📝 6. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı

🧾 Örnek yazılı kâğıdı (cevap anahtarlı)

MEB konu-soru dağılım tablosundaki 7. senaryoya göre (9 soru). 9 açık uçlu soru, toplam 100 puan. Önce kâğıda kendin cevapla, sonra her sorunun altındaki cevabı aç.

1. Okuma: metnin yüzey anlamını belirleme10 puan
   Aşağıdaki metni okuyunuz ve 1-5. soruları bu metne göre cevaplayınız.
   
   Yeni Arkadaşım Aiko
   
   Aiko, babasının işi nedeniyle Japonya'dan İstanbul'a taşınmıştı. Sınıfa ilk girdiği gün kimseyle konuşmadı, teneffüslerde de pencerenin önünde tek başına durdu. Selin, onun sessizliğini kibir sandı ve yanına hiç gitmedi. Bir gün resim dersinde Aiko'nun çizdiği kiraz çiçeklerini gördü. Resim o kadar güzeldi ki Selin dayanamayıp ona nasıl çizdiğini sordu. Aiko az bildiği Türkçesiyle, kendi ülkesinde ilkbaharda kiraz çiçeklerini izlemek için ailecek parka gittiklerini anlattı. Selin de ona İstanbul'da baharda açan laleleri anlattı. O günden sonra iki kız, teneffüslerde birbirine kendi dilinden kelimeler öğretmeye başladı. Selin, Aiko'nun aslında çekingen olduğunu, yabancı bir ülkede kendini yalnız hissettiğini anladı. Dönem sonunda Aiko, sınıfın önünde kısa bir Türkçe konuşma yaptı ve herkesi şaşırttı.
   
   a) Aiko'nun ailesi neden İstanbul'a taşınmıştı? (5 puan)
   b) Selin ile Aiko'nun konuşmaya başlamasına ne vesile oldu? (5 puan)
   Cevabı göster

   a) Aiko'nun babasının işi nedeniyle taşınmışlardı.
   b) Selin'in resim dersinde Aiko'nun çizdiği güzel kiraz çiçeği resmini görüp ona nasıl çizdiğini sorması.
   
   Puanlama: a) 5 puan; b) 5 puan (yalnız "resim dersi" yazana 2 puan, resmi görüp soru sormasını yazana 5 puan).
2. Okuma: bilinmeyen sözcüklerin anlamını tahmin etme10 puan
   Yukarıdaki metinde geçen aşağıdaki sözcüklerin anlamını, cümlenin gelişinden tahmin ederek yazınız. Hangi ipucundan yararlandığınızı da belirtiniz.
   
   a) "Selin, onun sessizliğini kibir sandı ve yanına hiç gitmedi." (5 puan)
   b) "Selin, Aiko'nun aslında çekingen olduğunu ... anladı." (5 puan)
   Cevabı göster

   a) Kibir: kendini başkalarından üstün görme, büyüklenme. İpucu: Selin bu yüzden onun yanına gitmiyor; Aiko'nun kimseyle konuşmamasını "kendini beğenmişlik" sanıyor.
   b) Çekingen: başkalarıyla kolay konuşamayan, utangaç, sıkılgan. İpucu: "aslında" sözü, Selin'in ilk düşüncesinin yanlış olduğunu; Aiko'nun konuşmamasının utangaçlıktan ve yalnızlıktan kaynaklandığını gösterir.
   
   Puanlama: Her madde 5 puan (doğru anlam 3 puan, ipucu 2 puan).
3. Okuma: üst düzey çıkarımlar yapma12 puan
   Yukarıdaki metne göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
   
   a) Selin'in Aiko hakkındaki ilk düşüncesi ile sonradan öğrendikleri arasındaki farktan, insanları değerlendirme konusunda nasıl bir sonuç çıkarabilirsiniz? Açıklayınız. (6 puan)
   b) Aiko'nun dönem sonunda sınıfın önünde Türkçe konuşma yapması, onun hangi kişilik özelliklerine sahip olduğunu gösterir? Metinden bir kanıtla birlikte iki özellik yazınız. (6 puan)
   Cevabı göster

   a) Beklenen fikirler:
   - İnsanları dış görünüşlerine ya da ilk davranışlarına bakarak yargılamamalıyız.
   - Birini tanımadan hakkında karar vermek yanlış anlamalara yol açar; Selin, utangaçlığı kibir sanmıştır.
   - Önyargılarımızı bırakıp konuşmaya çalışırsak gerçek kişiliği tanıyabiliriz.
   b) Kabul edilecek özellikler (ikisi yeterli): azimli / kararlı, cesur, çalışkan, öğrenmeye istekli. Kanıt: Az bildiği Türkçeyle başladığı hâlde teneffüslerde kelime öğrenmiş ve dönem sonunda herkesin önünde Türkçe konuşma yapıp herkesi şaşırtmıştır; çekingen biri için bu cesaret gerektirir.
   
