📖 5. Ünite: Okuma Kültürü
7. Sınıf Türkçe dersinin 5. ünitesi. Ünite oyununda 25 soru var; her cevaptan sonra doğrusu ve kısa açıklaması gelir. Üniteyi bitirmek için en az 20 doğru gerekir.
📚 Bu ünitedeki konular
✏️ Örnek sorular
Ünite oyunundaki sorulardan 5 tanesi. Önce kendin düşün, sonra cevaba bak.
1. Bir uzmanın sorulara verdiği yanıtların, soru-cevap düzeniyle aktarıldığı metin türüne ne denir?
Soru-cevap düzeniyle yürüyen, bir kişiyle yapılan konuşmanın aktarıldığı metne **söyleşi (röportaj)** denir.
Bu metinlerde iki ses vardır: **soran** ve **yanıtlayan**.
**Denemede** tek bir yazar kendi düşüncesini anlatır.
**Günlük** günü gününe tutulur, **masal** ise kurgusal bir anlatıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Söyleşi (röportaj)
Soru-cevap düzeniyle yürüyen, bir kişiyle yapılan konuşmanın aktarıldığı metne **söyleşi (röportaj)** denir.
Bu metinlerde iki ses vardır: **soran** ve **yanıtlayan**.
**Denemede** tek bir yazar kendi düşüncesini anlatır.
**Günlük** günü gününe tutulur, **masal** ise kurgusal bir anlatıdır.
2. **"Yazı önce kil tabletlere kazındı. Sonra papirüs, ardından parşömen kullanıldı. Kâğıdın yaygınlaşmasıyla kitap bugünkü biçimine yaklaştı."** Bu metne göre yazı **ilk olarak** neye yazılmıştır?
Metinde sıra belli: "**önce** kil tabletlere kazındı".
"Sonra papirüs, **ardından** parşömen" sözleri sıranın devamını verir.
Kâğıt en son gelmiştir.
Bu tür sorularda sıra bildiren sözcükler (önce, sonra, ardından) izlenir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kil tabletlere
Metinde sıra belli: "**önce** kil tabletlere kazındı".
"Sonra papirüs, **ardından** parşömen" sözleri sıranın devamını verir.
Kâğıt en son gelmiştir.
Bu tür sorularda sıra bildiren sözcükler (önce, sonra, ardından) izlenir.
3. **"Kitaplığındaki kitapların hepsinin sırtı dümdüzdü; hiçbiri açılmamış gibiydi. Misafirler geldiğinde en çok o rafı gösterirdi."** Bu metinde örtük olarak anlatılan nedir?
İki ayrıntı yan yana konuyor: kitapların **açılmamış** olması ve rafın **gösterilmesi**.
Açılmayan bir kitap okunmamıştır; yine de sergileniyor.
Bu çelişki, kitapların amacını sezdirir: **gösteriş**.
Özen göstermek ya da yeni almak bu çelişkiyi açıklamaz.
Misafirlerin merakı da metinde söylenmiyor.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kitapları okumak için değil, göstermek için bulundurduğu
İki ayrıntı yan yana konuyor: kitapların **açılmamış** olması ve rafın **gösterilmesi**.
Açılmayan bir kitap okunmamıştır; yine de sergileniyor.
Bu çelişki, kitapların amacını sezdirir: **gösteriş**.
Özen göstermek ya da yeni almak bu çelişkiyi açıklamaz.
Misafirlerin merakı da metinde söylenmiyor.
4. Dizeleri eşit uzunlukta olmayan, dörtlük düzenine uymayan bir şiir için hangisi söylenebilir?
Ölçü ve dörtlük düzenine bağlı kalmadan yazılan şiirlere **serbest** biçimli şiir denir.
Serbest şiirde de **dize** vardır; yalnız uzunlukları değişir.
Ahenk, yinelemeler ve ses benzerlikleriyle sağlanmayı sürdürür.
Biçim serbest olsa da metin şiirdir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Serbest biçimde yazılmıştır.
Ölçü ve dörtlük düzenine bağlı kalmadan yazılan şiirlere **serbest** biçimli şiir denir.
Serbest şiirde de **dize** vardır; yalnız uzunlukları değişir.
Ahenk, yinelemeler ve ses benzerlikleriyle sağlanmayı sürdürür.
Biçim serbest olsa da metin şiirdir.
5. **"Bir düz ovada koşarcasına yayıldım, dağıldım sayfalarında."** Bu dizeden çıkarılabilecek yargı hangisidir?
"Düz ovada koşmak" **engelsizliği** ve genişliği anlatan bir benzetmedir.
"Yayıldım, dağıldım" sözleri de sınır tanımayan bir duyguyu verir.
Yani okurken duyulan **özgürlük** anlatılmaktadır.
"Dağılmak" burada dikkat dağınıklığı değil, **geniş bir alana yayılmaktır**.
Sayfaların gerçekten dağılması ya da koşu sevgisi dizede yok.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Okurken kendini özgür ve sınırsız hissetmiştir.
"Düz ovada koşmak" **engelsizliği** ve genişliği anlatan bir benzetmedir.
"Yayıldım, dağıldım" sözleri de sınır tanımayan bir duyguyu verir.
Yani okurken duyulan **özgürlük** anlatılmaktadır.
"Dağılmak" burada dikkat dağınıklığı değil, **geniş bir alana yayılmaktır**.
Sayfaların gerçekten dağılması ya da koşu sevgisi dizede yok.