İçeriğe atla
← 4. Ünite: Doğrusal Denklemler / Eşitsizlikler

📖 Koordinat Sistemi

Koordinat Sistemi, 8. Sınıf Matematik dersinin 4. ünitesi "Doğrusal Denklemler / Eşitsizlikler" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 4 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 4 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.

📖 Koordinat Sistemi konu anlatımı

1 dakikada okunur · 8. Sınıf Matematik

İki sayı doğrusunun 0 noktasında dik kesişmesiyle oluşan yapıya koordinat sistemi denir. Düzlemdeki her nokta, (x, y) biçiminde bir sıralı ikili ile gösterilir. Bu sistem, doğrusal denklemlerin grafiklerini çizmenin temelidir.

📍 Temel kavramlar

  • Yatay sayı doğrusu x ekseni, dikey olanı y eksenidir.
  • Eksenlerin kesiştiği noktaya orijin (başlangıç noktası) denir: O(0, 0).
  • (a, b) sıralı ikilisinde a x eksenindeki, b y eksenindeki değeri gösterir. Sıra önemlidir: (2, 5) ile (5, 2) farklı noktalardır.
  • Noktayı bulmak için önce x ekseninde sağa-sola, sonra y ekseninde yukarı-aşağı git.

🧭 Dört bölge

Eksenler düzlemi dört bölgeye ayırır; bölgeler sağ üstten başlayarak saat yönünün tersine numaralanır:

  • 1. bölge: x > 0, y > 0 → (+, +)
  • 2. bölge: x < 0, y > 0 → (−, +)
  • 3. bölge: x < 0, y < 0 → (−, −)
  • 4. bölge: x > 0, y < 0 → (+, −)
  • Eksenler üzerindeki noktalar hiçbir bölgeye ait değildir: (−3, 0) x ekseninde, (0, 3) y ekseninde.

🧩 Örnekle anlayalım

A(−4, 2), B(3, −5), C(0, −2) ve D(−1, −6) noktalarının hangi bölgede ya da eksende olduğunu bulunuz.

Çözümü göster

A(−4, 2): x negatif, y pozitif → 2. bölge.
B(3, −5): x pozitif, y negatif → 4. bölge.
C(0, −2): x = 0 olduğu için y ekseni üzerinde, bölgede değil.
D(−1, −6): ikisi de negatif → 3. bölge.

⚠️ Sık yapılan hatalar

  • "3 birim sağda ve 1 birim aşağıdaki nokta (−1, 3) diye yazılır" yanlıştır. Sıralı ikilide önce x, sonra y yazılır: (3, −1).
  • "(0, 4) noktası 1. bölgededir" yanlıştır. Bir koordinatı 0 olan nokta eksen üzerindedir, bölgelere ait değildir.
💡 Aklında kalsın: (x, y): önce yatay, sonra dikey. Bölgeler: 1 (+,+), 2 (−,+), 3 (−,−), 4 (+,−); eksendeki noktalar bölgede değildir.

✏️ Koordinat Sistemi soruları

Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.

1. Koordinat sisteminde gösterilen A noktasının koordinatları hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: (−3, −1)

Önce x eksenindeki (yatay) değer, sonra y eksenindeki (dikey) değer yazılır.
A noktası x ekseninde −3, y ekseninde −1 hizasında.
A(−3, −1).

2. Koordinat sisteminde gösterilen A noktasının koordinatları hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: (5, −1)

Önce x eksenindeki (yatay) değer, sonra y eksenindeki (dikey) değer yazılır.
A noktası x ekseninde 5, y ekseninde −1 hizasında.
A(5, −1).

3. Koordinat sisteminde gösterilen A noktası hangi bölgededir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: III. bölge

Bölgeler sağ üstten başlayıp saat yönünün tersine numaralanır.
A noktasının x değeri negatif, y değeri negatif.
Bu yüzden III. bölge.

4. Koordinat sisteminde gösterilen A noktasının koordinatları hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: (5, 2)

Önce x eksenindeki (yatay) değer, sonra y eksenindeki (dikey) değer yazılır.
A noktası x ekseninde 5, y ekseninde 2 hizasında.
A(5, 2).

📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?

MEB'in ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre bu ünite şu yazılılarda sorulur. Okulundaki zümre tablodaki senaryolardan birini seçer.

📚 "Doğrusal Denklemler / Eşitsizlikler" ünitesinin konuları