📖 Üç Soru
Üç Soru, 7. Sınıf Türkçe dersinin 6. ünitesi "Hak ve Sorumluluklar" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 5 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 3 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.
📖 Üç Soru konu anlatımı
4 dakikada okunur · 7. Sınıf Türkçe
“Üç Soru”, bir kralın üç soruya yanıt arayışını anlatan öğretici bir öyküdür. Kral şunu düşünür: bir işe başlamanın doğru zamanını, sözü dinlenecek doğru insanları ve yapılacak en önemli şeyi bilse hiçbir işte başarısız olmayacaktır. Krallığına haber salar, bilginler farklı yanıtlar verir. Sonunda kral bir keşişin yanına gider; orada yaralı bir adama yardım ederken aradığı yanıtı yaşayarak bulur.
❓ Üç soru ve arayış
Kralın soruları şunlardır:
- Bir işe başlamanın doğru zamanı hangisidir?
- Sözü dinlenecek doğru insanlar kimlerdir, kimlerden uzak durulmalıdır?
- Hepsinden önemlisi, yapılacak en önemli şey nedir?
Kral bu soruları yanıtlayana büyük bir ödül vaat eder. Bilginler huzura varır, ama hepsi farklı yanıtlar verir. İlk soruya kimi “her işin doğru zamanını önceden belirlemek gerekir” der; başkaları başka şeyler söyler.
Bu, öykünün ilk dersidir: hazır yanıtlar birbirini tutmaz. Dışarıdan alınan bilgi, kralın sorununu çözmez.
Bunun üzerine kral, ormandaki bir keşişin yanına gider. Keşiş toprağı kazmaktadır. Kral küreği eline alır ve kazmaya başlar. Bir saat geçer, bir saat daha. Güneş batmaya başladığında hâlâ kazmaktadır.
Kralın bu davranışı ikinci dersi hazırlar: yanıt, emek vermeden alınmaz.
🩹 Olay örgüsü ve dönüm noktası
Öykünün dönüm noktası beklenmedik yerden gelir.
üç soru sorulur → bilginler farklı yanıtlar verir → kral keşişe gider, toprağı kazar → ormandan yaralı bir adam çıkıp bayılır → kral yarayı temizler, sarar, su verir → adam iyileşir → kral yanıtı o anda bulduğunu anlar
Dikkat edilecek nokta: kral yanıtı keşişten duymaz. Keşiş ona bir ders anlatmaz; kral yanıtı yaparak bulur.
Öykünün verdiği yanıtlar:
| Soru | Yanıt |
|---|---|
| En önemli zaman | Şimdi — elimizde olan tek an budur |
| En önemli kişi | Yanındaki — o an karşımızda olan |
| En önemli iş | Ona iyilik etmek |
Üç yanıt da aynı yönü gösterir: uzağı değil, buradayı. Kral yanıtı uzakta ararken, yanıt ayağının dibinde belirmiştir.
📘 Öğretici öykü türü
Öğretici öykü, bir olay anlatarak okura bir ders veren kısa anlatıdır.
Özellikleri:
- Zaman ve yer çoğu zaman belirsizdir: “Zamanın birinde bir kral…”
- Kişiler bir tip olarak çizilir: kral, bilge, keşiş.
- Olay bir soru ya da sorunla başlar.
- Sonunda bir ders verilir; ama bu ders çoğu zaman doğrudan söylenmez, olayla gösterilir.
| Tür | Kahramanlar | Amaç |
|---|---|---|
| Öğretici öykü | İnsanlar, tipler | Ders vermek |
| Fabl | Hayvanlar | Ders vermek |
| Masal | Olağanüstü kişiler | Eğlendirmek, ders vermek |
| Hikâye | Gerçekçi kişiler | Bir olayı etkileyici anlatmak |
Bu öyküde ders, son cümlede bir özdeyiş gibi verilir. Yine de asıl öğretici olan söz değil, kralın yaşadığı olaydır: yaralıya yardım etmeseydi, söz ona bir şey anlatmazdı.
🧩 Örnekle anlayalım
“En önemli zaman şimdi, en önemli kişi yanındaki, en önemli iş ona iyilik etmektir.”
Bu sözden hangi yargı çıkarılabilir? Üç yanıtın ortak yanı nedir?
Çözümü göster
1. Üç yanıtı yan yana koyalım.
| Soru | Yanıt | Nereyi gösteriyor |
|---|---|---|
| Zaman | şimdi | Şu an |
| Kişi | yanındaki | Burası |
| İş | ona iyilik etmek | Elimizdeki |
2. Ortak yan: Üçü de uzağı değil, buradayı gösteriyor. Kral yanıtı gelecekte ve uzaklarda ararken, yanıt hep elinin altındaymış.
