Örnek yazılı · MEB konu-soru dağılım tablosundaki 7. senaryoya göre (9 soru) · Toplam 100 puan
oynaogren.tr · MEB ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre hazırlanmış özgün örnek sorulardır; okulunuzun sınavı farklı olabilir.
Cevap anahtarı
1. a) Aiko'nun babasının işi nedeniyle taşınmışlardı.
b) Selin'in resim dersinde Aiko'nun çizdiği güzel kiraz çiçeği resmini görüp ona nasıl çizdiğini sorması.
Puanlama: a) 5 puan; b) 5 puan (yalnız "resim dersi" yazana 2 puan, resmi görüp soru sormasını yazana 5 puan).
2. a) Kibir: kendini başkalarından üstün görme, büyüklenme. İpucu: Selin bu yüzden onun yanına gitmiyor; Aiko'nun kimseyle konuşmamasını "kendini beğenmişlik" sanıyor.
b) Çekingen: başkalarıyla kolay konuşamayan, utangaç, sıkılgan. İpucu: "aslında" sözü, Selin'in ilk düşüncesinin yanlış olduğunu; Aiko'nun konuşmamasının utangaçlıktan ve yalnızlıktan kaynaklandığını gösterir.
Puanlama: Her madde 5 puan (doğru anlam 3 puan, ipucu 2 puan).
3. a) Beklenen fikirler:
- İnsanları dış görünüşlerine ya da ilk davranışlarına bakarak yargılamamalıyız.
- Birini tanımadan hakkında karar vermek yanlış anlamalara yol açar; Selin, utangaçlığı kibir sanmıştır.
- Önyargılarımızı bırakıp konuşmaya çalışırsak gerçek kişiliği tanıyabiliriz.
b) Kabul edilecek özellikler (ikisi yeterli): azimli / kararlı, cesur, çalışkan, öğrenmeye istekli. Kanıt: Az bildiği Türkçeyle başladığı hâlde teneffüslerde kelime öğrenmiş ve dönem sonunda herkesin önünde Türkçe konuşma yapıp herkesi şaşırtmıştır; çekingen biri için bu cesaret gerektirir.
Puanlama: a) 6 puan (genel bir yargıya ulaşmak 4 puan, metinle ilişkilendirmek 2 puan; yalnız olayı tekrar edene 2 puan); b) 6 puan (her özellik 2 puan, metinden kanıt 2 puan).
4. Aiko'nun sınıftaki durumu:
- Başında: Kimseyle konuşmuyor, teneffüslerde pencerenin önünde tek başına duruyor; yalnız.
- Sonunda: Selin'le arkadaş olmuş, Türkçe öğrenmiş, sınıfın önünde Türkçe konuşma yapıp herkesi şaşırtıyor.
Selin'in Aiko hakkındaki düşüncesi:
- Başında: Aiko'nun sessizliğini kibir sanıyor, onu kendini beğenmiş biri olarak görüyor.
- Sonunda: Aiko'nun çekingen olduğunu ve yabancı bir ülkede kendini yalnız hissettiğini anlıyor; onunla arkadaş oluyor.
Puanlama: Her doğru hücre 3 puan (4 × 3 = 12 puan). Metinle uyumsuz ya da çok genel ("iyi", "kötü" gibi) cevaplara 1 puan.
5. Japonya'ya ait unsurlar: 1 (kiraz çiçeklerini izlemek için parka gitmek), 3 (Japonca).
Türkiye'ye ait unsurlar: 2 (İstanbul'da baharda açan laleler), 4 (Türkçe), 5 (İstanbul).
Puanlama: Doğru sütuna yazılan her unsur 2 puan (5 × 2 = 10 puan).
6. a) 8 dize, 2 dörtlük.
b) dağlar - bağlar: uyak "-ağ", redif "-lar" (çokluk eki).
sesi - nefesi: uyak "-es", redif "-i" (aynı görevli iyelik eki).
c) abab (çapraz uyak). İkinci dörtlükte de aynı düzen sürer: yollar - kollar, dilde - gönülde; bu dörtlüğün cdcd diye gösterilmesi de doğru kabul edilir.
Puanlama: a) 3 puan (dize sayısı 1,5 puan, dörtlük sayısı 1,5 puan); b) 6 puan (her eşleşme için doğru uyak 1,5 puan, doğru redif 1,5 puan; uyak ve redifi ayırmadan yalnız sözcükleri eşleştirene her eşleşme için 1 puan); c) 3 puan.
7. a) (1) Tanımlama ("Kültür nedir?" sorusuna cevap veriyor.)
(2) Örneklendirme ("Örneğin" ile kültürün parçaları sıralanıyor.)
(3) Karşılaştırma (Japonya ve Türkiye'deki yemek yeme alışkanlıkları karşılaştırılıyor.)
(4) Sayısal verilerden yararlanma ("yedi binden fazla" sayısal bilgisi veriliyor.)
b) Sayısal veri, dünyadaki kültür ve dil çeşitliliğinin ne kadar büyük olduğunu somut olarak gösterir; anlatılanı daha inandırıcı kılar.
Puanlama: a) 8 puan (her doğru yol 2 puan); b) 2 puan (inandırıcılık ya da somutluk vurgusu).
8. Örnek paragraf:
Farklı kültürleri tanımak, insanın dünyaya bakışını genişletir. Örneğin Japon kültürünü tanıyan biri, doğayı izlemenin bir bayram gibi kutlanabileceğini öğrenir. (örneklendirme) Yalnızca kendi kültürünü bilen insan her şeyi tek bir gözle değerlendirirken farklı kültürleri tanıyan insan olaylara farklı açılardan bakabilir. (karşılaştırma) Ayrıca başka kültürleri tanımak, önyargılarımızı azaltır ve yeni arkadaşlıklar kurmamızı kolaylaştırır. Bu yüzden kitaplar, filmler ve yolculuklar aracılığıyla farklı kültürleri tanımaya çalışmalıyız.
Puanlama (rubrik):
- İçerik: 4 puan (konuya uygun, en az iki farklı kazanım anlatılmış).
- Örneklendirme: 3 puan (somut ve konuya uygun örnek, yolun adı doğru belirtilmiş).
- Karşılaştırma: 3 puan (iki durum ya da kavram arasında benzerlik/farklılık açıkça kurulmuş, yolun adı doğru belirtilmiş).
- Düzen: 2 puan (en az beş cümle, giriş cümlesi ve sonuç cümlesi var, cümleler arası bağlantı kurulmuş).
- Yazım ve noktalama: 2 puan (her 2 hata için 1 puan düşülür).
9. 1) bursaya → Bursa'ya (şehir adı büyük harfle başlar, gelen ek kesme işaretiyle ayrılır.)
2) herşey → her şey (ayrı yazılır.)
3) var" → var." (tırnak içindeki cümlenin sonuna nokta konur.)
4) bir kaç → birkaç (bitişik yazılır.)
5) öğretti → öğretti. (cümle sonuna nokta konur.)
Puanlama: Her yanlışı bulup doğrusunu yazmak 2 puan (yalnız yanlışı gösterip doğrusunu yazmayana 1 puan).