📋 12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı 2. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 4 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 2. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 2. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 2 soru
- 1 soru
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 4. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 2. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Chargaff kuralına göre adenin miktarı hangi bazın miktarına eşittir?
Guanin diyen öğrenci iki purini birbirine eşler; oysa eşleşme purin ile pirimidin arasındadır.
Adenin bir purindir ve karşısına pirimidin olan timin gelir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Timin
Guanin diyen öğrenci iki purini birbirine eşler; oysa eşleşme purin ile pirimidin arasındadır.
Adenin bir purindir ve karşısına pirimidin olan timin gelir.
2. DNA'nın görevi nedir?
DNA kalıtsal bilgiyi saklar ve yeni hücrelere aktarır.
RNA ise bu bilginin kullanılmasında görev alır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kalıtsal bilgiyi saklamak
DNA kalıtsal bilgiyi saklar ve yeni hücrelere aktarır.
RNA ise bu bilginin kullanılmasında görev alır.
3. Bir tRNA molekülünde antikodon bölgesi bulunmaktadır. Antikodon neden gereklidir ve hangi molekülle eşleşir?
"Şifreyi taşımak için, mRNA kodonuyla" diyen öğrenci eşleşmeyi doğru bulmuş ama görevi mRNA'nınkiyle karıştırmıştır.
tRNA amino asitleri ribozoma taşır; antikodonu mRNA kodonuyla eşleşerek doğru amino asidin gelmesini sağlar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Doğru amino asit için, mRNA kodonuyla
"Şifreyi taşımak için, mRNA kodonuyla" diyen öğrenci eşleşmeyi doğru bulmuş ama görevi mRNA'nınkiyle karıştırmıştır.
tRNA amino asitleri ribozoma taşır; antikodonu mRNA kodonuyla eşleşerek doğru amino asidin gelmesini sağlar.
4. Bir genin bir zincirindeki ATGCA dizisi, replikasyondan sonra yeni DNA'da ATGGCA olarak bulunuyor; karşı zincir de bu değişikliğe uygun biçimde değişmiş. Bu değişiklik hangi gen mutasyonu biçimine örnektir?
Dizideki harflerin yeri değişti sanılırsa "Karşılıklı nükleotit çiftinin yer değiştirmesi" seçilir; oysa yer değiştirmede dizinin uzunluğu aynı kalır, burada beş harfli dizi altı harfli olmuştur.
Doğrusu yeni bir nükleotit çiftinin eklenmesidir; ATG ile CA arasına bir G girmiş, karşı zincire de onun eşi eklendiği için bir nükleotit çifti artmıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yeni bir nükleotit çiftinin eklenmesi
Dizideki harflerin yeri değişti sanılırsa "Karşılıklı nükleotit çiftinin yer değiştirmesi" seçilir; oysa yer değiştirmede dizinin uzunluğu aynı kalır, burada beş harfli dizi altı harfli olmuştur.
Doğrusu yeni bir nükleotit çiftinin eklenmesidir; ATG ile CA arasına bir G girmiş, karşı zincire de onun eşi eklendiği için bir nükleotit çifti artmıştır.
5. Bir öğrenci kesintili zinciri şöyle açıklıyor: "Kesintisiz zincir 5'→3', kesintili zincir ise 3'→5' yönünde sentezlenir; bu yüzden kesintili zincir parça parça oluşur." Bu açıklamanın hatası nedir?
Kesintili zincirdeki sentezin yönü kesintisiz zincirinkiyle karıştırılırsa "İki zincir de 5'→3' sentezlenir; kesintili zincirde sentez çatala doğru ilerler" seçilir; oysa çatala doğru ilerleyen sentez kesintisiz zinciri verir. Kalıp zincirler aynı yönlü değil, zıt yönlüdür ve DNA polimeraz hiçbir zinciri 3'→5' yönünde uzatamaz.
Çataldaki iki kalıp zincir zıt yönlüdür: birinin üzerinde 5'→3' sentez çatala doğru ilerleyip kesintisiz sürer; ötekinde aynı yöndeki sentez çataldan uzaklaşır, çatal açıldıkça yeniden başlar ve zincir Okazaki parçaları hâlinde oluşur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İki zincir de 5'→3' sentezlenir; kesintili zincirde sentez çataldan uzaklaşır
Kesintili zincirdeki sentezin yönü kesintisiz zincirinkiyle karıştırılırsa "İki zincir de 5'→3' sentezlenir; kesintili zincirde sentez çatala doğru ilerler" seçilir; oysa çatala doğru ilerleyen sentez kesintisiz zinciri verir. Kalıp zincirler aynı yönlü değil, zıt yönlüdür ve DNA polimeraz hiçbir zinciri 3'→5' yönünde uzatamaz.
Çataldaki iki kalıp zincir zıt yönlüdür: birinin üzerinde 5'→3' sentez çatala doğru ilerleyip kesintisiz sürer; ötekinde aynı yöndeki sentez çataldan uzaklaşır, çatal açıldıkça yeniden başlar ve zincir Okazaki parçaları hâlinde oluşur.
6. 15N'li E. coli hücreleri 14N'li ortama aktarılıp bir kez bölündükten sonra tüpte yalnız orta bant görülmüştür. Replikasyonun yarı korunumlu olduğu bilindiğine göre bu sonucu açıklayan hangisidir?
Orta bant iki uç bandın ortalaması sanılırsa "Moleküllerin yarısının 15N/15N, yarısının 14N/14N olması" seçilir; oysa öyle olsaydı tüpte altta ve üstte iki ayrı bant görülürdü.
Yarı korunumlu modele göre atasal 15N'li zincirler ayrılır ve her birinin karşısına ortamdaki 14N ile yeni zincir sentezlenir; bütün moleküller bu yüzden aynı ara yoğunlukta olup tek orta bant verir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Her molekülde bir 15N'li atasal, bir 14N'li yeni zincir bulunması
Orta bant iki uç bandın ortalaması sanılırsa "Moleküllerin yarısının 15N/15N, yarısının 14N/14N olması" seçilir; oysa öyle olsaydı tüpte altta ve üstte iki ayrı bant görülürdü.
Yarı korunumlu modele göre atasal 15N'li zincirler ayrılır ve her birinin karşısına ortamdaki 14N ile yeni zincir sentezlenir; bütün moleküller bu yüzden aynı ara yoğunlukta olup tek orta bant verir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Nükleik asitlerin keşif süreci · Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri (3) · Genetik materyalin organizasyonu (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Nükleik asitlerin keşif süreci · Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri (2) · Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi (2) |
| 3. Senaryo | 5 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri (3) · Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi |
| 4. Senaryo | 7 | Nükleik asitlerin keşif süreci · Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri (3) · Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi (2) |
12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›