📋 11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı 2. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 2. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 2. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 1 soru
- 2 soru
- 1 soru
- 1 soru
-
2 soru
İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması her senaryodaBİY.11.1.9
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 2. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Karanlık bir ortamda, ucu kesilmiş bir koleoptilin tam üstüne oksin içeren bir agar blok konuyor; ayrıca gövdenin sol yanına ikinci bir agar blok ekleniyor. İki blok da aynı miktarda oksin içermektedir. Buna göre koleoptil nasıl büyür?
"Kıvrılmadan dik olarak uzar" diyen öğrenci üstteki bloğa bakıp oksinin eşit indiğini görür ve orada durur; ikinci bloğun bu dengeyi bozduğunu hesaba katmaz.
Üstteki blok iki yana eşit oksin verir, yan blok ise sol yana fazladan oksin ekler. Sol yan daha çok uzayınca koleoptil karşı tarafa, yani sağa kıvrılır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sağa doğru kıvrılarak uzar
"Kıvrılmadan dik olarak uzar" diyen öğrenci üstteki bloğa bakıp oksinin eşit indiğini görür ve orada durur; ikinci bloğun bu dengeyi bozduğunu hesaba katmaz.
Üstteki blok iki yana eşit oksin verir, yan blok ise sol yana fazladan oksin ekler. Sol yan daha çok uzayınca koleoptil karşı tarafa, yani sağa kıvrılır.
2. Koku alma olayında koku moleküllerinin ve uyartının izlediği yol şöyledir: koku molekülleri → burun boşluğu → sarı bölge → X → beyin kabuğu X yapısı hangisidir?
Her duyunun uyartısının talamustan geçtiği sanılırsa "Talamus" seçilir; oysa koku uyartıları talamusa uğramadan beyne gider.
Doğrusu koku soğancığıdır; sarı bölgedeki koku reseptörlerinden gelen uyartılar koku soğancığı yoluyla beyin kabuğuna ulaşır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Koku soğancığı
Her duyunun uyartısının talamustan geçtiği sanılırsa "Talamus" seçilir; oysa koku uyartıları talamusa uğramadan beyne gider.
Doğrusu koku soğancığıdır; sarı bölgedeki koku reseptörlerinden gelen uyartılar koku soğancığı yoluyla beyin kabuğuna ulaşır.
3. Bir kertenkele, bir sünger, bir kuş, bir arı, bir planarya ve bir hidra inceleniyor. Bu hayvanların kaçında sinir sistemi bulunur ve sinir sistemi bulunanların kaçında beyin ya da baş bölgesinde beyin görevi gören gangliyon vardır?
Beyin görevinin yalnız omurgalı beyniyle yapıldığı sanılırsa "Beşinde; bunların ikisinde" bulunur; oysa planarya ve arıda baş bölgesindeki gangliyonlar beyin görevi görür.
Doğrusu beşinde ve dördündedir, çünkü süngerde sinir sistemi yoktur; hidrada vücuda yayılmış sinir ağı vardır, baş gangliyonu yoktur; kertenkele ve kuşta beyin, planarya ve arıda beyin görevi gören baş gangliyonları bulunur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Beşinde; bunların dördünde
Beyin görevinin yalnız omurgalı beyniyle yapıldığı sanılırsa "Beşinde; bunların ikisinde" bulunur; oysa planarya ve arıda baş bölgesindeki gangliyonlar beyin görevi görür.
Doğrusu beşinde ve dördündedir, çünkü süngerde sinir sistemi yoktur; hidrada vücuda yayılmış sinir ağı vardır, baş gangliyonu yoktur; kertenkele ve kuşta beyin, planarya ve arıda beyin görevi gören baş gangliyonları bulunur.
4. Omurgalılarda merkezî sinir sistemini oluşturan yapılar hangileridir?
Vücuda dağılan sinirlerin de merkeze ait olduğu sanılırsa "Beyin ve vücuda dağılan sinirler" seçilir; oysa bu sinirler çevresel sinir sistemini oluşturur.
