5. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı
Örnek yazılı · MEB konu-soru dağılım tablosundaki 3. senaryoya göre (7 soru) · Toplam 100 puan
Ad Soyad:Sınıf:No:Puan:
1.Elif sabah kahvaltıda annesine sofrayı kurarken yardım eder, küçük kardeşini okula götürür. Okulda sınıf başkanıdır. Öğleden sonra okulun voleybol takımında antrenmana katılır, takımın kaptanıdır. Akşam mahalledeki kütüphanenin kitap okuma kulübüne gider.
a) Metne göre Elif'in içinde bulunduğu gruplardan üçünü yazınız ve her grupta üstlendiği rolü belirtiniz. (9 puan)
b) Elif'in "sınıf başkanı" rolünün ona yüklediği iki sorumluluğu yazınız. (6 puan)(15 puan)
a) Metne göre Elif'in içinde bulunduğu gruplardan üçünü yazınız ve her grupta üstlendiği rolü belirtiniz. (9 puan)
b) Elif'in "sınıf başkanı" rolünün ona yüklediği iki sorumluluğu yazınız. (6 puan)(15 puan)
2.Aşağıdaki tabloda bazı roller verilmiştir.
a) Tabloda boş bırakılan (----) yerlere her rol için birer hak ve birer sorumluluk yazınız. (9 puan)
b) Sınıfta o gün nöbetçi olan Can, nöbet görevini yapmamıştır. Bu durumun sınıftaki arkadaşlarını nasıl etkileyebileceğini bir örnekle açıklayınız. (6 puan)(15 puan)
a) Tabloda boş bırakılan (----) yerlere her rol için birer hak ve birer sorumluluk yazınız. (9 puan)
b) Sınıfta o gün nöbetçi olan Can, nöbet görevini yapmamıştır. Bu durumun sınıftaki arkadaşlarını nasıl etkileyebileceğini bir örnekle açıklayınız. (6 puan)(15 puan)
3.Bir okulda "Kültür Şenliği" düzenlendi. Farklı illerden gelen aileler standlar kurdu. Bir standda yöresel yemekler, bir başkasında el dokuması halılar ve yazmalar vardı. Bahçede halk oyunları oynandı, bir öğrenci dedesinden öğrendiği bir türküyü söyledi. Ziyaretçiler hem yeni şeyler öğrendi hem de birbirleriyle kaynaştı.
a) Metinde geçen kültürel ögelerden dördünü yazınız. (8 puan)
b) Bu tür etkinliklerin farklı kültürlerden insanların birlikte yaşamasına iki katkısını açıklayınız. (7 puan)(15 puan)
a) Metinde geçen kültürel ögelerden dördünü yazınız. (8 puan)
b) Bu tür etkinliklerin farklı kültürlerden insanların birlikte yaşamasına iki katkısını açıklayınız. (7 puan)(15 puan)
4.Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) mu yanlış (Y) mı olduğunu yazınız. Yanlış olan ifadelerin doğrusunu yazınız.
a) Bir kişinin yemek alışkanlığı bizimkinden farklıysa onunla alay etmek doğru bir davranıştır. (5 puan)
b) Ramazan ve Kurban bayramlarında büyükleri ziyaret etmek, ülkemizin farklı bölgelerinde ortak olan bir gelenektir. (5 puan)
c) Kültürel farklılıklar bir toplumu yalnızca zayıflatır, hiçbir yararı yoktur. (5 puan)(15 puan)
a) Bir kişinin yemek alışkanlığı bizimkinden farklıysa onunla alay etmek doğru bir davranıştır. (5 puan)
b) Ramazan ve Kurban bayramlarında büyükleri ziyaret etmek, ülkemizin farklı bölgelerinde ortak olan bir gelenektir. (5 puan)
c) Kültürel farklılıklar bir toplumu yalnızca zayıflatır, hiçbir yararı yoktur. (5 puan)(15 puan)
5.a) Aşağıdaki kuruluşları çalışma alanlarıyla eşleştiriniz. Cevabınızı "1-…" biçiminde yazınız. (8 puan)
Kuruluşlar: 1) Türk Kızılay 2) AFAD 3) TEMA Vakfı 4) Yeşilay
Çalışma alanları: A) Bağımlılıklarla mücadele B) Erozyonla mücadele ve ağaçlandırma C) Afet ve acil durumların yönetimi D) Afetlerde barınma ve beslenme yardımı, kan bağışı
b) Okulunuzda yapılabilecek bir yardımlaşma etkinliği öneriniz ve bu etkinliğin kime, nasıl yarar sağlayacağını yazınız. (7 puan)(15 puan)
Kuruluşlar: 1) Türk Kızılay 2) AFAD 3) TEMA Vakfı 4) Yeşilay
Çalışma alanları: A) Bağımlılıklarla mücadele B) Erozyonla mücadele ve ağaçlandırma C) Afet ve acil durumların yönetimi D) Afetlerde barınma ve beslenme yardımı, kan bağışı
b) Okulunuzda yapılabilecek bir yardımlaşma etkinliği öneriniz ve bu etkinliğin kime, nasıl yarar sağlayacağını yazınız. (7 puan)(15 puan)
6.Dedem anlatıyor: "Köyümüzde biri ev yapacak olsa bütün köylü toplanırdı. Kimi taş taşır, kimi duvar örerdi. Hasat zamanı da tarlası olan herkes birbirine yardım ederdi. Kimse bu işler için para istemezdi."
