📋 6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı 1. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması her senaryodaFB.6.1.1
- 1 soru
- 2 soru
- 1 soru
- 1 soru
- 1 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu senaryoya göre hazırlanmış, puanlı ve cevap anahtarlı örnek kâğıt var.
✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. X gezegeni hakkında şunlar biliniyor: - Uydusu vardır, halkası yoktur. - Hacmi, Güneş'e yakınlıkta kendinden hemen önce gelen gezegenin hacminden büyüktür. Buna göre hacmi X'inkinden küçük olan gezegenlerden kaçının uydusu vardır?
X, Mars sanılırsa ondan küçük tek gezegen olan uydusuz Merkür kalır ve "Hiçbirinin" bulunur; oysa Mars hacimce kendinden önce gelen Dünya'dan küçüktür, ikinci koşulu sağlamaz.
Doğrusu 1 gezegendir, çünkü uydulu ve halkasız Dünya ile Mars'tan yalnız Dünya kendinden önce gelen Venüs'ten büyüktür; Dünya'dan küçük Venüs, Mars ve Merkür'den yalnız Mars'ın uydusu vardır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 1 gezegenin
X, Mars sanılırsa ondan küçük tek gezegen olan uydusuz Merkür kalır ve "Hiçbirinin" bulunur; oysa Mars hacimce kendinden önce gelen Dünya'dan küçüktür, ikinci koşulu sağlamaz.
Doğrusu 1 gezegendir, çünkü uydulu ve halkasız Dünya ile Mars'tan yalnız Dünya kendinden önce gelen Venüs'ten büyüktür; Dünya'dan küçük Venüs, Mars ve Merkür'den yalnız Mars'ın uydusu vardır.
2. Bir öğrenci dört gezegeni iki gruba ayırıyor. 1. grup: Merkür, Venüs 2. grup: Dünya, Mars Öğrenci bu gruplandırmayı gezegenlerin hangi niteliğine göre yapmıştır?
Merkür ile Venüs'ün öteki ikisinden yapıca farklı olduğu sanılırsa "Karasal ya da gazsal yapıda olmasına" seçilir; oysa bu dört gezegenin dördü de karasal yapıdadır.
Doğrusu uydu niteliğidir, çünkü Merkür ve Venüs'ün uydusu yoktur, Dünya ve Mars'ın uydusu vardır; halka ve asteroit kuşağına göre konum da bu dört gezegeni ayırmaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Uydusu olup olmamasına
Merkür ile Venüs'ün öteki ikisinden yapıca farklı olduğu sanılırsa "Karasal ya da gazsal yapıda olmasına" seçilir; oysa bu dört gezegenin dördü de karasal yapıdadır.
Doğrusu uydu niteliğidir, çünkü Merkür ve Venüs'ün uydusu yoktur, Dünya ve Mars'ın uydusu vardır; halka ve asteroit kuşağına göre konum da bu dört gezegeni ayırmaz.
3. Ay tutulmasını izlemek için neden özel bir gözlem aracı gerekmez?
"Ay tutulmasının çok kısa sürmesi" diyen öğrenci güvenliği süreye bağlar; oysa kısa bir bakış da gözü yakabilir, üstelik Ay tutulması uzun süren bir olaydır.
Gözü tehlikeye atan şey Güneş'e doğrudan bakmaktır. Ay tutulmasında gökyüzünde Ay'a bakılır; bu yüzden olay çıplak gözle güvenle izlenebilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ay tutulmasında Güneş'e bakılmaması
"Ay tutulmasının çok kısa sürmesi" diyen öğrenci güvenliği süreye bağlar; oysa kısa bir bakış da gözü yakabilir, üstelik Ay tutulması uzun süren bir olaydır.
Gözü tehlikeye atan şey Güneş'e doğrudan bakmaktır. Ay tutulmasında gökyüzünde Ay'a bakılır; bu yüzden olay çıplak gözle güvenle izlenebilir.
4. Bir cisme etki eden iki kuvvetin bileşkesi, bu kuvvetlerin ikisinden de küçük olabilir mi?
"Olamaz; bileşke en büyük kuvvete eşittir" diyen öğrenci bileşkeyi kuvvetlerden birine eşitler; oysa bileşke, kuvvetlerin birlikte oluşturduğu yeni bir büyüklüktür.
Zıt yönlü 7 N ile 5 N'un bileşkesi 7 − 5 = 2 N'dur; 2 N hem 7'den hem 5'ten küçüktür. Aynı yönlü olsalardı toplanır ve 12 N çıkardı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Olabilir; zıt yönlü kuvvetler çıkarılır
"Olamaz; bileşke en büyük kuvvete eşittir" diyen öğrenci bileşkeyi kuvvetlerden birine eşitler; oysa bileşke, kuvvetlerin birlikte oluşturduğu yeni bir büyüklüktür.
Zıt yönlü 7 N ile 5 N'un bileşkesi 7 − 5 = 2 N'dur; 2 N hem 7'den hem 5'ten küçüktür. Aynı yönlü olsalardı toplanır ve 12 N çıkardı.