   Puanlama: a) 6 puan (genel bir yargıya ulaşmak 4 puan, metinle ilişkilendirmek 2 puan; yalnız olayı tekrar edene 2 puan); b) 6 puan (her özellik 2 puan, metinden kanıt 2 puan).
4. Okuma: metin içi karşılaştırma yapma12 puan
   Yukarıdaki metinde kişilerin başlangıçtaki ve sondaki durumlarını karşılaştırarak tablodaki boş (----) yerleri doldurunuz. (12 puan)
   
   Cevabı göster

   Aiko'nun sınıftaki durumu:
   - Başında: Kimseyle konuşmuyor, teneffüslerde pencerenin önünde tek başına duruyor; yalnız.
   - Sonunda: Selin'le arkadaş olmuş, Türkçe öğrenmiş, sınıfın önünde Türkçe konuşma yapıp herkesi şaşırtıyor.
   Selin'in Aiko hakkındaki düşüncesi:
   - Başında: Aiko'nun sessizliğini kibir sanıyor, onu kendini beğenmiş biri olarak görüyor.
   - Sonunda: Aiko'nun çekingen olduğunu ve yabancı bir ülkede kendini yalnız hissettiğini anlıyor; onunla arkadaş oluyor.
   
   Puanlama: Her doğru hücre 3 puan (4 × 3 = 12 puan). Metinle uyumsuz ya da çok genel ("iyi", "kötü" gibi) cevaplara 1 puan.
5. Okuma: metindeki unsurları sınıflandırma10 puan
   Yukarıdaki metinde iki farklı kültürden unsurlar yer almaktadır. Aşağıdaki unsurları, ait oldukları ülkeye göre sınıflandırarak tabloya yazınız. (10 puan)
   
   1. İlkbaharda kiraz çiçeklerini izlemek için ailecek parka gitmek
   2. Baharda açan laleler
   3. Aiko'nun ana dili
   4. Aiko'nun dönem sonunda konuşma yaptığı dil
   5. Aiko'nun taşındığı şehir
   
   Cevabı göster

   Japonya'ya ait unsurlar: 1 (kiraz çiçeklerini izlemek için parka gitmek), 3 (Japonca).
   Türkiye'ye ait unsurlar: 2 (İstanbul'da baharda açan laleler), 4 (Türkçe), 5 (İstanbul).
   
   Puanlama: Doğru sütuna yazılan her unsur 2 puan (5 × 2 = 10 puan).
6. Okuma: şiirin biçim özelliklerini belirleme12 puan
   Aşağıdaki şiiri okuyunuz ve soruları cevaplayınız.
   
   Uzak Diyarlar
   
   Uzak ülkelerde başka dağlar,
   Başka dilde söylenir şarkı sesi,
   Başka renkte açar bağlar,
   Ama aynıdır dostluğun nefesi.
   
   Kimi kuzeyde yürür karlı yollar,
   Kimi ninni dinler başka dilde,
   Uzanınca dostluğa bütün kollar,
   Sevgi aynı kalır her gönülde.
   
   a) Şiir kaç dize ve kaç dörtlükten oluşmaktadır? (3 puan)
   b) Birinci dörtlükte birbiriyle uyaklı sözcükleri eşleştiriniz; her eşleşmede uyağı ve redifi ayrı ayrı gösteriniz. (6 puan)
   c) Şiirin uyak düzenini harflerle gösteriniz. (3 puan)
   Cevabı göster

   a) 8 dize, 2 dörtlük.
   b) dağlar - bağlar: uyak "-ağ", redif "-lar" (çokluk eki).
   sesi - nefesi: uyak "-es", redif "-i" (aynı görevli iyelik eki).
   c) abab (çapraz uyak). İkinci dörtlükte de aynı düzen sürer: yollar - kollar, dilde - gönülde; bu dörtlüğün cdcd diye gösterilmesi de doğru kabul edilir.
   
   Puanlama: a) 3 puan (dize sayısı 1,5 puan, dörtlük sayısı 1,5 puan); b) 6 puan (her eşleşme için doğru uyak 1,5 puan, doğru redif 1,5 puan; uyak ve redifi ayırmadan yalnız sözcükleri eşleştirene her eşleşme için 1 puan); c) 3 puan.
7. Okuma: bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirleme10 puan
   Aşağıdaki paragrafı okuyunuz.
   
