İçeriğe atla
← 1. Ünite: Çarpanlar ve Katlar / Üslü İfadeler

📖 Tam Sayıların Tam Sayı Kuvvetleri

Tam Sayıların Tam Sayı Kuvvetleri, 8. Sınıf Matematik dersinin 1. ünitesi "Çarpanlar ve Katlar / Üslü İfadeler" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 100 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.

📖 Tam Sayıların Tam Sayı Kuvvetleri konu anlatımı

1 dakikada okunur · 8. Sınıf Matematik

Bir sayının kendisiyle tekrarlı çarpımı üslü ifade ile kısaca yazılır: aⁿ ifadesinde a taban, n üstür. Bu konuda tabanı negatif olan sayıların kuvvetlerini, sıfırıncı kuvveti ve negatif üssü öğreniriz.

✖️ Üs ne anlatır?

Üs, tabanın kaç kez çarpılacağını söyler.

  • 2⁵ = 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 32
  • 10³ = 10 × 10 × 10 = 1000

Dikkat: 2⁵, 2 × 5 demek değildir.

➖ Negatif tabanda işaret kuralı

Taban negatifse sonucun işaretini üs belirler.

  • Üs çift ise sonuç pozitif: (−3)² = 9, (−2)⁴ = 16
  • Üs tek ise sonuç negatif: (−3)³ = −27, (−1)⁵ = −1

Parantez çok önemlidir: (−2)⁴ ifadesinde −2 sayısının kuvveti alınır ve sonuç 16'dır. −2⁴ ifadesinde ise yalnızca 2'nin kuvveti alınır, eksi en sona eklenir: −(2 × 2 × 2 × 2) = −16.

0️⃣ Sıfırıncı kuvvet ve negatif üs

  • Sıfırdan farklı her sayının sıfırıncı kuvveti 1'dir: 7⁰ = 1, (−5)⁰ = 1
  • Negatif üs, sayının çarpmaya göre tersini alır: a⁻ⁿ = 1 / aⁿ
  • 2⁻³ = 1 / 2³ = 1/8, (−3)⁻² = 1 / (−3)² = 1/9

Negatif üs sonucu negatif yapmaz; yalnızca sayıyı kesre çevirir.

🧩 Örnekle anlayalım

(−2)³ − (−3)² + 5⁰ işleminin sonucu kaçtır?

Çözümü göster

1. (−2)³: üs tek → (−2) × (−2) × (−2) = −8
2. (−3)²: üs çift → (−3) × (−3) = 9
3. 5⁰ = 1
4. Yerine yaz: −8 − 9 + 1 = −16

⚠️ Sık yapılan hatalar

  • "−3² = 9" yanlıştır. Parantez olmadığı için yalnızca 3'ün karesi alınır: −3² = −9. (−3)² ise 9'dur.
  • "2⁻³ = −8" yanlıştır. Negatif üs işareti değil, ters almayı gösterir: 2⁻³ = 1/8.
  • "0 kuvveti alınan sayı 0 olur" yanlıştır. 4⁰ = 1'dir.
💡 Aklında kalsın: Negatif taban: çift üs → pozitif, tek üs → negatif; a⁰ = 1 (a ≠ 0); a⁻ⁿ = 1 / aⁿ.

✏️ Tam Sayıların Tam Sayı Kuvvetleri soruları

Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.

1. Bir sayının kendisiyle tekrarlı çarpımını kısaca gösteren ifadeye ne ad verilir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Üslü ifade

Taban ve üs ile yazılır.
Ad üslü ifadedir.

2. Parantezsiz yazılan eksi üç karenin değeri kaçtır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Eksi dokuz

Yalnız üçün karesi alınır.
Değer eksi dokuzdur.

3. Üs ile çarpanın karıştırılmamasının neden önemli olduğu söylenir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Sonucun çok farklı çıkması

İki üzeri beş ile iki çarpı beş ayrıdır.
Neden bu fark-tır.

4. Onun kuvvetlerinin basamak değeriyle ilişkisi nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Sıfır sayısını vermesi

On üzeri üçte üç sıfır bulunur.
İlişki bu sıfır sayısıdır.

5. İşlem veriliyor: (−3)⁻² Sonuç ile nedeni hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: 1/9, üs çift

−1/9 diyen öğrenci işareti yanlış veriyor.
Üs çift olduğundan (−3)² = 9 ve sonuç 1/9'dur.

6. İşlem veriliyor: (−2)⁴ + (−2)³ Sonuç ile iki terimin işareti hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: 8; pozitif ve negatif

24 diyen öğrenci ikinci terimi pozitif alıyor.
16 + (−8) = 8 bulunur.

7. İşlem veriliyor: 2⁻² + 2⁻¹ Sonuç kaçtır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: 3/4

1/3 diyen öğrenci kesirleri yanlış topluyor.
1/4 + 1/2 = 3/4 bulunur.

8. Bir problemde (−2)ⁿ sonucu pozitif çıkıyor. n için söylenebilen ile örneği hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Çift sayı, n = 4

Tek sayı diyen öğrenci kuralı ters okuyor.
Negatif tabanda çift üs sonucu pozitif yapar.

📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?

MEB'in ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre bu ünite şu yazılılarda sorulur. Okulundaki zümre tablodaki senaryolardan birini seçer.

📚 "Çarpanlar ve Katlar / Üslü İfadeler" ünitesinin konuları