İçeriğe atla
← 8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı

📋 8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo

MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 9 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 7 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.

🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?

  1. 2 soru
    Mevsimlerin oluşumu her senaryoda
    F.8.1.1.1
  2. 1 soru
    Nükleotid, gen, DNA ve kromozom
    F.8.2.1.1
  3. 2 soru
    DNA’nın yapısı
    F.8.2.1.2
  4. 1 soru
    Kalıtımla ilgili kavramlar
    F.8.2.2.1
  5. 3 soru
    Tek karakter çaprazlamaları
    F.8.2.2.2

Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.

🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı

Bu yazılı için 2. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.

✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular

Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.

Mevsimlerin Oluşumu

1. Aynı gün öğle vakti K şehrinde Güneş ışınları 85°, L şehrinde 45° açıyla düşmektedir. Aynı gün K şehrinde gündüz 13 saat, L şehrinde 10 saat 30 dakika sürmüştür. İki şehir de kutup bölgelerinde değildir. Buna göre hangisi söylenebilir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: İki şehir farklı yarım kürelerde yer almaktadır

"İki şehir de aynı yarım kürede yer almaktadır" diyen öğrenci açı farkını yalnız enlem farkı sanır; enlem farkı açıyı değiştirir ama aynı yarım kürede gündüz süreleri ikisinde de 12 saatin aynı yanında olurdu.
Önce iki veri birlikte okunur: K'de ışınlar dike yakın düşüyor ve gündüz 12 saatten uzun, yani yaz; L'de ışınlar eğik düşüyor ve gündüz 12 saatten kısa, yani kış. Sonra kural uygulanır: aynı gün farklı mevsimler ancak farklı yarım kürelerde yaşanır.

Mevsimlerin Oluşumu

2. 21 Mart'ta Türkiye'deki bir öğrenci gece ile gündüz süresini eşit ölçüyor. Aynı gün Yeni Zelanda'daki bir öğrenci ne ölçer?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: O da gece ile gündüzü eşit ölçer

"Geceyi gündüzden uzun ölçer" diyen öğrenci "mevsimler terstir" kuralını gece-gündüz süresine de uygular; oysa ters olan mevsimlerdir, ekinoks değildir.
21 Mart'ta ışınlar Ekvator'a dik düştüğü için gece-gündüz eşitliği Dünya'nın her yerinde yaşanır. Yeni Zelanda'da da süreler eşittir, yalnız orada sonbahar başlar.

Nükleotid, Gen, DNA ve Kromozom İlişkisi

3. Yapıların iç içe geçmiş olarak anlatılmasının öğrenmeye katkısı nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Büyüklük sırasını göstermesi

Her yapı bir sonrakini barındırır.
Katkı büyüklük sırasını göstermesidir.

DNA'nın Yapısı

4. DNAda bazların iç kısımda bulunmasının anlamı nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Eşleşmeyi sağlaması

Karşılıklı bazlar basamakları kurar.
Anlam eşleşmeyi sağlamasıdır.

DNA'nın Yapısı

5. Bir DNA molekülünün her bir zincirinde 10 nükleotid bulunmaktadır. Bu DNA'daki toplam deoksiriboz şekeri sayısı kaçtır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: 20

Her nükleotidde bir deoksiriboz şekeri bulunur.
İki zincirde toplam yirmi nükleotid olduğundan şeker sayısı yirmidir.

Kalıtım ile İlgili Kavramlar

6. Saf döl mor çiçekli (MM) bir bezelye ile beyaz çiçekli (mm) bir bezelye çaprazlanırsa yavruların genotipi ne olur?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Hepsi Mm

Bir ebeveynden yalnız M, ötekinden yalnız m aleli gelir.
Bu yüzden yavruların tamamı Mm genotipli olur.

Tek Karakter Çaprazlamaları

7. Çekinik özelliğin ancak çift gende görülmesinin nedeni nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Baskın genin etkisini bastırması

Yalnız ss genotipinde görünür.
Neden baskın genin etkisini bastırmasıdır.

Tek Karakter Çaprazlamaları

8. Bezelyede tohum rengi bakımından baskın özellik sorulmaktadır. Bu özellik hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Sarı

Bezelyede sarı tohum rengi yeşile baskındır.
Bu yüzden SS ve Ss genotiplerinin tohumu sarıdır.

Tek Karakter Çaprazlamaları

9. Bir çaprazlamada bütün yavruların melez çıkması değerlendirilmektedir. Bu durumun ebeveynleri hangi seçenektedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: SS ve ss

SS bireyden yalnız S, ss bireyden yalnız s gameti gelir.
Bu yüzden bütün yavrular Ss yani melez olur.

🗂️ Bütün senaryolar

SenaryoSoruKonular
1. Senaryo 7 Mevsimlerin oluşumu · Nükleotid, gen, DNA ve kromozom (2) · DNA’nın yapısı (2) · DNA’nın kendini eşlemesi (2)
2. Senaryo 8 Mevsimlerin oluşumu (2) · Nükleotid, gen, DNA ve kromozom · DNA’nın yapısı (2) · DNA’nın kendini eşlemesi · Tek karakter çaprazlamaları (2)
3. Senaryo 9 Mevsimlerin oluşumu (2) · Nükleotid, gen, DNA ve kromozom · DNA’nın yapısı (2) · Kalıtımla ilgili kavramlar · Tek karakter çaprazlamaları (3)
4. Senaryo 7 Mevsimlerin oluşumu (2) · Nükleotid, gen, DNA ve kromozom (2) · DNA’nın kendini eşlemesi (2) · Kalıtımla ilgili kavramlar
5. Senaryo 8 Mevsimlerin oluşumu (2) · DNA’nın yapısı · DNA’nın kendini eşlemesi · Kalıtımla ilgili kavramlar · Tek karakter çaprazlamaları (3)

8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›