📝 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı
2026-2027 eğitim yılında 1. dönem 1. yazılı genellikle Kasım ayının başında yapılır. Bu yazılıda çoğunlukla 1. ünitenin konuları sorulur. Aşağıda konuları, cevaplı örnek soruları ve her ünitenin testini bulursun.
Okulunun konu dağılımı farklı olabilir; öğretmeninin duyurduğu konuları esas al.
📚 Yazılıda çıkan konular
✏️ 1. Dönem 1. Yazılı örnek soruları
Yazılıya giren ünitelerden 10 soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak.
1. İslamiyet Öncesi Dönem’de toylarda veya kazanılan savaş sonrasındaki eğlencelerde kopuz eşliğinde söylenen şiirlere ne ad verilir?
- A) Türkü
- B) Mâni
- C) Koşma
- D) Koşuk
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Koşuk
Bu şiirler aşk, doğa ve yiğitlik konularını işler.
Bunlara koşuk denir.
2. Koşukların kafiye düzeni hangisidir?
- A) aaab, cccb, dddb
- B) aa, ba, ca, da
- C) abab, cdcd, efef
- D) aa, bb, cc, dd
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: aaab, cccb, dddb
Her dörtlüğün ilk üç dizesi kendi arasında kafiyelidir.
Dördüncü dizeler birbirine bağlanır: aaab, cccb, dddb.
3. Halkın ortak kabullerinin ürünü olan ve kuşaktan kuşağa ağızdan aktarılan kültür ögelerine ne denir?
- A) Kitle kültürü
- B) Resmî kültür
- C) Sözlü kültür
- D) Yazılı kültür
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sözlü kültür
Bu ögeler yazıya geçmeden nesilden nesile ulaşır.
Bunlara sözlü kültür denir.
4. Edebî metinlerde kelimelerin sıralanışından veya birbirleriyle ilişkisinden doğan ve kulağa hoş gelen ses düzenine ne denir?
- A) Redif
- B) Ölçü
- C) Ritim
- D) Ahenk
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ahenk
Şiirde dize, kelime, hece ve seslerin düzenli kullanımı bir uyum oluşturur.
Bu ses düzenine ahenk denir.
5. Toplumdaki aksaklıkları eleştiren koşmalara ne denir?
- A) Güzelleme
- B) Ağıt
- C) Taşlama
- D) Koçaklama
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Taşlama
Bu koşmalarda eleştiri ön plandadır.
Bunlara taşlama denir.
6. Türkülerde asıl konunun işlendiği bölüme ne ad verilir?
- A) Kavuştak
- B) Nakarat
- C) Bağlama
- D) Bent
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bent
Kavuştak bentlerin sonunda tekrarlanır.
Asıl konunun işlendiği bölüm benttir.
7. Erman Artun’a göre türkülerin bu derece çeşitlenmesinin asıl nedeni nedir?
- A) Kişilerin yetenekleri
- B) Radyo ve televizyon
- C) Yazılı kaynaklar
- D) Ticaret kervanları
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kişilerin yetenekleri
Kaynak kişiler ezgilerde ve sözlerde değişiklik yapabilir.
Çeşitlenmenin asıl nedeni kişilerin yetenekleridir.
8. “Yayla yolu uzun gönlüm yorgundur” dizesi kaç hecelidir?
- A) 12
- B) 13
- C) 11
- D) 10
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 11
Hece ölçüsü dizelerin hece sayısına dayanır; her hecede bir ünlü bulunur.
Dizede 11 ünlü, yani 11 hece vardır.
9. Saim Sakaoğlu’na göre masallarımızın başlıca anlatıcıları kimlerdir?
- A) Ozanlar
- B) Meddahlar
- C) Kadınlar
- D) Âşıklar
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kadınlar
Dilimizde “masal anası” diye bir terim vardır.
Bu terim hep kadın anlatıcılar için kullanılır.
10. Evliya Çelebi Seyahatnâmesi’nden alınan Eski Sarayı Yaptığını Bildirir adlı metni Mercan Kız masalından ayıran temel özellik hangisidir?
- A) Tekerlemeyle başlayıp dilek bölümüyle bitmesi
- B) Olayların hayalî olarak tasarlanması
- C) Gerçeklikle doğrudan ilişkili, öğretici bir metin olması
- D) Olağanüstü varlıklara yer vermesi
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Gerçeklikle doğrudan ilişkili, öğretici bir metin olması
Masal kurmacadır; gezi yazısı gerçek bir yeri anlatır.
Seyahatname metni öğretici bir metindir.
Daha fazla çalışmak için yukarıdaki ünitelerin testlerini oyna. Her cevaptan sonra doğrusu ve kısa açıklaması gelir.