📋 5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 2. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 7 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 1 soru
- 2 soru
- 3 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Dünya'dan bakıldığında Ay'ın hep aynı yüzeyinin görünmesinin sebebi nedir?
"Ay'ın kendi ekseni etrafında hiç dönmemesi" diyen öğrenci hep aynı yüzü görmeyi hiç dönmemekle açıklar; Ay döner.
Ay'ın dönme hareketi ile Dünya etrafındaki dolanma hareketini tamamlama süreleri neredeyse birbirine eşittir; bu yüzden hep aynı yüzeyi bize bakar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dönme ve dolanma sürelerinin neredeyse eşit olması
"Ay'ın kendi ekseni etrafında hiç dönmemesi" diyen öğrenci hep aynı yüzü görmeyi hiç dönmemekle açıklar; Ay döner.
Ay'ın dönme hareketi ile Dünya etrafındaki dolanma hareketini tamamlama süreleri neredeyse birbirine eşittir; bu yüzden hep aynı yüzeyi bize bakar.
2. Rüzgâr, denizde düz giden bir yelkenliyi sağa doğru çeviriyor. Bu olayda kuvvetin hangi etkisi görülür?
"Duran cismi hareket ettirmesi" diyen öğrenci rüzgârın tekneyi ittiğini düşünür; soruda yelkenlinin zaten düz gittiği söyleniyor.
Yelkenli hareketini sürdürüyor, yalnız gittiği yön değişiyor; bu, kuvvetin yön değiştirme etkisidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Hareketin yönünü değiştirmesi
"Duran cismi hareket ettirmesi" diyen öğrenci rüzgârın tekneyi ittiğini düşünür; soruda yelkenlinin zaten düz gittiği söyleniyor.
Yelkenli hareketini sürdürüyor, yalnız gittiği yön değişiyor; bu, kuvvetin yön değiştirme etkisidir.
3. Bir cisim başka bir şehre taşındığında kütlesi değişmez. Kütlenin değişmemesinin sebebi nedir?
"Yer çekimi kuvvetinin her yerde aynı olması" diyen öğrenci doğru sonuca yanlış gerekçeyle varır; yer çekimi kuvveti şehirden şehre gerçekten değişir, cismin ağırlığını değiştiren de budur.
Kütle cisimdeki madde miktarıdır. Cismi taşımakla içindeki madde eksilmediği için kütlesi her yerde aynı kalır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Cismin madde miktarının aynı olması
"Yer çekimi kuvvetinin her yerde aynı olması" diyen öğrenci doğru sonuca yanlış gerekçeyle varır; yer çekimi kuvveti şehirden şehre gerçekten değişir, cismin ağırlığını değiştiren de budur.
Kütle cisimdeki madde miktarıdır. Cismi taşımakla içindeki madde eksilmediği için kütlesi her yerde aynı kalır.
4. Bir öğrenci aynı kutuyu deniz kenarında hem eşit kollu teraziyle hem dinamometreyle ölçüyor. Sonra kutuyu dağ zirvesine çıkarıp ölçümleri yineliyor. Buna göre hangi ölçümün sonucu değişir?
"İki ölçümün sonucu da değişir" diyen öğrenci zirvede her şeyin değiştiğini sanır; eşit kollu terazi kütleyi ölçer ve kütle konuma göre değişmez.
Dinamometre ise ağırlığı ölçer. Zirvede yer çekimi kuvveti azaldığı için yalnız onun gösterdiği değer küçülür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yalnız dinamometreyle yapılan ölçüm
"İki ölçümün sonucu da değişir" diyen öğrenci zirvede her şeyin değiştiğini sanır; eşit kollu terazi kütleyi ölçer ve kütle konuma göre değişmez.
Dinamometre ise ağırlığı ölçer. Zirvede yer çekimi kuvveti azaldığı için yalnız onun gösterdiği değer küçülür.
5. Makine parçalarının yağlanmasının nedeni nedir?
Böylece parçalar daha az yıpranır.
Neden budur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sürtünmeyi azaltmak
Böylece parçalar daha az yıpranır.
Neden budur.
6. Sürtünme kuvvetinin etki ettiği yön sorulmaktadır. Bu yön hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Sürtünme kuvveti her zaman harekete zıt yönde etki eder.
Bu nedenle hareketi zorlaştırır ya da yavaşlatır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Harekete zıt yön
Sürtünme kuvveti her zaman harekete zıt yönde etki eder.
Bu nedenle hareketi zorlaştırır ya da yavaşlatır.
7. Yüzey kayganlaştıkça sürtünme nasıl değişir?
Pürüzlü yüzeyde sürtünme artar.
Değişim azalmadır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Azalır
Pürüzlü yüzeyde sürtünme artar.
Değişim azalmadır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 9 | Güneş, Dünya ve Ay’ın hareketleri ve hacimsel büyüklükleri · Kuvvet ve kuvvetin büyüklüğü · Kütle ve ağırlık (2) · Sürtünme kuvveti (2) · Bitki ve hayvan hücrelerinin karşılaştırılması (2) · Hücre-doku-organ-sistem-organizma |
| 2. Senaryo | 7 | Ay’ın evreleri (2) · Kütle ve ağırlık (2) · Sürtünme kuvveti (2) · Hücre-doku-organ-sistem-organizma |
| 3. Senaryo | 8 | Ay’ın evreleri · Güneş, Dünya ve Ay’ın hareketleri ve hacimsel büyüklükleri · Kütle ve ağırlık (2) · Sürtünme kuvveti · Bitki ve hayvan hücrelerinin karşılaştırılması (2) · Hücre-doku-organ-sistem-organizma |
| 4. Senaryo | 8 | Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri · Ay’ın evreleri · Kuvvet ve kuvvetin büyüklüğü · Kütle ve ağırlık · Sürtünme kuvveti (2) · Bitki ve hayvan hücrelerinin karşılaştırılması (2) |
| 5. Senaryo | 7 | Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri · Kuvvet ve kuvvetin büyüklüğü · Kütle ve ağırlık (2) · Sürtünme kuvveti (3) |
5. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›