a) Dedenin anlattığı yardımlaşma geleneğinin adını yazınız. (4 puan)
b) Günümüzde insanların birbirine yardım ettiği iki durum örneği veriniz. (6 puan)
c) Yardımlaşma ve dayanışmanın toplum hayatına bir katkısını açıklayınız. (5 puan)(15 puan)
a) Dedenin anlattığı yardımlaşma geleneğinin adını yazınız. (4 puan)
b) Günümüzde insanların birbirine yardım ettiği iki durum örneği veriniz. (6 puan)
c) Yardımlaşma ve dayanışmanın toplum hayatına bir katkısını açıklayınız. (5 puan)(15 puan)
7.Aşağıdaki tabloda kurgusal bir il olan "Çınarlı"nın çevresi gösterilmiştir. Tabloda, Çınarlı iline göre her yönde ne bulunduğu yazılıdır.
a) Tabloya bakarak Çınarlı ilinin göreceli konumunu anlatan iki cümle yazınız. (6 puan)
b) Çınarlı ilinin bu konumunun, insanların yapabileceği ekonomik faaliyetlere bir etkisini yazınız. (4 puan)(10 puan)
a) Tabloya bakarak Çınarlı ilinin göreceli konumunu anlatan iki cümle yazınız. (6 puan)
b) Çınarlı ilinin bu konumunun, insanların yapabileceği ekonomik faaliyetlere bir etkisini yazınız. (4 puan)(10 puan)
oynaogren.tr · MEB ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre hazırlanmış özgün örnek sorulardır; okulunuzun sınavı farklı olabilir.
Cevap anahtarı
1. a) Örnek cevap (üçü yeterli):
- Aile: abla / evin çocuğu (annesine yardım eden aile bireyi)
- Sınıf (okul): öğrenci ve sınıf başkanı
- Voleybol takımı: oyuncu ve takım kaptanı
- Kitap okuma kulübü: kulüp üyesi
b) Örnek sorumluluklar:
- Sınıfın istek ve sorunlarını öğretmene iletmek
- Öğretmen sınıfta yokken düzeni sağlamaya yardım etmek
- Arkadaşlarına örnek davranışlar göstermek, kurallara uymak
Puanlama: a) 9 puan (her doğru grup-rol eşleşmesi 3 puan; yalnız grup adı yazılıp rol yazılmazsa 1 puan); b) 6 puan (her doğru sorumluluk 3 puan).
- Aile: abla / evin çocuğu (annesine yardım eden aile bireyi)
- Sınıf (okul): öğrenci ve sınıf başkanı
- Voleybol takımı: oyuncu ve takım kaptanı
- Kitap okuma kulübü: kulüp üyesi
b) Örnek sorumluluklar:
- Sınıfın istek ve sorunlarını öğretmene iletmek
- Öğretmen sınıfta yokken düzeni sağlamaya yardım etmek
- Arkadaşlarına örnek davranışlar göstermek, kurallara uymak
Puanlama: a) 9 puan (her doğru grup-rol eşleşmesi 3 puan; yalnız grup adı yazılıp rol yazılmazsa 1 puan); b) 6 puan (her doğru sorumluluk 3 puan).
2. a) Örnek cevaplar:
- Öğrenci: Hak: eğitim almak, okulun imkânlarından yararlanmak. Sorumluluk: derslere hazırlıklı gelmek, okul kurallarına uymak.
- Aile bireyi (çocuk): Hak: sevgi ve bakım görmek, beslenmek, korunmak. Sorumluluk: ev işlerinde yardım etmek, aile büyüklerine saygı göstermek.
