📋 11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 1 soru
- 1 soru
- 2 soru
-
1 soru
İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması her senaryodaBİY.11.1.9
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Akşamsefası çiçeklerinin ışık şiddeti azalınca açılıp artınca kapanması hangi harekettir?
"Negatif fototropizma" diyen öğrenci çiçeğin çok ışıkta kapanmasını ışıktan kaçma sanır; oysa kapanmanın yönü ışığın geldiği yana bağlı değildir.
Akşamsefası çiçeği ışığın şiddetine göre açılıp kapanır, ışık hangi yandan gelirse gelsin hareket aynıdır; ışıkla oluşan bu nasti hareketine fotonasti denir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Fotonasti
"Negatif fototropizma" diyen öğrenci çiçeğin çok ışıkta kapanmasını ışıktan kaçma sanır; oysa kapanmanın yönü ışığın geldiği yana bağlı değildir.
Akşamsefası çiçeği ışığın şiddetine göre açılıp kapanır, ışık hangi yandan gelirse gelsin hareket aynıdır; ışıkla oluşan bu nasti hareketine fotonasti denir.
2. Kızgın bir sobaya dokunan elin derisinde aşırı sıcaklık doku hasarı oluşturuyor. Başka bir gün aynı ele dökülen yakıcı bir kimyasal da doku hasarı yapıyor. İki olayda da doku hasarını algılayan reseptör türü hangisidir?
Sobanın yalnız sıcaklık etkisi düşünülürse "Termoreseptör" seçilir; oysa termoreseptörler sıcak ve soğuğu algılar, kimyasalın yaptığı hasarı algılamaz.
Doğrusu ağrı reseptörüdür, çünkü serbest sinir uçlarından oluşan bu reseptörler doku hasarına duyarlıdır ve hem fiziksel hem kimyasal uyaranları algılar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Nosiseptör
Sobanın yalnız sıcaklık etkisi düşünülürse "Termoreseptör" seçilir; oysa termoreseptörler sıcak ve soğuğu algılar, kimyasalın yaptığı hasarı algılamaz.
Doğrusu ağrı reseptörüdür, çünkü serbest sinir uçlarından oluşan bu reseptörler doku hasarına duyarlıdır ve hem fiziksel hem kimyasal uyaranları algılar.
3. Bir kuş ile bir sürüngenin beyinleri karşılaştırılıyor. Beyinciğin büyüklüğünün hareket yeteneğine göre değiştiği bilindiğine göre hangi sonuç beklenir?
Bacak sayısı hareket yeteneğiyle bir tutulursa "Dört bacakla yürüdüğü için sürüngende beyinciğin daha büyük olması" seçilir; oysa sürüngenlerde beyincik balık, kuş ve memelilere göre küçüktür.
Doğrusu kuşta daha büyük olmasıdır, çünkü beyincik büyüklüğü hareket yeteneğine göre değişir ve kuşlarda uçma ve denge gelişmiş beyincikle ilişkilidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Uçma ve dengeyle ilişkili olarak kuşta beyinciğin daha büyük olması
Bacak sayısı hareket yeteneğiyle bir tutulursa "Dört bacakla yürüdüğü için sürüngende beyinciğin daha büyük olması" seçilir; oysa sürüngenlerde beyincik balık, kuş ve memelilere göre küçüktür.
Doğrusu kuşta daha büyük olmasıdır, çünkü beyincik büyüklüğü hareket yeteneğine göre değişir ve kuşlarda uçma ve denge gelişmiş beyincikle ilişkilidir.
4. Ön beynin iki kısmından biri olan ara beyin hangi yapıları içerir?
Ara beynin ön ve arka beyin arasında kalan bölüm olduğu sanılırsa "Pons ve omurilik soğanı" seçilir; oysa bu ikisi arka beyne aittir, ön ile arka beyin arasında orta beyin bulunur.
Doğrusu talamus ve hipotalamustur, çünkü ön beyin uç beyin ve ara beyinden oluşur; ara beyin de bu iki yapıyı içerir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Talamus ve hipotalamus
Ara beynin ön ve arka beyin arasında kalan bölüm olduğu sanılırsa "Pons ve omurilik soğanı" seçilir; oysa bu ikisi arka beyne aittir, ön ile arka beyin arasında orta beyin bulunur.
Doğrusu talamus ve hipotalamustur, çünkü ön beyin uç beyin ve ara beyinden oluşur; ara beyin de bu iki yapıyı içerir.
5. Bir hastada bacağa giden omurilik sinirlerinin yalnız dorsal (sırt tarafındaki) kökleri zarar görmüş, ventral (karın tarafındaki) kökleri sağlam kalmıştır. Buna göre bu sinirlere bağlı bacakta hangisi beklenir?
Dorsal ve ventral kökün görevleri ters hatırlanırsa "Bacaktan gelen uyartılar iletilir; beynin komutları kaslara ulaşamaz." seçilir; oysa motor nöronlar karın tarafındaki ventral kökte bulunur.
Doğrusu duyusal iletimin kesilmesidir, çünkü dorsal kökte duyu nöronları bulunur; motor nöronların geçtiği ventral kök sağlam olduğundan komutlar kaslara ulaşabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bacaktan gelen uyartılar iletilemez; beynin komutları kaslara ulaşabilir.
Dorsal ve ventral kökün görevleri ters hatırlanırsa "Bacaktan gelen uyartılar iletilir; beynin komutları kaslara ulaşamaz." seçilir; oysa motor nöronlar karın tarafındaki ventral kökte bulunur.
Doğrusu duyusal iletimin kesilmesidir, çünkü dorsal kökte duyu nöronları bulunur; motor nöronların geçtiği ventral kök sağlam olduğundan komutlar kaslara ulaşabilir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Bitkilerdeki tepki mekanizmaları · Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları · İnsan sinir sisteminin yapısı · Refleksler · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması (2) |
| 2. Senaryo | 8 | Bitkilerde yönelme hareketleri · Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları (2) · İnsan sinir sisteminin yapısı · Refleksler · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Bitkilerdeki tepki mekanizmaları · Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları · İnsan sinir sisteminin yapısı (2) · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması |
| 4. Senaryo | 7 | Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları · İnsan sinir sisteminin yapısı (2) · Refleksler · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması (2) |
| 5. Senaryo | 8 | Bitkisel hormonların etkileri · Duyu reseptörleri ve duyu organları · Hayvanlarda sinir sistemi farklılıkları · İnsan sinir sisteminin yapısı (2) · Refleksler · İskelet, kas ve eklemlerin eş güdümlü çalışması (2) |
11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›