📖 2. Ünite: Bağımsızlık Yolu
6. Sınıf Türkçe dersinin 2. ünitesi. Ünite oyununda 25 soru var; her cevaptan sonra doğrusu ve kısa açıklaması gelir. Üniteyi bitirmek için en az 20 doğru gerekir.
📚 Bu ünitedeki konular
✏️ Örnek sorular
Ünite oyunundaki sorulardan 5 tanesi. Önce kendin düşün, sonra cevaba bak.
1. **"10 Ağustos 1921 — Bedesten Köyü. Bozkıra aylardır tek damla yağmur düşmemişti. Sıcağın en bunaltıcı anında bir gök gürültüsü duyuldu; aylar sonra ilk kez yağmur yağdı."** Bu metne göre köyde aylardır görülmeyen şey nedir?
Metinde "aylardır **tek damla yağmur** düşmemişti" yazıyor.
Gök gürültüsü yağmurun habercisidir; aylardır görülmeyen asıl şey **yağmurdur**.
Sıcak hava zaten vardır: "sıcağın en bunaltıcı anı".
Rüzgâr metinde hiç geçmiyor.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yağmur
Metinde "aylardır **tek damla yağmur** düşmemişti" yazıyor.
Gök gürültüsü yağmurun habercisidir; aylardır görülmeyen asıl şey **yağmurdur**.
Sıcak hava zaten vardır: "sıcağın en bunaltıcı anı".
Rüzgâr metinde hiç geçmiyor.
2. Dizeleri dörtlükler hâlinde değil de farklı uzunluktaki bölümler hâlinde yazılmış şiirler için ne söylenebilir?
Her şiirin satırına **dize** denir; bu değişmez.
Ama dizelerin **dörtlük** hâlinde dizilmesi zorunlu değildir.
Dörtlüğe bağlı kalmayan şiirlerde de ahenk vardır; ses benzerlikleri ve yinelemelerle sağlanır.
Biçim serbest olsa da metin şiir olmayı sürdürür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Şiir, dörtlük düzenine bağlı kalmadan yazılmıştır.
Her şiirin satırına **dize** denir; bu değişmez.
Ama dizelerin **dörtlük** hâlinde dizilmesi zorunlu değildir.
Dörtlüğe bağlı kalmayan şiirlerde de ahenk vardır; ses benzerlikleri ve yinelemelerle sağlanır.
Biçim serbest olsa da metin şiir olmayı sürdürür.
3. **"Bülbülü altın kafese koymuşlar, 'ah vatanım' demiş."** Bu sözle anlatılmak istenen nedir?
"Altın kafes" en iyi, en rahat koşulları anlatan bir **mecazdır**.
Bülbül buna karşın "ah vatanım" diyor; yani rahatlık **özlemi gidermiyor**.
Anlatılmak istenen: hiçbir rahatlık yurdun yerini tutmaz.
Söz kuşlarla ya da altınla ilgili değildir; **insan** için söylenmiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İnsan, her türlü rahatlığa karşın yurdunu özler.
"Altın kafes" en iyi, en rahat koşulları anlatan bir **mecazdır**.
Bülbül buna karşın "ah vatanım" diyor; yani rahatlık **özlemi gidermiyor**.
Anlatılmak istenen: hiçbir rahatlık yurdun yerini tutmaz.
Söz kuşlarla ya da altınla ilgili değildir; **insan** için söylenmiştir.
4. **"Marşın güftesi bir yarışma sonucunda seçildi. ….. Mehmet Âkif Ersoy başta yarışmaya katılmak istemedi."** Bu metinde boşluğa hangi bağlantı ifadesi gelmelidir?
İlk cümle yarışmanın yapıldığını söylüyor.
İkinci cümle beklenenin tersini söylüyor: şair katılmak **istememiş**.
İki cümle arasında **karşıtlık** var; "ne var ki" karşıtlık bildirir.
"Bu nedenle" sonuç, "örneğin" örnek, "kısacası" özet bildirir; buraya uymaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ne var ki
İlk cümle yarışmanın yapıldığını söylüyor.
İkinci cümle beklenenin tersini söylüyor: şair katılmak **istememiş**.
İki cümle arasında **karşıtlık** var; "ne var ki" karşıtlık bildirir.
"Bu nedenle" sonuç, "örneğin" örnek, "kısacası" özet bildirir; buraya uymaz.
5. Sakarya Meydan Muharebesi'yle özdeşleşen **"Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır."** sözüyle anlatılmak istenen nedir?
"Hat" çizgi, "**satıh**" ise yüzey demektir.
Söz, savunmanın bir **çizgide** değil, bir **yüzeyde** yapılacağını bildiriyor.
Son cümle o yüzeyi tanımlıyor: "**bütün vatandır**".
Yani savunma bırakılmıyor; tersine vatanın her karışına yayılıyor.
Bu yüzden sınırla sınırlı savunma ve toprak bırakma anlamları yanlıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Savunma tek bir çizgide değil, vatanın tamamında yapılacaktır.
"Hat" çizgi, "**satıh**" ise yüzey demektir.
Söz, savunmanın bir **çizgide** değil, bir **yüzeyde** yapılacağını bildiriyor.
Son cümle o yüzeyi tanımlıyor: "**bütün vatandır**".
Yani savunma bırakılmıyor; tersine vatanın her karışına yayılıyor.
Bu yüzden sınırla sınırlı savunma ve toprak bırakma anlamları yanlıştır.