📖 Kütle Çekim Kuvveti
Kütle Çekim Kuvveti, 12. Sınıf Fizik dersinin 1. ünitesi "Çembersel Hareket" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 8 soru var. Aşağıda cevaplı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun.
✏️ Kütle Çekim Kuvveti soruları
Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Her sorunun altında kısa çözümü var.
1. Aralarında d uzaklığı bulunan iki cisim birbirini F büyüklüğünde kütle çekim kuvvetiyle çekiyor. Birinci cismin kütlesi 4 katına, ikinci cismin kütlesi 3 katına, aralarındaki uzaklık 2 katına getirilirse çekim kuvveti kaç F olur?
- A) F/3
- B) 48F
- C) 3F
- D) 6F
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 3F
F = G · m1 · m2 ÷ d²: kütlelerle doğru, uzaklığın karesiyle ters orantılı.
Yeni kuvvet = 4 · 3 ÷ 2² = 3F.
2. Aralarında d uzaklığı bulunan iki cisim birbirini F büyüklüğünde kütle çekim kuvvetiyle çekiyor. Birinci cismin kütlesi 2 katına, ikinci cismin kütlesi 2 katına, aralarındaki uzaklık yarısına getirilirse çekim kuvveti kaç F olur?
- A) F/16
- B) F
- C) 16F
- D) 8F
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 16F
F = G · m1 · m2 ÷ d²: kütlelerle doğru, uzaklığın karesiyle ters orantılı.
Yeni kuvvet = 2 · 2 ÷ 0,5² = 16F.
3. Dünya yüzeyinde ağırlığı 720 N olan bir cisim, yeryüzünden Dünya'nın yarıçapı kadar yüksekliğe çıkarılıyor. Cismin bu yükseklikteki ağırlığı kaç N olur?
- A) 720 N
- B) 80 N
- C) 360 N
- D) 180 N
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 180 N
g = G · M ÷ r²; uzaklık merkezden ölçülür: R + R = 2R.
Ağırlık 2² = 4 kat azalır: 720 ÷ 4 = 180 N.
4. Dünya yüzeyinde ağırlığı 1440 N olan bir cisim, yeryüzünden Dünya'nın yarıçapının 3 katı kadar yüksekliğe çıkarılıyor. Cismin bu yükseklikteki ağırlığı kaç N olur?
- A) 90 N
- B) 57,6 N
- C) 160 N
- D) 360 N
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 90 N
g = G · M ÷ r²; uzaklık merkezden ölçülür: R + 3R = 4R.
Ağırlık 4² = 16 kat azalır: 1440 ÷ 16 = 90 N.
5. Homojen ve küresel kabul edilen bir gezegenin yüzeyinde çekim ivmesi 10 m/s²'dir. Gezegenin merkezinden uzaklığı yarıçapının yarısı kadar olan iç bir noktada çekim ivmesi kaç m/s² olur?
- A) 10 m/s²
- B) 40 m/s²
- C) 2,5 m/s²
- D) 5 m/s²
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 5 m/s²
Gezegenin içinde g = k · d · r; çekim ivmesi merkeze uzaklıkla doğru orantılıdır.
g = 10 · 0,5 = 5 m/s².
6. Bir cismi gezegenin çekim alanı dışına çıkarmak için fırlatılma anında gereken en küçük hıza ne denir?
- A) Kurtulma hızı
- B) Yörünge hızı
- C) Limit hız
- D) Bağlanma hızı
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kurtulma hızı
Gezegenin yüzeyinden fırlatılan cisim için tanımlanır.
Bu hızla atılan cismin sonsuzdaki hızı ve enerjisi sıfır olur.
7. Alçak irtifada dolanan yapay uydular için hangisi doğrudur?
- A) Hızları büyük, periyotları uzundur
- B) Hızları küçük, periyotları uzundur
- C) Kütle çekiminden hiç etkilenmezler
- D) Hızları büyük, periyotları kısadır
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Hızları büyük, periyotları kısadır
Alçak irtifada kütle çekim kuvveti daha büyüktür.
Yörüngede kalmak için hızlı dolanırlar; periyotları kısa olur.
8. Homojen bir gezegenin çekim ivmesi için hangisi doğrudur?
- A) Yüzeyden uzaklaştıkça doğrusal artar
- B) Merkezde sıfırdır, yüzeyde en büyüktür
- C) Merkezde en büyük, yüzeyde sıfırdır
- D) Her yerde aynı büyüklüktedir
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Merkezde sıfırdır, yüzeyde en büyüktür
İçeride g, merkeze uzaklıkla düzgün artar.
Yüzeyde en büyük değerine ulaşır, dışarıda uzaklığın karesiyle azalır.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
Ünitenin yıl içindeki yerine göre genellikle şu yazılılarda sorulur. Okulunun konu dağılımı farklı olabilir.
📚 "Çembersel Hareket" ünitesinin konuları
- Düzgün Çembersel Hareket
- Dönerek Öteleme Hareketi
- Açısal Momentum
- Kütle Çekim Kuvveti
- Kepler Kanunları