📖 Grafikler
Grafikler, 8. Sınıf Matematik dersinin 2. ünitesi "Kareköklü İfadeler / Veri İşleme" içindeki konulardan biri. Ünite oyununda bu konudan 100 soru var. Aşağıda kısa konu anlatımı ve çözümlü 8 örnek soru bulursun. Soruları hemen çözebilirsin — üyelik gerekmez.
📖 Grafikler konu anlatımı
2 dakikada okunur · 8. Sınıf Matematik
Grafikler, toplanan verileri bir bakışta anlaşılır hâle getirir. Bu konuda sütun, çizgi ve daire grafiğini okumayı, veriye en uygun grafiği seçmeyi ve bir grafikteki veriyi başka bir grafiğe dönüştürmeyi öğreniriz.
📊 Hangi grafik ne zaman?
- Sütun grafiği: Farklı grupları birbiriyle karşılaştırmak için (sınıfların kitap sayıları gibi). Sütunların yüksekliği değeri gösterir.
- Çizgi grafiği: Bir verinin zaman içindeki değişimini göstermek için (haftalık sıcaklık, aylık satış gibi). Çizginin yükselmesi artışı, alçalması azalışı anlatır.
- Daire grafiği: Bir bütünün parçalarını göstermek için (bir ailenin harcamalarının dağılımı gibi). Dilimlerin toplamı bütünü verir.
🔄 Sütun grafiğinden daire grafiğine
Dairenin tamamı 360°'dir ve bütün verinin toplamına karşılık gelir.
- Önce bütün verilerin toplamı bulunur.
- Her grubun dilim açısı: (grubun değeri / toplam) × 360°
- Kontrol: Bütün dilimlerin açıları toplandığında 360° etmelidir.
Tersine, daire grafiğinden sayıya geçerken: değer = (dilim açısı / 360°) × toplam.
👀 Grafik okurken dikkat
- Eksenlerin neyi ve hangi birimi gösterdiğine bak.
- Ölçeğe dikkat et: eksende sayılar 1'er değil 5'er ya da 10'ar artıyor olabilir.
- Birden fazla veri grubunu gösteren grafiklerde açıklama (lejant) bölümünden hangi renk ya da çizginin neyi temsil ettiğini oku.
🧩 Örnekle anlayalım
30 öğrenciye en sevdiği spor sorulmuş; 12'si futbol, 8'i basketbol, 6'sı voleybol, 4'ü yüzme demiştir. Veriler daire grafiğine dönüştürülürse basketbol diliminin merkez açısı kaç derece olur?
Çözümü göster
1. Toplam: 12 + 8 + 6 + 4 = 30 öğrenci
2. Basketbol açısı: (8 / 30) × 360° = 8 × 12° = 96°
3. Kontrol için diğerleri: futbol 144°, voleybol 72°, yüzme 48°
4. 144 + 96 + 72 + 48 = 360° ✔
⚠️ Sık yapılan hatalar
- "Daire grafiğinde dilim açısı, verinin kendisine eşittir" yanlıştır. 8 öğrenci 8° değildir; değer önce toplama bölünür, sonra 360 ile çarpılır.
- "Zamana göre değişen veri için daire grafiği en uygunudur" yanlıştır. Zaman içindeki değişim en iyi çizgi grafiğiyle gösterilir.
✏️ Grafikler soruları
Şıkka dokun, doğru mu yanlış mı hemen gör; altında çözümü çıkar. Üyelik gerekmez.
1. Dairenin tamamı kaç derecedir?
Bu ölçü bütün veriye karşılık gelir.
Tamamı üç yüz altmış derecedir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Üç yüz altmış
Bu ölçü bütün veriye karşılık gelir.
Tamamı üç yüz altmış derecedir.
2. Toplamı 72 olan bir veride 18 değerine karşılık gelen dilim açısı kaç derecedir?
On sekiz bölü yetmiş iki dörtte birdir.
Açı doksan derecedir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Doksan
On sekiz bölü yetmiş iki dörtte birdir.
Açı doksan derecedir.
3. Daire grafiğinin bütün parça ilişkisine uygun olmasının nedeni nedir?
Toplam üç yüz altmış dereceye tamamlanır.
Neden bu tamamlamadır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dilimlerin bütünü tamamlaması
Toplam üç yüz altmış dereceye tamamlanır.
Neden bu tamamlamadır.
4. Sütun grafiğinde eksenin sıfırdan başlamasının önerilmesinin nedeni nedir?
Kesilmiş eksen yanıltır.
Neden bu doğru görünmedir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Farkların doğru görünmesi
Kesilmiş eksen yanıltır.
Neden bu doğru görünmedir.
5. Altmış kişiden yirmi beşi armudu seçmiştir. Armut diliminin açısı kaç derecedir?
Armut açısı yirmi beş bölü altmış çarpı 360 derecedir.
Sonuç 150 derece çıkar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 150
Armut açısı yirmi beş bölü altmış çarpı 360 derecedir.
Sonuç 150 derece çıkar.
6. Çizgi grafiğinde çizginin yükselmesinin anlamı sorulmaktadır. Bu anlam hangi seçenektedir?
Çizgi grafiğinde çizginin yükselmesi artışı anlatır.
Alçalması ise azalışı anlatır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Artış
Çizgi grafiğinde çizginin yükselmesi artışı anlatır.
Alçalması ise azalışı anlatır.
7. Doksan kitaplık bir koleksiyonda bir dilim 120 derecedir. Bu dilime karşılık gelen kitap sayısı kaçtır?
Değer, açı bölü 360 çarpı toplamdır.
120 bölü 360 çarpı doksan işleminin sonucu 30 kitaptır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 30
Değer, açı bölü 360 çarpı toplamdır.
120 bölü 360 çarpı doksan işleminin sonucu 30 kitaptır.
8. Eksende sayıların birer değil beşer artması incelenmektedir. Bu durumda dikkat edilmesi gereken şey hangi seçenektedir?
Eksende sayılar birer değil beşer ya da onar artıyor olabilir.
Bu yüzden ölçeğe dikkat edilmelidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ölçek
Eksende sayılar birer değil beşer ya da onar artıyor olabilir.
Bu yüzden ölçeğe dikkat edilmelidir.
📝 Bu konu hangi yazılıda çıkar?
MEB'in ortak yazılı konu-soru dağılım tablosuna göre bu ünite şu yazılılarda sorulur. Okulundaki zümre tablodaki senaryolardan birini seçer.