3. Çıkarılacak yargı: Doğru davranış, uzaklarda değil içinde bulunulan anda aranmalıdır.
4. Yanlış okumalar:
- “Geçmişi düşünmek gereksizdir.” → Söz geçmişi değersiz saymıyor; şimdinin elimizdeki tek an olduğunu söylüyor.
- “Yalnız tanıdıklara iyilik edilmeli.” → “Yanındaki” tanıdık demek değildir; o an karşımızda olan herkestir. Öyküdeki yaralı adam bir yabancıdır.
⚠️ Sık yapılan hatalar
- “Kral yanıtı keşişten öğrenmiştir” yanlıştır. Keşiş ona ders anlatmaz; kral yanıtı yaparak, yaralıya yardım ederken bulur.
- “Yanındaki kişi, tanıdığımız kişidir” yanlıştır. Öyküde yardım edilen kişi bir yabancıdır; “yanındaki” o an karşımızda olan herkestir.
- “Öğretici öyküde ders açıkça söylenmelidir” yanlıştır. Ders çoğu zaman olayla gösterilir; doğrudan söylenmesi zorunlu değildir.
✏️ Üç Soru soruları
Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.
1. Bir olay anlatarak sonunda okura bir ders veren, kahramanları çoğu zaman belirsiz bir zamanda yaşayan kısa anlatılara ne denir?
Metinde bir **olay** anlatılıyor ve sonunda bir **ders** veriliyor.
"Zamanın birinde bir kral…" gibi başlangıçlar zamanı belirsiz bırakır.
Bu özellikleri taşıyan anlatılara **öğretici öykü** denir.
**Haber metni** gerçek bir olayı aktarır, **gezi yazısı** görülen yerleri, **söyleşi** bir konuşmayı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Öğretici öykü
Metinde bir **olay** anlatılıyor ve sonunda bir **ders** veriliyor.
"Zamanın birinde bir kral…" gibi başlangıçlar zamanı belirsiz bırakır.
Bu özellikleri taşıyan anlatılara **öğretici öykü** denir.
**Haber metni** gerçek bir olayı aktarır, **gezi yazısı** görülen yerleri, **söyleşi** bir konuşmayı.
2. **"Kral, keşişin elinden küreği aldı ve toprağı kazmaya başladı. Bir saat geçti, bir saat daha. Güneş batmaya başladığında hâlâ kazıyordu."** Bu metinde kralın öne çıkan özelliği nedir?
Kral, yanıt almak için geldiği yerde **kürek tutuyor**.
Üstelik bunu saatlerce sürdürüyor: "bir saat geçti, bir saat daha".
Bu davranış, yanıt uğruna **emek vermeyi göze aldığını** gösterir.
Bahçecilik bilgisi metinde geçmiyor; çabuk sıkılsa saatlerce kazmazdı.
Güvensizlik için de bir kanıt yok; tersine, keşişin yanında kalmayı sürdürüyor.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yanıt almak için emek vermeyi göze alması
Kral, yanıt almak için geldiği yerde **kürek tutuyor**.
Üstelik bunu saatlerce sürdürüyor: "bir saat geçti, bir saat daha".
Bu davranış, yanıt uğruna **emek vermeyi göze aldığını** gösterir.
Bahçecilik bilgisi metinde geçmiyor; çabuk sıkılsa saatlerce kazmazdı.
Güvensizlik için de bir kanıt yok; tersine, keşişin yanında kalmayı sürdürüyor.
3. **"En önemli zaman şimdi, en önemli kişi yanındaki, en önemli iş ona iyilik etmektir."** Bu sözden çıkarılabilecek yargı hangisidir?
Söz üç soruya da **aynı yönde** yanıt veriyor: şimdi, yanındaki, iyilik.
Üçü de **uzağı** değil, **buradayı** gösteriyor.
Çıkarılacak yargı budur: doğru davranış içinde bulunulan anda aranır.
"Yanındaki" sözü tanıdık demek değildir; o an karşımızda olan herkestir.
Geçmişin gereksizliği ya da iyiliğin zorluğu sözde geçmiyor.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Doğru davranış, uzaklarda değil içinde bulunulan anda aranmalıdır.
Söz üç soruya da **aynı yönde** yanıt veriyor: şimdi, yanındaki, iyilik.
Üçü de **uzağı** değil, **buradayı** gösteriyor.
Çıkarılacak yargı budur: doğru davranış içinde bulunulan anda aranır.
"Yanındaki" sözü tanıdık demek değildir; o an karşımızda olan herkestir.
Geçmişin gereksizliği ya da iyiliğin zorluğu sözde geçmiyor.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.