5. Bir kutuya doğu yönünde 12 N kuvvet etki ederken kutuya batı yönünde, eşit büyüklükte iki kuvvet daha uygulanıyor. Bundan sonra bileşke kuvvet 2 N ve doğu yönünde oluyor. Batı yönündeki kuvvetlerin her biri kaç N'dur?
"10 N" diyen öğrenci batı yönündeki toplamı bulup orada durur; soruda toplam değil, kuvvetlerin her birinin büyüklüğü isteniyor.
Önce batı yönündeki toplam bulunur: bileşke 2 N ve doğu yönünde olduğuna göre 12 − 10 = 2, yani batı yönünde toplam 10 N vardır. Sonra bu toplam eşit iki kuvvete bölünür: 10 ÷ 2 = 5 N.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 5 N
"10 N" diyen öğrenci batı yönündeki toplamı bulup orada durur; soruda toplam değil, kuvvetlerin her birinin büyüklüğü isteniyor.
Önce batı yönündeki toplam bulunur: bileşke 2 N ve doğu yönünde olduğuna göre 12 − 10 = 2, yani batı yönünde toplam 10 N vardır. Sonra bu toplam eşit iki kuvvete bölünür: 10 ÷ 2 = 5 N.
6. Masadaki oyuncak arabanın iki yanına eşit uzunlukta ipler bağlanıp uçlarına su şişeleri asılıyor. Sağdaki şişe tam dolu, soldaki yarıya kadar dolu. Araba sağa doğru harekete geçiyor. Bunun nedeni nedir?
"Yalnız dolu şişenin arabayı çekmesi" diyen öğrenci yarım dolu şişeyi hesaba katmaz; oysa o da arabayı sola çeker, yalnız daha az kuvvetle. "Kuvvetlerin aynı yönde toplanması" diyen ise zıt yönlü kuvvetleri toplar; zıt yönde büyükten küçük çıkarılır.
Dolu şişe sağa, yarım şişe sola çeker. Sağa doğru kuvvet daha büyük olduğu için bileşke sağa doğrudur; duran araba bileşkenin yönünde, sağa harekete geçer.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bileşke kuvvetin sağa doğru olması
"Yalnız dolu şişenin arabayı çekmesi" diyen öğrenci yarım dolu şişeyi hesaba katmaz; oysa o da arabayı sola çeker, yalnız daha az kuvvetle. "Kuvvetlerin aynı yönde toplanması" diyen ise zıt yönlü kuvvetleri toplar; zıt yönde büyükten küçük çıkarılır.
Dolu şişe sağa, yarım şişe sola çeker. Sağa doğru kuvvet daha büyük olduğu için bileşke sağa doğrudur; duran araba bileşkenin yönünde, sağa harekete geçer.
7. Bir bahçıvan, söğüt ağacından kestiği bir dalı nemli toprağa dikiyor. Daldan kökler çıkıyor ve zamanla yeni bir söğüt ağacı gelişiyor. Bu olay hangi eşeysiz üreme çeşidine örnektir?
Kopan parçanın eksiklerini tamamlaması her canlıda rejenerasyon sanılırsa "Rejenerasyon ile üreme" seçilir; oysa kopan parça bir bitkiye ait ve bitkinin gövdesinden yeni bitki oluşuyor.
Doğrusu vejetatif üremedir, çünkü bitkilerin kök, gövde veya yaprağından yeni bitkilerin oluşması bu adla anılır; dal, gövdenin bir parçasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Vejetatif üreme
Kopan parçanın eksiklerini tamamlaması her canlıda rejenerasyon sanılırsa "Rejenerasyon ile üreme" seçilir; oysa kopan parça bir bitkiye ait ve bitkinin gövdesinden yeni bitki oluşuyor.
Doğrusu vejetatif üremedir, çünkü bitkilerin kök, gövde veya yaprağından yeni bitkilerin oluşması bu adla anılır; dal, gövdenin bir parçasıdır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 8 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması (2) · Güneş ve Ay tutulmaları · Bileşke kuvvet (2) · Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler · Sürat ve hız · Eşeyli ve eşeysiz üreme |
| 2. Senaryo | 8 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması (2) · Güneş ve Ay tutulmaları (2) · Bileşke kuvvet · Sürat ve hız (2) · Eşeyli ve eşeysiz üreme |
| 3. Senaryo | 7 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması (2) · Güneş ve Ay tutulmaları · Bileşke kuvvet (2) · Sürat ve hız (2) |
| 4. Senaryo | 6 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması · Güneş ve Ay tutulmaları · Bileşke kuvvet · Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler · Sürat ve hız (2) |
| 5. Senaryo | 7 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması · Güneş ve Ay tutulmaları (2) · Bileşke kuvvet (2) · Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler (2) |
| 6. Senaryo | 9 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması (2) · Güneş ve Ay tutulmaları (2) · Bileşke kuvvet (2) · Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler (2) · Sürat ve hız |
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›