- Takım oyuncusu: Hak: antrenman ve maçlara katılmak, fikrini söylemek. Sorumluluk: antrenmanlara düzenli gelmek, takım arkadaşlarıyla uyumlu oynamak.
b) Örnek: Can tahtayı silmez ve sınıfı havalandırmazsa ders geç başlar, sınıf düzensiz kalır. Görevini yapmayan birinin yükü diğer arkadaşlarına kalır; bu da grupta küskünlüğe yol açabilir. Rolümüzün sorumluluğunu yerine getirmezsek grubun tamamı etkilenir.
Puanlama: a) 9 puan (her satır 3 puan: doğru hak 1,5 puan, doğru sorumluluk 1,5 puan); b) 6 puan (olumsuz etkiyi doğru açıklama 4 puan, örnek verme 2 puan).
- Öğrenci: Hak: eğitim almak, okulun imkânlarından yararlanmak. Sorumluluk: derslere hazırlıklı gelmek, okul kurallarına uymak.
- Aile bireyi (çocuk): Hak: sevgi ve bakım görmek, beslenmek, korunmak. Sorumluluk: ev işlerinde yardım etmek, aile büyüklerine saygı göstermek.
- Takım oyuncusu: Hak: antrenman ve maçlara katılmak, fikrini söylemek. Sorumluluk: antrenmanlara düzenli gelmek, takım arkadaşlarıyla uyumlu oynamak.
b) Örnek: Can tahtayı silmez ve sınıfı havalandırmazsa ders geç başlar, sınıf düzensiz kalır. Görevini yapmayan birinin yükü diğer arkadaşlarına kalır; bu da grupta küskünlüğe yol açabilir. Rolümüzün sorumluluğunu yerine getirmezsek grubun tamamı etkilenir.
Puanlama: a) 9 puan (her satır 3 puan: doğru hak 1,5 puan, doğru sorumluluk 1,5 puan); b) 6 puan (olumsuz etkiyi doğru açıklama 4 puan, örnek verme 2 puan).
3. a) Yöresel yemekler, el dokuması halılar (el sanatları), yazmalar (giyim-kuşam), halk oyunları, türküler (halk müziği).
b) Beklenen anahtar fikirler (ikisi yeterli):
- İnsanlar birbirinin kültürünü tanır; önyargılar azalır.
- Farklılıklara saygı ve hoşgörü gelişir.
- İnsanlar kaynaşır, dostluk ve birlik duygusu güçlenir.
- Kültürel zenginlikler tanıtılır ve gelecek kuşaklara aktarılır.
Puanlama: a) 8 puan (her doğru öge 2 puan); b) 7 puan (birinci katkı 4 puan, ikinci katkı 3 puan; yalnız madde yazılıp açıklanmazsa yarım puan).
b) Beklenen anahtar fikirler (ikisi yeterli):
- İnsanlar birbirinin kültürünü tanır; önyargılar azalır.
- Farklılıklara saygı ve hoşgörü gelişir.
- İnsanlar kaynaşır, dostluk ve birlik duygusu güçlenir.
- Kültürel zenginlikler tanıtılır ve gelecek kuşaklara aktarılır.
Puanlama: a) 8 puan (her doğru öge 2 puan); b) 7 puan (birinci katkı 4 puan, ikinci katkı 3 puan; yalnız madde yazılıp açıklanmazsa yarım puan).
4. a) Y. Doğrusu: Farklı yemek alışkanlıklarına saygı göstermeliyiz; farklılıklar alay konusu yapılmamalıdır.
b) D.
c) Y. Doğrusu: Kültürel farklılıklar, saygı ve hoşgörüyle bir araya geldiğinde toplumun zenginliğidir; insanlar birbirinden yeni şeyler öğrenir.
Puanlama: a) 5 puan (doğru Y 2 puan, doğru düzeltme 3 puan); b) 5 puan (doğru D); c) 5 puan (doğru Y 2 puan, doğru düzeltme 3 puan).
b) D.
c) Y. Doğrusu: Kültürel farklılıklar, saygı ve hoşgörüyle bir araya geldiğinde toplumun zenginliğidir; insanlar birbirinden yeni şeyler öğrenir.
Puanlama: a) 5 puan (doğru Y 2 puan, doğru düzeltme 3 puan); b) 5 puan (doğru D); c) 5 puan (doğru Y 2 puan, doğru düzeltme 3 puan).