   (1) Kültür, bir topluluğun yüzyıllar boyunca oluşturduğu maddi ve manevi değerlerin bütünüdür. (2) Örneğin yemekler, giysiler, bayramlar ve masallar bir kültürün parçasıdır. (3) Japonya'da yemekler genellikle yemek çubuklarıyla yenirken Türkiye'de kaşık ve çatal kullanılır. (4) Bugün dünyada yedi binden fazla dil konuşulmaktadır.
   
   a) Numaralandırılmış cümlelerde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını yazınız. (8 puan)
   b) (4) numaralı cümlede kullanılan yolun paragrafa katkısı nedir? (2 puan)
   Cevabı göster

   a) (1) Tanımlama ("Kültür nedir?" sorusuna cevap veriyor.)
   (2) Örneklendirme ("Örneğin" ile kültürün parçaları sıralanıyor.)
   (3) Karşılaştırma (Japonya ve Türkiye'deki yemek yeme alışkanlıkları karşılaştırılıyor.)
   (4) Sayısal verilerden yararlanma ("yedi binden fazla" sayısal bilgisi veriliyor.)
   b) Sayısal veri, dünyadaki kültür ve dil çeşitliliğinin ne kadar büyük olduğunu somut olarak gösterir; anlatılanı daha inandırıcı kılar.
   
   Puanlama: a) 8 puan (her doğru yol 2 puan); b) 2 puan (inandırıcılık ya da somutluk vurgusu).
8. Yazma: yazıda düşünceyi geliştirme yollarını kullanma14 puan
   "Farklı kültürleri tanımanın insana kazandırdıkları" konusunda en az beş cümlelik bir paragraf yazınız. Paragrafınızda örneklendirme ve karşılaştırma yollarını mutlaka kullanınız. Bu yolları kullandığınız cümlelerin yanına parantez içinde yolun adını yazınız. (14 puan)
   Cevabı göster

   Örnek paragraf:
   Farklı kültürleri tanımak, insanın dünyaya bakışını genişletir. Örneğin Japon kültürünü tanıyan biri, doğayı izlemenin bir bayram gibi kutlanabileceğini öğrenir. (örneklendirme) Yalnızca kendi kültürünü bilen insan her şeyi tek bir gözle değerlendirirken farklı kültürleri tanıyan insan olaylara farklı açılardan bakabilir. (karşılaştırma) Ayrıca başka kültürleri tanımak, önyargılarımızı azaltır ve yeni arkadaşlıklar kurmamızı kolaylaştırır. Bu yüzden kitaplar, filmler ve yolculuklar aracılığıyla farklı kültürleri tanımaya çalışmalıyız.
   
   Puanlama (rubrik):
   - İçerik: 4 puan (konuya uygun, en az iki farklı kazanım anlatılmış).
   - Örneklendirme: 3 puan (somut ve konuya uygun örnek, yolun adı doğru belirtilmiş).
   - Karşılaştırma: 3 puan (iki durum ya da kavram arasında benzerlik/farklılık açıkça kurulmuş, yolun adı doğru belirtilmiş).
   - Düzen: 2 puan (en az beş cümle, giriş cümlesi ve sonuç cümlesi var, cümleler arası bağlantı kurulmuş).
   - Yazım ve noktalama: 2 puan (her 2 hata için 1 puan düşülür).
9. Yazma: yazım kurallarını ve noktalama işaretlerini uygulama10 puan
   Aşağıdaki metinde beş yazım ya da noktalama yanlışı yapılmıştır. Yanlışları bulup doğrularını yazınız. (10 puan)
   
   Aiko ile Selin, pazar günü Selin'in ailesiyle birlikte bursaya gittiler. Aiko için herşey yeni ve ilginçti. Selin'in annesi ona Uludağ'ın kışın bir kayak merkezi olduğunu anlattı. Aiko, "Japonya'da da karlı dağlar var" dedi. Akşam dönerken Selin, Aiko'ya bir kaç Türkçe kelime daha öğretti
   Cevabı göster

   1) bursaya → Bursa'ya (şehir adı büyük harfle başlar, gelen ek kesme işaretiyle ayrılır.)
   2) herşey → her şey (ayrı yazılır.)
   3) var" → var." (tırnak içindeki cümlenin sonuna nokta konur.)
   4) bir kaç → birkaç (bitişik yazılır.)
   5) öğretti → öğretti. (cümle sonuna nokta konur.)
   
   Puanlama: Her yanlışı bulup doğrusunu yazmak 2 puan (yalnız yanlışı gösterip doğrusunu yazmayana 1 puan).

📚 Bu döneme kadar işlenen temalar

🗂️ 6. sınıf 1. dönem 2. yazılı: diğer dersler