📖 5. Ünite: Bilim ve Teknoloji
6. Sınıf Türkçe dersinin 5. ünitesi. Ünite oyununda 25 soru var; her cevaptan sonra doğrusu ve kısa açıklaması gelir. Üniteyi bitirmek için en az 20 doğru gerekir.
📚 Bu ünitedeki konular
✏️ Örnek sorular
Ünite oyunundaki sorulardan 5 tanesi. Önce kendin düşün, sonra cevaba bak.
1. Dünya, Güneş çevresinde **elips yörüngede** dolanırken bir yandan da **kendi ekseni** çevresinde döner. Dünya'nın kendi ekseni çevresindeki dönüşü neye yol açar?
Dünya kendi ekseninde dönerken yüzeyinin bir bölümü Güneş'e bakar, bir bölümü bakmaz.
Güneş'e bakan yerde **gündüz**, bakmayan yerde **gece** olur.
Dünya döndükçe bunlar yer değiştirir; gece ile gündüz birbirini izler.
Mevsimler ise Dünya'nın **Güneş çevresindeki** dolanımı ve eksen eğikliğiyle ilgilidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Gece ile gündüzün birbirini izlemesine
Dünya kendi ekseninde dönerken yüzeyinin bir bölümü Güneş'e bakar, bir bölümü bakmaz.
Güneş'e bakan yerde **gündüz**, bakmayan yerde **gece** olur.
Dünya döndükçe bunlar yer değiştirir; gece ile gündüz birbirini izler.
Mevsimler ise Dünya'nın **Güneş çevresindeki** dolanımı ve eksen eğikliğiyle ilgilidir.
2. **"Dünya, güneşe bakar **aydınlanır**; yaşam alır güneşten."** Bu dizede geçen **"aydınlanmak"** sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
Dizede Dünya'nın Güneş'ten **ışık** alması anlatılıyor.
Bu yüzden "aydınlanmak" burada **gerçek** anlamıyla, ışık almak demektir.
"Bir konuyu anlamak" sözcüğün **mecaz** anlamıdır; bu dizeye uymaz.
Uyanmak ve rahatlamak ise sözcüğün anlamları arasında değildir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Işık alıp parlamak
Dizede Dünya'nın Güneş'ten **ışık** alması anlatılıyor.
Bu yüzden "aydınlanmak" burada **gerçek** anlamıyla, ışık almak demektir.
"Bir konuyu anlamak" sözcüğün **mecaz** anlamıdır; bu dizeye uymaz.
Uyanmak ve rahatlamak ise sözcüğün anlamları arasında değildir.
3. **"Biyomimetik, doğadaki çözümlerin insan yapımı ürünlere uyarlanmasıdır."** Bu cümlede hangi **düşünceyi geliştirme yolu** kullanılmıştır?
Cümle "biyomimetik **nedir**?" sorusunu yanıtlıyor.
Bir kavramın ne olduğunu açıklamaya **tanımlama** denir.
**Örneklendirmede** somut örnekler verilir, **karşılaştırmada** iki şey yan yana konur.
**Tanık göstermede** ise konunun uzmanından bir söz aktarılır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tanımlama
Cümle "biyomimetik **nedir**?" sorusunu yanıtlıyor.
Bir kavramın ne olduğunu açıklamaya **tanımlama** denir.
**Örneklendirmede** somut örnekler verilir, **karşılaştırmada** iki şey yan yana konur.
**Tanık göstermede** ise konunun uzmanından bir söz aktarılır.
4. **I.** Festival alanına cumartesi günü gittik. **II.** Festivalin en heyecan verici bölümü uçuş gösterileriydi. Bu cümleler için ne söylenebilir?
Birinci cümle bir **olguyu** bildiriyor: gidilen gün. Doğruluğu denetlenebilir: **nesnel**.
İkinci cümlede "**en heyecan verici**" sözü bir **beğeni** bildiriyor.
Beğeni kişiden kişiye değişir; bu yüzden ikinci cümle **özneldir**.
Ayırmak için "Bunu herkes aynı biçimde söyler mi?" diye sorulur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: I. cümle nesnel, II. cümle özneldir.
Birinci cümle bir **olguyu** bildiriyor: gidilen gün. Doğruluğu denetlenebilir: **nesnel**.
İkinci cümlede "**en heyecan verici**" sözü bir **beğeni** bildiriyor.
Beğeni kişiden kişiye değişir; bu yüzden ikinci cümle **özneldir**.
Ayırmak için "Bunu herkes aynı biçimde söyler mi?" diye sorulur.
5. **"Babam bir soru sorunca hepimiz **kolları sıvardık**: kitaplar açılır, defterler çıkarılırdı."** Bu cümlede geçen **"kolları sıvamak"** deyimi hangi anlamda kullanılmıştır?
Cümlenin devamı deyimin anlamını veriyor: "kitaplar açılır, defterler çıkarılırdı".
Yani herkes **işe girişiyor**.
"Kolları sıvamak" bir işe istekle başlamak demektir.
Giysiyi düzeltmek sözün **gerçek** anlamıdır; deyimde geçerli değildir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bir işe hevesle girişmek
Cümlenin devamı deyimin anlamını veriyor: "kitaplar açılır, defterler çıkarılırdı".
Yani herkes **işe girişiyor**.
"Kolları sıvamak" bir işe istekle başlamak demektir.
Giysiyi düzeltmek sözün **gerçek** anlamıdır; deyimde geçerli değildir.