📋 9. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı 1. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 3 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 5 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 6 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkıları her senaryodaBİY.9.1.1
-
3 soru
Bilimin doğası ve bilimsel araştırma süreçleri her senaryodaBİY.9.1.2
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 2. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. İnsan Genom Projesi'nin tamamlanmasıyla elde edilen sonuç nedir?
"İnsanda istenen gen bölgesinin düzenlenebilir olması" diyen öğrenci genom projesini CRISPR-Cas sistemiyle karıştırır; kontrollü gen düzenlemesi 2012'deki dönüm noktasıdır.
1990-2003 arasında yürütülen projede insan genomunun DNA dizisi tamamen ortaya çıkarılmış, böylece genetik araştırmalarda önemli gelişmelere imza atılmıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İnsan genomunun DNA dizisinin tamamen çıkarılması
"İnsanda istenen gen bölgesinin düzenlenebilir olması" diyen öğrenci genom projesini CRISPR-Cas sistemiyle karıştırır; kontrollü gen düzenlemesi 2012'deki dönüm noktasıdır.
1990-2003 arasında yürütülen projede insan genomunun DNA dizisi tamamen ortaya çıkarılmış, böylece genetik araştırmalarda önemli gelişmelere imza atılmıştır.
2. Bir öğrenci şöyle yazmıştır: "Dolly adlı koyun klonlanan ilk canlıdır; bu çalışmayla organizmaların genetik olarak bire bir kopyalarının üretilebileceği gösterilmiştir." Bu cümlede hangi düzeltme gerekir?
"Üretilen kopyaların genetik olarak farklı olduğu yazılmalıdır" diyen öğrenci cümlenin doğru olan ikinci bölümünü düzeltmeye kalkar; klonlamanın sağladığı şey tam olarak bire bir genetik kopyadır.
Cümle iki parçaya ayrılır: ikinci parça doğrudur, yanlış olan birinci parçadır. Dolly, klonlanan ilk canlı değil, yetişkin ve somatik bir hücreden klonlanan ilk memelidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dolly'nin klonlanan ilk memeli olduğu yazılmalıdır
"Üretilen kopyaların genetik olarak farklı olduğu yazılmalıdır" diyen öğrenci cümlenin doğru olan ikinci bölümünü düzeltmeye kalkar; klonlamanın sağladığı şey tam olarak bire bir genetik kopyadır.
Cümle iki parçaya ayrılır: ikinci parça doğrudur, yanlış olan birinci parçadır. Dolly, klonlanan ilk canlı değil, yetişkin ve somatik bir hücreden klonlanan ilk memelidir.
3. Fizikçilerin sık sık matematiksel model, sosyal bilimcilerin ise anket kullanması bilimin doğası hakkında neyi gösterir?
"Bütün bilimlerin aynı basamakları izlediğini" diyen öğrenci bilimsel yöntemi ezberlenmiş tek bir sıra sanır; oysa evrensel olarak kabul edilen tek bir bilimsel yöntem yoktur.
Her disiplin, araştırma sorusuna uygun yolu seçer: fizikte matematiksel model, sosyal bilimlerde anket ve gözlem öne çıkar. Anketle yürütülen çalışma da deneyle yürütülen kadar bilimseldir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Araştırma sorusuna göre farklı yollar izlendiğini
"Bütün bilimlerin aynı basamakları izlediğini" diyen öğrenci bilimsel yöntemi ezberlenmiş tek bir sıra sanır; oysa evrensel olarak kabul edilen tek bir bilimsel yöntem yoktur.
Her disiplin, araştırma sorusuna uygun yolu seçer: fizikte matematiksel model, sosyal bilimlerde anket ve gözlem öne çıkar. Anketle yürütülen çalışma da deneyle yürütülen kadar bilimseldir.
4. Bir öğrencinin hipotezi: "Kafein su pirelerinin kalp atışını hızlandırır." Bu hipoteze dayalı bir tahmin hangisidir?
"Deney sonunda kafeinin kalp atışını hızlandırdığı anlaşılmıştır" diyen öğrenci tahmini çıkarımla karıştırır; o cümle deneyden sonra verilere bakılarak kurulur.
Tahmin, hipotez henüz test edilmeden belirli bir durumda ne görüleceğini söyler: kafeinli sudaki su pireleri normal sudakilerden hızlı kalp atışı gösterecek. Dakikada 310 atış bir ölçümdür, soru cümlesi ise problemdir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kafeinli suya konan su pirelerinin kalbi daha hızlı atacaktır.
"Deney sonunda kafeinin kalp atışını hızlandırdığı anlaşılmıştır" diyen öğrenci tahmini çıkarımla karıştırır; o cümle deneyden sonra verilere bakılarak kurulur.
Tahmin, hipotez henüz test edilmeden belirli bir durumda ne görüleceğini söyler: kafeinli sudaki su pireleri normal sudakilerden hızlı kalp atışı gösterecek. Dakikada 310 atış bir ölçümdür, soru cümlesi ise problemdir.
5. Kontrollü bir deneyde bağımsız değişken hangisidir?
"Araştırmacının ölçtüğü sonuç" diyen öğrenci iki değişkenin yerini karıştırır; o, ölçülen bağımlı değişkendir.
Bağımsız değişkeni araştırmacı kendisi seçip değiştirir. Işığın bitki boyuna etkisi araştırılıyorsa ışık bağımsız, ölçülen boy bağımlı değişkendir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Araştırmacının değiştirdiği etken
"Araştırmacının ölçtüğü sonuç" diyen öğrenci iki değişkenin yerini karıştırır; o, ölçülen bağımlı değişkendir.
Bağımsız değişkeni araştırmacı kendisi seçip değiştirir. Işığın bitki boyuna etkisi araştırılıyorsa ışık bağımsız, ölçülen boy bağımlı değişkendir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 5 | Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkıları (2) · Bilimin doğası ve bilimsel araştırma süreçleri (3) |
| 2. Senaryo | 6 | Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkıları · Bilimin doğası ve bilimsel araştırma süreçleri (3) · Canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemleme (2) |
| 3. Senaryo | 5 | Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkıları · Bilimin doğası ve bilimsel araştırma süreçleri (2) · Canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemleme (2) |
9. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›