📋 12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı 4. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 4 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 4. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 4. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 3 soru
- 1 soru
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu senaryoya göre hazırlanmış, puanlı ve cevap anahtarlı örnek kâğıt var.
✏️ 4. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Griffith'in deneyinde ölen farelerin kanında canlı S tipi bulunması neyi gösterir?
Ölü S tipinin canlandığını diyen öğrenci en kolay açıklamayı seçer; ama ısıyla öldürülmüş hücre yeniden canlanamaz.
Canlı R tipi, ölü S tipinden aldığı kalıtsal maddeyle S tipine dönüşmüştür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: R tipinin dönüştüğünü
Ölü S tipinin canlandığını diyen öğrenci en kolay açıklamayı seçer; ama ısıyla öldürülmüş hücre yeniden canlanamaz.
Canlı R tipi, ölü S tipinden aldığı kalıtsal maddeyle S tipine dönüşmüştür.
2. DNA'daki ATGC kalıbından sentezlenen mRNA nasıl olur?
A karşısına U, T karşısına A, G karşısına C, C karşısına G gelir.
Bu da UACG dizisini verir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: UACG
A karşısına U, T karşısına A, G karşısına C, C karşısına G gelir.
Bu da UACG dizisini verir.
3. Bir araştırmacı aynı hücrede hem timin hem urasil bazını saptamıştır. Bu durum nasıl açıklanır ve hücrede hangi moleküller bulunur?
"Tek nükleik asit var, yalnız DNA" diyen öğrenci urasilin DNA'da bulunmadığını gözden kaçırmıştır.
Timin DNA'ya, urasil RNA'ya özgüdür; ikisinin birlikte bulunması hücrede hem DNA hem RNA olduğunu gösterir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İki nükleik asit var, DNA ve RNA
"Tek nükleik asit var, yalnız DNA" diyen öğrenci urasilin DNA'da bulunmadığını gözden kaçırmıştır.
Timin DNA'ya, urasil RNA'ya özgüdür; ikisinin birlikte bulunması hücrede hem DNA hem RNA olduğunu gösterir.
4. Bir hücrede aynı genden çok sayıda protein molekülü üretilmektedir. Bu nasıl olur ve hangi molekül çok kez kullanılır?
"Çok DNA kopyası çıkar, mRNA kalıbı" diyen öğrenci ikinci adımı doğru bulmuş ama DNA'nın çoğaltılmasını gerekli sanmıştır.
Aynı genden çok sayıda mRNA yazılır ve her mRNA birçok ribozomda okunur; DNA çoğaltılmaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Çok mRNA ve ribozom, mRNA kalıbı
"Çok DNA kopyası çıkar, mRNA kalıbı" diyen öğrenci ikinci adımı doğru bulmuş ama DNA'nın çoğaltılmasını gerekli sanmıştır.
Aynı genden çok sayıda mRNA yazılır ve her mRNA birçok ribozomda okunur; DNA çoğaltılmaz.
5. Ökaryot hücrede bir nükleozom oluşurken DNA ipliği kaç proteinden oluşan bir kümenin çevresine kaç kez dolanır?
İki sayının yeri karıştırılırsa "İki histondan oluşan kümeye sekiz kez" seçilir; oysa sekiz kümedeki histon sayısı, iki ise dolanma sayısıdır.
Doğrusu sekiz histonlu kümeye iki kez dolanmaktır; bu birim nükleozomdur ve nükleozomlar zincire dizilmiş boncuklar gibi birbirine bağlanır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sekiz histondan oluşan kümeye iki kez
İki sayının yeri karıştırılırsa "İki histondan oluşan kümeye sekiz kez" seçilir; oysa sekiz kümedeki histon sayısı, iki ise dolanma sayısıdır.
Doğrusu sekiz histonlu kümeye iki kez dolanmaktır; bu birim nükleozomdur ve nükleozomlar zincire dizilmiş boncuklar gibi birbirine bağlanır.
6. Bir öğrenci 15N'den 14N'li ortama aktarılan bakterilerin bant oranlarına bakarak "Yeterince nesil beklenirse orta bant tamamen kaybolur." diyor. Bu iddia için hangisi doğrudur?
Ağır zincirlerin her nesilde azaldığı sanılırsa "Doğrudur; ağır zincir sayısı her nesilde yarıya inip sonunda tükenir" seçilir; oysa atasal 15N'li zincirler yıkılmaz, her nesilde yalnız kalıp olur.
Başlangıçtaki her DNA'nın iki 15N'li zinciri her nesilde iki ayrı melez molekülde kalır; toplam molekül sayısı ikiye katlandığı için melez oranı 1., 2., 3. ve 4. nesilde %100, %50, %25, %12,5 diye azalır ama sıfıra inmez.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yanlıştır; melez molekül sayısı sabit kalır, oranı her nesilde yarıya iner
Ağır zincirlerin her nesilde azaldığı sanılırsa "Doğrudur; ağır zincir sayısı her nesilde yarıya inip sonunda tükenir" seçilir; oysa atasal 15N'li zincirler yıkılmaz, her nesilde yalnız kalıp olur.
Başlangıçtaki her DNA'nın iki 15N'li zinciri her nesilde iki ayrı melez molekülde kalır; toplam molekül sayısı ikiye katlandığı için melez oranı 1., 2., 3. ve 4. nesilde %100, %50, %25, %12,5 diye azalır ama sıfıra inmez.
7. DNA ligazı çalışmayan bir hücrede replikasyon sürüyor. Bu hücrede yeni zincirler için hangisi beklenir?
Kesintisiz zincirin sürekliliğini ligaz sağlıyor sanılırsa "Kesintisiz zincir de Okazaki parçaları hâlinde sentezlenir" seçilir; oysa kesintisiz zincirin sürekliliği sentezin çatala doğru ilerlemesinden gelir.
DNA ligaz yeni parçaları fosfodiester bağıyla birleştirir; o çalışmazsa zincirler açılır, sentez yürür, primerler değiştirilir, ama kesintili zincirin Okazaki parçaları birbirine bağlanamaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kesintili zincir birbirine bağlanmamış parçalar olarak kalır
Kesintisiz zincirin sürekliliğini ligaz sağlıyor sanılırsa "Kesintisiz zincir de Okazaki parçaları hâlinde sentezlenir" seçilir; oysa kesintisiz zincirin sürekliliği sentezin çatala doğru ilerlemesinden gelir.
DNA ligaz yeni parçaları fosfodiester bağıyla birleştirir; o çalışmazsa zincirler açılır, sentez yürür, primerler değiştirilir, ama kesintili zincirin Okazaki parçaları birbirine bağlanamaz.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Nükleik asitlerin keşif süreci · Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri (3) · Genetik materyalin organizasyonu (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Nükleik asitlerin keşif süreci · Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri (2) · Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi (2) |
| 3. Senaryo | 5 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri (3) · Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi |
| 4. Senaryo | 7 | Nükleik asitlerin keşif süreci · Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri (3) · Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi (2) |
12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›