Doğrusu beyin ve omuriliktir, çünkü omurgalıların sinir sistemi merkezî ve çevresel olarak ikiye ayrılır ve merkezî kısmı bu ikisi oluşturur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Beyin ve omurilik
Vücuda dağılan sinirlerin de merkeze ait olduğu sanılırsa "Beyin ve vücuda dağılan sinirler" seçilir; oysa bu sinirler çevresel sinir sistemini oluşturur.
Doğrusu beyin ve omuriliktir, çünkü omurgalıların sinir sistemi merkezî ve çevresel olarak ikiye ayrılır ve merkezî kısmı bu ikisi oluşturur.
5. Koku alamayan, öteki duyuları normal olan bir hasta için yapılan yorum: "Duyuları beyin kabuğuna talamus iletir; bu hastada talamus hasarlıdır." Bu yorumdaki hata hangisidir?
Talamusun komşusu olan yapının kokuyu ilettiği sanılırsa "Kokuyu beyin kabuğuna hipotalamus iletir; hasar hipotalamustadır." seçilir; oysa hipotalamus iç dengeyi düzenler, duyu aktarmaz.
Doğrusu kokunun talamusa uğramamasıdır, çünkü koku dışındaki duyular beyin kabuğuna talamus üzerinden gider; bu duyular normal olduğuna göre talamus çalışmaktadır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Koku talamusa uğramaz; talamus bozuk olsa diğer duyular da etkilenirdi.
Talamusun komşusu olan yapının kokuyu ilettiği sanılırsa "Kokuyu beyin kabuğuna hipotalamus iletir; hasar hipotalamustadır." seçilir; oysa hipotalamus iç dengeyi düzenler, duyu aktarmaz.
Doğrusu kokunun talamusa uğramamasıdır, çünkü koku dışındaki duyular beyin kabuğuna talamus üzerinden gider; bu duyular normal olduğuna göre talamus çalışmaktadır.
6. Yarış arabası pilotları, ekranda hızla yanıp sönen ışıklar arasından doğru rengi yakalamaya çalıştıkları egzersizler yapar. Bu egzersizle öncelikle hangisinin geliştirilmesi amaçlanır?
Egzersizde ışık kullanıldığı için göz bebeğinin çalıştırıldığı sanılırsa "Göz bebeği refleksinin" seçilir; oysa göz bebeği refleksi doğuştandır ve egzersizle kazanılan bir beceri değildir.
Doğrusu el-göz eş güdümüdür, çünkü pilot gördüğü rengi hızla elleriyle yakalamaya çalışır; böylece gördüğüne hızlı ve doğru el hareketiyle karşılık vermeyi geliştirir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: El-göz eş güdümünün
Egzersizde ışık kullanıldığı için göz bebeğinin çalıştırıldığı sanılırsa "Göz bebeği refleksinin" seçilir; oysa göz bebeği refleksi doğuştandır ve egzersizle kazanılan bir beceri değildir.
Doğrusu el-göz eş güdümüdür, çünkü pilot gördüğü rengi hızla elleriyle yakalamaya çalışır; böylece gördüğüne hızlı ve doğru el hareketiyle karşılık vermeyi geliştirir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Bitkilerdeki tepki mekanizmaları · Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları · İnsan sinir sisteminin yapısı · Refleksler · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması (2) |
| 2. Senaryo | 8 | Bitkilerde yönelme hareketleri · Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları (2) · İnsan sinir sisteminin yapısı · Refleksler · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Bitkilerdeki tepki mekanizmaları · Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları · İnsan sinir sisteminin yapısı (2) · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması |
| 4. Senaryo | 7 | Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları · İnsan sinir sisteminin yapısı (2) · Refleksler · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması (2) |
| 5. Senaryo | 8 | Bitkisel hormonların etkileri · Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları · İnsan sinir sisteminin yapısı (2) · Refleksler · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması (2) |
11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›