📋 6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı 6. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 6. senaryoda 9 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 6. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması her senaryodaFB.6.1.1
- 2 soru
- 2 soru
- 2 soru
- 1 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 6. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Güneş sistemindeki, uydusu olduğu bilinen bir gezegen için I. Karasal yapıdadır. II. Güneş'e en yakın gezegen değildir. III. Halkası vardır. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?
Uydulu gezegenlerin çoğunun gazsal ve halkalı olduğuna bakılıp III de kesin sanılırsa "II ve III" seçilir; oysa Dünya ve Mars'ın uydusu olduğu hâlde halkası yoktur.
Doğrusu yalnız II'dir, çünkü Güneş'e en yakın gezegen Merkür'ün uydusu yoktur; uydulu bir gezegen Merkür olamaz, ama karasal da gazsal da olabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yalnız II
Uydulu gezegenlerin çoğunun gazsal ve halkalı olduğuna bakılıp III de kesin sanılırsa "II ve III" seçilir; oysa Dünya ve Mars'ın uydusu olduğu hâlde halkası yoktur.
Doğrusu yalnız II'dir, çünkü Güneş'e en yakın gezegen Merkür'ün uydusu yoktur; uydulu bir gezegen Merkür olamaz, ama karasal da gazsal da olabilir.
2. Uydusu olan gezegenler arasında hacmi en küçük olan hangisidir?
Uydu koşulu atlanıp yalnız hacme bakılırsa "Merkür" seçilir; oysa Merkür'ün uydusu yoktur.
Doğrusu Mars'tır, çünkü uydusu olmayan Merkür ve Venüs ayrıldığında kalan altı gezegenin en küçüğü hacimce yedinci sıradaki Mars'tır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Mars
Uydu koşulu atlanıp yalnız hacme bakılırsa "Merkür" seçilir; oysa Merkür'ün uydusu yoktur.
Doğrusu Mars'tır, çünkü uydusu olmayan Merkür ve Venüs ayrıldığında kalan altı gezegenin en küçüğü hacimce yedinci sıradaki Mars'tır.
3. Güneş tutulması neden yalnız gündüz gözlemlenebilir?
"Gölgenin ancak gündüz oluşabilmesi" diyen öğrenci gölgeyi gündüzle bir tutar; oysa gölge için ışık kaynağı yeter, gece bir el fenerinin önünde de gölge oluşur.
Tutulmayı görmek için Güneş'e bakmak gerekir. Güneş ise bulunduğumuz yerden ancak gündüz görülür; bu yüzden Güneş tutulması gündüz gözlemlenir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Güneş'in ancak gündüz görülebilmesi
"Gölgenin ancak gündüz oluşabilmesi" diyen öğrenci gölgeyi gündüzle bir tutar; oysa gölge için ışık kaynağı yeter, gece bir el fenerinin önünde de gölge oluşur.
Tutulmayı görmek için Güneş'e bakmak gerekir. Güneş ise bulunduğumuz yerden ancak gündüz görülür; bu yüzden Güneş tutulması gündüz gözlemlenir.
4. Melis, lambayla büyük topun arasında duran küçük topu alıp büyük topun lambadan uzak yanına taşıyor. Bu değişiklikten sonra düzenekte ne gözlenir?
"Küçük topun gölgesi büyük topun üzerine düşer" diyen öğrenci değişiklikten önceki düzeneği anlatır; küçük top öndeyken bu doğruydu, artık arkadadır.
Gölge, ışık kaynağından uzağa doğru uzanır. Küçük top büyük topun arkasına geçtiği için büyük topun gölgesi onun üzerine düşer; bu, Ay tutulmasının modelidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Büyük topun gölgesi küçük topun üzerine düşer
"Küçük topun gölgesi büyük topun üzerine düşer" diyen öğrenci değişiklikten önceki düzeneği anlatır; küçük top öndeyken bu doğruydu, artık arkadadır.
Gölge, ışık kaynağından uzağa doğru uzanır. Küçük top büyük topun arkasına geçtiği için büyük topun gölgesi onun üzerine düşer; bu, Ay tutulmasının modelidir.
5. Birden çok kuvvetin bir cisim üzerinde oluşturduğu etkiyi tek başına oluşturabilen kuvvete ne ad verilir?
"Sürtünme kuvveti" diyen öğrenci birden çok kuvvet duyunca cisme etki eden tanıdık bir kuvveti hatırlar; sürtünme de tek bir kuvvettir, ötekilerin yerini tutmaz.