5. a) 1-D, 2-C, 3-B, 4-A
b) Örnek: Okulda "kitap bağışı kampanyası" düzenlenir; toplanan kitaplar kütüphanesi olmayan bir köy okuluna gönderilir. Böylece o okuldaki öğrenciler okuma imkânı bulur; bağış yapan öğrenciler de paylaşmanın mutluluğunu yaşar. (Kermes, atık pil toplama, kışlık giysi toplama gibi uygun öneriler de kabul edilir.)
Puanlama: a) 8 puan (her doğru eşleştirme 2 puan); b) 7 puan (uygun etkinlik 3 puan, kime ve nasıl yarar sağlayacağını açıklama 4 puan).
b) Örnek: Okulda "kitap bağışı kampanyası" düzenlenir; toplanan kitaplar kütüphanesi olmayan bir köy okuluna gönderilir. Böylece o okuldaki öğrenciler okuma imkânı bulur; bağış yapan öğrenciler de paylaşmanın mutluluğunu yaşar. (Kermes, atık pil toplama, kışlık giysi toplama gibi uygun öneriler de kabul edilir.)
Puanlama: a) 8 puan (her doğru eşleştirme 2 puan); b) 7 puan (uygun etkinlik 3 puan, kime ve nasıl yarar sağlayacağını açıklama 4 puan).
6. a) İmece.
b) Örnekler (ikisi yeterli): Deprem ya da sel gibi afetlerde yardım toplanması, kan bağışı yapılması, yaşlı komşunun alışverişine yardım edilmesi, ihtiyaç sahibi öğrencilere kırtasiye desteği, kermes düzenlenmesi.
c) Beklenen anahtar fikirler:
- İnsanlar arasında sevgi, güven ve birlik duygusu güçlenir.
- Zor durumdaki insanların sorunları daha kolay çözülür.
- Toplum zorluklar karşısında daha dayanıklı olur.
Puanlama: a) 4 puan; b) 6 puan (her doğru örnek 3 puan); c) 5 puan (doğru ve açıklanmış katkı 5 puan, yalnız tek kelime yazılırsa 2 puan).
b) Örnekler (ikisi yeterli): Deprem ya da sel gibi afetlerde yardım toplanması, kan bağışı yapılması, yaşlı komşunun alışverişine yardım edilmesi, ihtiyaç sahibi öğrencilere kırtasiye desteği, kermes düzenlenmesi.
c) Beklenen anahtar fikirler:
- İnsanlar arasında sevgi, güven ve birlik duygusu güçlenir.
- Zor durumdaki insanların sorunları daha kolay çözülür.
- Toplum zorluklar karşısında daha dayanıklı olur.
Puanlama: a) 4 puan; b) 6 puan (her doğru örnek 3 puan); c) 5 puan (doğru ve açıklanmış katkı 5 puan, yalnız tek kelime yazılırsa 2 puan).
7. a) Örnek cümleler (ikisi yeterli):
- Çınarlı ilinin güneyi denizle çevrilidir, yani Çınarlı bir kıyı ilidir.
- Çınarlı'nın kuzeyinde yüksek dağlar bulunur.
- Çınarlı'nın batısında Ovalı ili, doğusunda büyük bir göl vardır.
- Taşlı ili, Çınarlı'nın kuzeydoğusundadır.
b) Örnek: İlin güneyinin deniz olması balıkçılık, deniz taşımacılığı (liman) ve turizm faaliyetlerinin gelişmesini sağlar. (Göl kıyısında balıkçılık, dağlarda hayvancılık gibi tabloyla uyumlu cevaplar da kabul edilir.)
Puanlama: a) 6 puan (her doğru cümle 3 puan; yön ya da komşu yer yanlışsa o cümleye puan verilmez); b) 4 puan (konumla ilişkilendirilmiş doğru faaliyet).
- Çınarlı ilinin güneyi denizle çevrilidir, yani Çınarlı bir kıyı ilidir.
- Çınarlı'nın kuzeyinde yüksek dağlar bulunur.
- Çınarlı'nın batısında Ovalı ili, doğusunda büyük bir göl vardır.
- Taşlı ili, Çınarlı'nın kuzeydoğusundadır.
b) Örnek: İlin güneyinin deniz olması balıkçılık, deniz taşımacılığı (liman) ve turizm faaliyetlerinin gelişmesini sağlar. (Göl kıyısında balıkçılık, dağlarda hayvancılık gibi tabloyla uyumlu cevaplar da kabul edilir.)
Puanlama: a) 6 puan (her doğru cümle 3 puan; yön ya da komşu yer yanlışsa o cümleye puan verilmez); b) 4 puan (konumla ilişkilendirilmiş doğru faaliyet).