37 × 10²
b) 0,0045 = 45 ÷ 10 000 = 45 × 10⁻⁴
c) 72 = 7,2 × 10 olduğundan 72 × 10⁵ = 7,2 × 10⁶
d) 0,6 = 6 × 10⁻¹ olduğundan 0,6 × 10⁻² = 6 × 10⁻³
e) 1 km = 1000 m = 10³ m, 2,3 km = 2,3 × 10³ m (= 2300 m)
Puanlama: Her boşluk 2 puan.
8. a) 150 000 000 km = 1,5 × 10⁸ km
300 000 km/s = 3 × 10⁵ km/s
b) Süre = yol ÷ hız
(1,5 × 10⁸) ÷ (3 × 10⁵) = (1,5 ÷ 3) × 10⁸⁻⁵ = 0,5 × 10³ = 500 saniye (= 5 × 10² s, yaklaşık 8 dakika 20 saniye)
c) 0,000002 m = 2 × 10⁻⁶ m
Puanlama: a) 4 puan (her biri 2 puan; katsayı 1 ile 10 arasında değilse puan verilmez); b) 4 puan (yol ÷ hız kurulumu 1, katsayı ve üs işlemi 2, sonuç 1); c) 2 puan.
9. a) 12² = 144, 13² = 169, 14² = 196, 15² = 225
150 ile 200 arasındakiler: 169 ve 196
b) Kenar = √169 = 13 cm (13 × 13 = 169)
Çevre = 4 × 13 = 52 cm
Puanlama: a) 3 puan (her sayı 1,5 puan); b) 5 puan (karekök ile kenar 3 puan, çevre 2 puan).
10. a) 49 < 50 < 64 olduğundan 7 < √50 < 8. 50, 49'a daha yakın (fark 1) olduğundan √50 7'ye daha yakındır.
81 < 90 < 100 olduğundan 9 < √90 < 10. 90 − 81 = 9, 100 − 90 = 10; 90, 81'e daha yakın olduğundan √90 9'a daha yakındır.
b) Sayıların karelerini karşılaştıralım: (√30)² = 30, 6² = 36, (√40)² = 40, 5,5² = 30,25
30 < 30,25 < 36 < 40
Sıralama: √30 < 5,5 < 6 < √40
Puanlama: a) 6 puan (her kök için aralık 2 puan, yakınlık 1 puan); b) 4 puan (karelerle karşılaştırma 2 puan, doğru sıralama 2 puan).
11. a) √72 = √(36 × 2) = 6√2
√48 = √(16 × 3) = 4√3
b) 3√5 = √(3² × 5) = √(9 × 5) = √45
c) 2√7 = √(4 × 7) = √28
3√3 = √(9 × 3) = √27
28 > 27 olduğundan 2√7 > 3√3.
Puanlama: a) 4 puan (her biri 2 puan; en büyük tam kare çarpan seçilmezse 1 puan); b) 2 puan; c) 4 puan (iki ifadenin kök içine alınması 3 puan, karşılaştırma 1 puan).