Birden çok kuvvetin etkisini tek başına oluşturabilen kuvvete bileşke kuvvet denir; bu kuvvete net kuvvet de denir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bileşke kuvvet
"Sürtünme kuvveti" diyen öğrenci birden çok kuvvet duyunca cisme etki eden tanıdık bir kuvveti hatırlar; sürtünme de tek bir kuvvettir, ötekilerin yerini tutmaz.
Birden çok kuvvetin etkisini tek başına oluşturabilen kuvvete bileşke kuvvet denir; bu kuvvete net kuvvet de denir.
6. Bir kutuya doğu yönünde 7 N ve 5 N büyüklüğünde iki kuvvet etki ediyor. Bileşke kuvvetin büyüklüğü ve yönü nedir?
"2 N, doğu yönünde" diyen öğrenci iki kuvveti birbirinden çıkarır; çıkarma yalnız zıt yönlü kuvvetler için yapılır.
İki kuvvet de doğu yönünde olduğu için toplanır: 7 + 5 = 12 N. Bileşke de kuvvetlerle aynı yönde, doğu yönündedir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 12 N, doğu yönünde
"2 N, doğu yönünde" diyen öğrenci iki kuvveti birbirinden çıkarır; çıkarma yalnız zıt yönlü kuvvetler için yapılır.
İki kuvvet de doğu yönünde olduğu için toplanır: 7 + 5 = 12 N. Bileşke de kuvvetlerle aynı yönde, doğu yönündedir.
7. Ece ağır bir dolabı itiyor ama dolap yerinden kıpırdamıyor. Dolaba etki eden kuvvetler hakkında ne söylenebilir?
"Dengelenmemiştir; Ece'nin kuvveti az" diyen öğrenci kuvvetin yetmemesini dengesizlik sanır; oysa dolap kıpırdamıyorsa hareket durumu değişmemiştir.
Sürtünme Ece'nin kuvvetine eşit büyüklükte, zıt yönde etki ediyor ve onu dengeliyor; bileşke sıfırdır. Ece daha güçlü itip sürtünmeyi aşarsa kuvvetler dengelenmemiş olur ve dolap kayar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dengelenmiştir; bileşke kuvvet sıfırdır
"Dengelenmemiştir; Ece'nin kuvveti az" diyen öğrenci kuvvetin yetmemesini dengesizlik sanır; oysa dolap kıpırdamıyorsa hareket durumu değişmemiştir.
Sürtünme Ece'nin kuvvetine eşit büyüklükte, zıt yönde etki ediyor ve onu dengeliyor; bileşke sıfırdır. Ece daha güçlü itip sürtünmeyi aşarsa kuvvetler dengelenmemiş olur ve dolap kayar.
8. Bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesi sıfırsa bu kuvvetlere ne ad verilir?
"Net kuvvetler" diyen öğrenci soruda bileşkeyi görünce onun öbür adını seçer; oysa net kuvvet bileşkenin kendisidir, burada sorulan bileşkesi sıfır olan kuvvetlerin adıdır.
Bileşkesi sıfır olan kuvvetlere dengelenmiş kuvvetler denir. Halat çekmede iki takım eşit kuvvetle çekerse halat yerinden oynamaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dengelenmiş kuvvetler
"Net kuvvetler" diyen öğrenci soruda bileşkeyi görünce onun öbür adını seçer; oysa net kuvvet bileşkenin kendisidir, burada sorulan bileşkesi sıfır olan kuvvetlerin adıdır.
Bileşkesi sıfır olan kuvvetlere dengelenmiş kuvvetler denir. Halat çekmede iki takım eşit kuvvetle çekerse halat yerinden oynamaz.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 8 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması (2) · Güneş ve Ay tutulmaları · Bileşke kuvvet (2) · Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler · Sürat ve hız · Eşeyli ve eşeysiz üreme |
| 2. Senaryo | 8 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması (2) · Güneş ve Ay tutulmaları (2) · Bileşke kuvvet · Sürat ve hız (2) · Eşeyli ve eşeysiz üreme |
| 3. Senaryo | 7 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması (2) · Güneş ve Ay tutulmaları · Bileşke kuvvet (2) · Sürat ve hız (2) |
| 4. Senaryo | 6 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması · Güneş ve Ay tutulmaları · Bileşke kuvvet · Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler · Sürat ve hız (2) |
| 5. Senaryo | 7 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması · Güneş ve Ay tutulmaları (2) · Bileşke kuvvet (2) · Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler (2) |
| 6. Senaryo | 9 | Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması (2) · Güneş ve Ay tutulmaları (2) · Bileşke kuvvet (2) · Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler (2) · Sürat ve hız |
6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›