📋 10. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı 2. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 3 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 2. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 6 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 2. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 3 soru
- 1 soru
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 3. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 2. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Kış uykusundaki bir ayı aylarca beslenmiyor. Bu sürede vücut ağırlığı giderek azalıyor, hücrelerindeki ATP miktarı ise yaklaşık aynı kalıyor. Buna göre bu iki gözlemi birlikte en iyi açıklayan hangisidir?
"ATP kullanılmadan hücrede bekliyor" diyen öğrenci uyuyan hayvanın enerji harcamadığını sanır; oysa ayı uykuda da vücut sıcaklığını dengede tutar ve bunun için sürekli ATP harcar.
Doğrusu: azalan ağırlık depo besinlerin yıkıldığını gösterir; ATP depolanmadığı hâlde miktarı sabit kalıyorsa harcandığı hızla yeniden üretiliyordur (ATP döngüsü).
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Depo besinler yıkılıyor, ATP ise sürekli üretilip harcanıyor
"ATP kullanılmadan hücrede bekliyor" diyen öğrenci uyuyan hayvanın enerji harcamadığını sanır; oysa ayı uykuda da vücut sıcaklığını dengede tutar ve bunun için sürekli ATP harcar.
Doğrusu: azalan ağırlık depo besinlerin yıkıldığını gösterir; ATP depolanmadığı hâlde miktarı sabit kalıyorsa harcandığı hızla yeniden üretiliyordur (ATP döngüsü).
2. ATP molekülünde adenin ile riboz arasında ve riboz ile fosfat grubu arasında sırasıyla hangi bağlar bulunur?
"Ester bağı, glikozit bağı" diyen öğrenci iki bağın yerini karıştırır; glikozit bağı baz ile şeker arasındadır.
Doğrusu: adenin-riboz arasında glikozit bağı, riboz-fosfat arasında ester bağı, fosfatların kendi aralarında ise fosfat bağları vardır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Glikozit bağı, ester bağı
"Ester bağı, glikozit bağı" diyen öğrenci iki bağın yerini karıştırır; glikozit bağı baz ile şeker arasındadır.
Doğrusu: adenin-riboz arasında glikozit bağı, riboz-fosfat arasında ester bağı, fosfatların kendi aralarında ise fosfat bağları vardır.
3. Bir hücrede küçük moleküllerden protein yapılması ile ATP'nin ADP ve inorganik fosfata ayrılması enerji bakımından nasıl sınıflandırılır?
"İkisi de ekzergonik" diyen öğrenci yeni bir molekülün oluşmasını enerji açığa çıkması sanır; oysa hücredeki yapım tepkimelerinin çoğu enerji ister.
Doğrusu: protein yapımı bir yapım tepkimesidir, enerji alır (endergonik); ATP'nin ADP ve Pi'ye ayrılması ise enerji verir (ekzergonik). Hücrede ikisi birlikte yürür ve yapım, ATP'den gelen enerjiyle gerçekleşir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Protein yapımı endergonik, ATP'nin ayrılması ekzergonik
"İkisi de ekzergonik" diyen öğrenci yeni bir molekülün oluşmasını enerji açığa çıkması sanır; oysa hücredeki yapım tepkimelerinin çoğu enerji ister.
Doğrusu: protein yapımı bir yapım tepkimesidir, enerji alır (endergonik); ATP'nin ADP ve Pi'ye ayrılması ise enerji verir (ekzergonik). Hücrede ikisi birlikte yürür ve yapım, ATP'den gelen enerjiyle gerçekleşir.
4. Ingenhousz bitkilerin ışıkta ve karanlıkta havaya hangi gazları verdiğini gözlemiştir?
"Işıkta da karanlıkta da oksijen" diyen öğrenci bitkinin havaya her zaman oksijen verdiğini sanır; karanlıkta fotosentez olmaz.
Ingenhousz ışıktaki kabarcıkların oksijen olduğunu, karanlıkta ise bitkinin karbondioksit çıkardığını buldu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Işıkta oksijen, karanlıkta karbondioksit
"Işıkta da karanlıkta da oksijen" diyen öğrenci bitkinin havaya her zaman oksijen verdiğini sanır; karanlıkta fotosentez olmaz.
Ingenhousz ışıktaki kabarcıkların oksijen olduğunu, karanlıkta ise bitkinin karbondioksit çıkardığını buldu.
5. Kuşlarda diş bulunmaz; besinin fiziksel olarak parçalanması taşlıkta gerçekleşir. Buna göre taşlık, memelilerde hangi yapının işini üstlenmiş olur?
"Midenin" diyen öğrenci taşlığın midenin bir bölümü olmasına bakar; oysa soru yapının yerini değil yaptığı işi sorar.
Kuşta diş yoktur, besin çiğnenemez. Taşlık kaslı yapısıyla besini ufalar, yani memelilerde dişlerin yaptığı mekanik sindirimi üstlenir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dişlerin
"Midenin" diyen öğrenci taşlığın midenin bir bölümü olmasına bakar; oysa soru yapının yerini değil yaptığı işi sorar.
Kuşta diş yoktur, besin çiğnenemez. Taşlık kaslı yapısıyla besini ufalar, yani memelilerde dişlerin yaptığı mekanik sindirimi üstlenir.
6. Bir hücrede endositoz gerçekleşiyor ama lizozom enzimleri üretilemiyor. Buna göre hücre içi sindirim ilk olarak hangi aşamada aksar?
"Yapı taşlarının kofuldan sitoplazmaya geçmesi aşamasında" diyen öğrenci aksayan en son adımı seçer; oysa soru ilk aksayan halkayı sorar ve sitoplazmaya geçiş zaten daha önceki adımın ürününü bekler.
Sıra izlenir: besin kofulla alınır, koful lizozomla birleşir, lizozom enzimleri besini yapı taşlarına ayırır, yapı taşları sitoplazmaya geçer. Enzim üretilemiyorsa zincir ilk olarak üçüncü adımda kopar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Besinin kofulda yapı taşlarına ayrılması aşamasında
"Yapı taşlarının kofuldan sitoplazmaya geçmesi aşamasında" diyen öğrenci aksayan en son adımı seçer; oysa soru ilk aksayan halkayı sorar ve sitoplazmaya geçiş zaten daha önceki adımın ürününü bekler.
Sıra izlenir: besin kofulla alınır, koful lizozomla birleşir, lizozom enzimleri besini yapı taşlarına ayırır, yapı taşları sitoplazmaya geçer. Enzim üretilemiyorsa zincir ilk olarak üçüncü adımda kopar.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 5 | Canlılık için enerjinin önemi ve ATP (2) · Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeler · Sindirim çeşitleri ve yapıları (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Canlılık için enerjinin önemi ve ATP (3) · Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeler · Sindirim çeşitleri ve yapıları (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Canlılık için enerjinin önemi ve ATP (2) · Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddeler · Sindirim çeşitleri ve yapıları (3) |
10. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›