📖 3. Ünite: Farklı Dünyalar
6. Sınıf Türkçe dersinin 3. ünitesi. Ünite oyununda 25 soru var; her cevaptan sonra doğrusu ve kısa açıklaması gelir. Üniteyi bitirmek için en az 20 doğru gerekir.
📚 Bu ünitedeki konular
✏️ Örnek sorular
Ünite oyunundaki sorulardan 5 tanesi. Önce kendin düşün, sonra cevaba bak.
1. **"Ova çocuklar bisikletle gider okula,"** **"Tepe nedir bilmezler, yokuş nedir;"** **"Rüzgâr arkadan eserse kanat olur."** Bu dizelerde anlatılmak istenen nedir?
Dizelerde ülkenin **düzlüğü** ile çocukların **ulaşımı** yan yana geçiyor.
"Tepe nedir bilmezler" sözü coğrafyanın yaşamı nasıl değiştirdiğini gösteriyor.
Bu yüzden anlatılmak istenen coğrafya ile yaşam arasındaki bağdır.
Bisikletin sağlığı ya da rüzgârın zorluğu dizelerde söylenmiyor; tersine rüzgâr "kanat" oluyor.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yaşanılan coğrafya, çocukların günlük yaşamını biçimlendirir.
Dizelerde ülkenin **düzlüğü** ile çocukların **ulaşımı** yan yana geçiyor.
"Tepe nedir bilmezler" sözü coğrafyanın yaşamı nasıl değiştirdiğini gösteriyor.
Bu yüzden anlatılmak istenen coğrafya ile yaşam arasındaki bağdır.
Bisikletin sağlığı ya da rüzgârın zorluğu dizelerde söylenmiyor; tersine rüzgâr "kanat" oluyor.
2. Gezilen bir yerin görülen özelliklerinin okura aktarıldığı yazı türüne ne denir?
Gezilip görülen yerlerin anlatıldığı yazı türüne **gezi yazısı** denir.
Gezi yazısında yazar gördüklerini aktarır; okur o yeri tanımış olur.
**Masalda** olağanüstü olaylar, **fabl**da hayvan kahramanlar bulunur.
**Denemede** yazar bir konu üzerine kendi düşüncelerini anlatır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Gezi yazısı
Gezilip görülen yerlerin anlatıldığı yazı türüne **gezi yazısı** denir.
Gezi yazısında yazar gördüklerini aktarır; okur o yeri tanımış olur.
**Masalda** olağanüstü olaylar, **fabl**da hayvan kahramanlar bulunur.
**Denemede** yazar bir konu üzerine kendi düşüncelerini anlatır.
3. **"Kahire'nin kalabalık çarşısında kayboldum. Bir dükkâncı yolu tarif etti, sonra peşimden gelip beni köşeye kadar götürdü. Ben teşekkür etmeye çalışırken o çoktan tezgâhına dönmüştü."** Bu metinde yazar, örtük olarak neyi anlatmaktadır?
Yazar bir durumu anlatıyor ama **yorum yapmıyor**: bu örtük anlatımdır.
Dükkâncı tarif etmekle yetinmiyor, **işini bırakıp** yol gösteriyor ve teşekkür beklemiyor.
Bu davranış **konukseverliği** sezdirir.
Metinde tehlike, aksama ya da düzensizlik yargısı yok; bunlar okurun eklediği yargılar olurdu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Gittiği yerde karşılaştığı konukseverliği
Yazar bir durumu anlatıyor ama **yorum yapmıyor**: bu örtük anlatımdır.
Dükkâncı tarif etmekle yetinmiyor, **işini bırakıp** yol gösteriyor ve teşekkür beklemiyor.
Bu davranış **konukseverliği** sezdirir.
Metinde tehlike, aksama ya da düzensizlik yargısı yok; bunlar okurun eklediği yargılar olurdu.
4. **"Gençler ayı yakalamak için önce bir tepeye tırmandı. Zirveye vardıklarında ay daha yükseğe çekilmiş gibiydi. O gece çevredeki bütün dağları dolaştılar, ama aya ulaşamadılar."** Bu metne göre gençler ne yapmak istemiştir?
Metnin ilk cümlesinde amaç yazılı: "**ayı yakalamak için**".
Dağlara tırmanmaları bu amacın **yoludur**, kendisi değil.
Harita, yürüyüş ya da yıldız saymak metinde geçmiyor.
Bu tür sorularda cevap metinde **doğrudan** yazılıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ay'ı yakalamak
Metnin ilk cümlesinde amaç yazılı: "**ayı yakalamak için**".
Dağlara tırmanmaları bu amacın **yoludur**, kendisi değil.
Harita, yürüyüş ya da yıldız saymak metinde geçmiyor.
Bu tür sorularda cevap metinde **doğrudan** yazılıdır.
5. **"Ovadan bakınca ay, dağın doruğuna asılmış gibi duruyordu."** Bu cümleden çıkarılabilecek yargı hangisidir?
Cümlede "**gibi duruyordu**" sözü bir **görünüşü** anlatır, gerçeği değil.
"**Ovadan bakınca**" sözü de bu görünüşün **bakılan yere bağlı** olduğunu gösterir.
Yani ay gerçekten orada değildir; öyle **görünmektedir**.
Doruğun aya yakın olması ve dağların görülmemesi cümleden çıkmaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ay'ın yeri, bakılan yere göre değişik görünmektedir.
Cümlede "**gibi duruyordu**" sözü bir **görünüşü** anlatır, gerçeği değil.
"**Ovadan bakınca**" sözü de bu görünüşün **bakılan yere bağlı** olduğunu gösterir.
Yani ay gerçekten orada değildir; öyle **görünmektedir**.
Doruğun aya yakın olması ve dağların görülmemesi cümleden çıkmaz.