📋 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilmeTAR.10.1.2
-
1 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilmeTAR.10.1.3
-
1 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilmeTAR.10.1.4
-
1 soru
Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilme her senaryodaTAR.10.2.1
-
2 soru
1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilmeTAR.10.2.2
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Büyük Selçuklu Devleti kurumsallaştıkça Türkmenlerin ordudaki yeri nasıl değişmiştir?
"Saray muhafızı olarak hükümdarın yanına alındılar" diyen öğrenci kuruluştaki önemlerinin saraya taşındığını sanır; saray muhafızlığını saray gulamları üstlendi.
Devletin kuruluşunda öne çıkan Türkmenlerin yerini kurumsallaşmayla gulamlar aldı; Türkmenler sınır ve uç boylarında akıncı kuvvet olarak önemlerini korudu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yerlerini gulamlara bırakıp uçlarda akıncı oldular
"Saray muhafızı olarak hükümdarın yanına alındılar" diyen öğrenci kuruluştaki önemlerinin saraya taşındığını sanır; saray muhafızlığını saray gulamları üstlendi.
Devletin kuruluşunda öne çıkan Türkmenlerin yerini kurumsallaşmayla gulamlar aldı; Türkmenler sınır ve uç boylarında akıncı kuvvet olarak önemlerini korudu.
2. Harezminin katkısı hangi alanda görülür?
Cebirin kurucularından sayılır.
Alan matematiktir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Matematik
Cebirin kurucularından sayılır.
Alan matematiktir.
3. M. Fuat Köprülü'ye göre Osmanlı'nın kuruluşu nasıl incelenmelidir?
Köprülü 1934'te Sorbonne'da konferanslar verdi.
Kuruluş umumi Türk tarihi içinde, Selçuklu tarihinin devamı olarak görülmeli.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Anadolu Selçuklu tarihinin devamı olarak
Köprülü 1934'te Sorbonne'da konferanslar verdi.
Kuruluş umumi Türk tarihi içinde, Selçuklu tarihinin devamı olarak görülmeli.
4. 1176 zaferinin Malazgirt'in "tescili" sayılmasının gerekçesi nedir?
"Anadolu'nun kapılarının Türklere açılması" diyen öğrenci tescil edilen şeyle tescil edeni karıştırır; kapıları 1071'de Malazgirt açtı, Miryokefalon bunu tescil etti.
Malazgirt'ten beri Anadolu'yu geri almayı uman Bizans, 1176'daki yenilgiyle bu umudu yitirdi ve Anadolu'nun Türk yurdu olduğunu kabul etti.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bizans'ın Anadolu'yu geri alma umudunu yitirmesi
"Anadolu'nun kapılarının Türklere açılması" diyen öğrenci tescil edilen şeyle tescil edeni karıştırır; kapıları 1071'de Malazgirt açtı, Miryokefalon bunu tescil etti.
Malazgirt'ten beri Anadolu'yu geri almayı uman Bizans, 1176'daki yenilgiyle bu umudu yitirdi ve Anadolu'nun Türk yurdu olduğunu kabul etti.
5. Türkiye Selçuklu Devleti için 1243 bozgununun sonucu nedir?
"Devlet yıkıldı ve toprakları Moğollara geçti" diyen öğrenci ağır yenilgiyi yıkılışla karıştırır; Türkiye Selçuklu Devleti Kösedağ'dan sonra da sürdü.
1243'teki Kösedağ bozgunuyla devlet ağır darbe aldı ve Moğol tahakkümüne girdi, ama yıkılmadı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Devlet yıkılmadı ama Moğol tahakkümüne girdi
"Devlet yıkıldı ve toprakları Moğollara geçti" diyen öğrenci ağır yenilgiyi yıkılışla karıştırır; Türkiye Selçuklu Devleti Kösedağ'dan sonra da sürdü.
1243'teki Kösedağ bozgunuyla devlet ağır darbe aldı ve Moğol tahakkümüne girdi, ama yıkılmadı.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilme (2) · Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilme (2) · 1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilme (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme · Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilme (2) · 1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilme (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilme · Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilme (2) · 1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilme (2) |
| 4. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilme · Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilme · 1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilme (2) |
| 5. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilme · Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilme · 1299-1453 yılları arasında Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Rumeli’de gerçekleştirdiği siyasi ve askerî mücadeleleri yorumlayabilme (2) |
| 6. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türk-İslam medeniyetinde bilim, kültür, eğitim ve sanat alanlarında meydana gelen gelişmeleri Anadolu’nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecine etkisi açısından değerlendirebilme (2) · Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna dair farklı görüşleri tartışabilme (2) |
10. Sınıf Tarih 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›