📖 1. Ünite: Oyun Dünyası
5. Sınıf Türkçe dersinin 1. ünitesi. Ünite oyununda 25 soru var; her cevaptan sonra doğrusu ve kısa açıklaması gelir. Üniteyi bitirmek için en az 20 doğru gerekir.
📚 Bu ünitedeki konular
✏️ Örnek sorular
Ünite oyunundaki sorulardan 4 tanesi. Önce kendin düşün, sonra cevaba bak.
1. **"Üç kez denedi, üç kez de ip ayağına takıldı. Yanındaki çocuklar gülmeye başladı. Yine de pes etmedi; ipi eline aldı, bu kez daha yavaş çevirdi."** Bu metinde geçen **"pes etmek"** deyiminin anlamı nedir?
Metinde çocuk üç kez başarısız oluyor ama "**pes etmedi**" ve yeniden deniyor.
Olumsuz biçimde kullanıldığında "vazgeçmedi" anlamı çıktığına göre, deyimin kendisi **yenilgiyi kabul edip vazgeçmek** demektir.
İşi başkasına bırakmak ya da suçu başkasına atmak metinde yok; çocuk ipi **kendi** eline alıyor.
"Daha yavaş çevirdi" sözü, acele etmediğini gösterir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yenilgiyi kabul edip vazgeçmek
Metinde çocuk üç kez başarısız oluyor ama "**pes etmedi**" ve yeniden deniyor.
Olumsuz biçimde kullanıldığında "vazgeçmedi" anlamı çıktığına göre, deyimin kendisi **yenilgiyi kabul edip vazgeçmek** demektir.
İşi başkasına bırakmak ya da suçu başkasına atmak metinde yok; çocuk ipi **kendi** eline alıyor.
"Daha yavaş çevirdi" sözü, acele etmediğini gösterir.
2. **"Vitrindeki oyuncakları günlerce dışarıdan seyretmiş, içeri girmeye bir türlü **yüz bulamamıştım**. O gün elimdeki harçlıkla kapıyı araladım."** Bu metinde geçen **"yüz bulamamak"** sözü hangi anlamda kullanılmıştır?
Metinde çocuk oyuncakları "günlerce dışarıdan seyretmiş" ama içeri girememiş. Sonra "o gün" kapıyı aralamış.
Demek ki engel maddi değil **cesaret** eksikliğidir; sözün anlamı "çekinmek, cesaret edememek"tir.
Paranın yetmemesi başka bir engeldir ve metinde "elimdeki harçlıkla" diyerek parası olduğu belirtilmiş.
Beğendiğini bulamamak ya da yardım alamamak metinde geçmiyor.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Çekinip cesaret edememek
Metinde çocuk oyuncakları "günlerce dışarıdan seyretmiş" ama içeri girememiş. Sonra "o gün" kapıyı aralamış.
Demek ki engel maddi değil **cesaret** eksikliğidir; sözün anlamı "çekinmek, cesaret edememek"tir.
Paranın yetmemesi başka bir engeldir ve metinde "elimdeki harçlıkla" diyerek parası olduğu belirtilmiş.
Beğendiğini bulamamak ya da yardım alamamak metinde geçmiyor.
3. **"Sokağımız akşam olunca uyur,** **Sabah top sesleriyle uyanırdı."** Bu dizelerde sokağa hangi özellik verilmiştir?
Sokak "uyur" ve "uyanırdı" deniyor. Uyumak ve uyanmak **canlılara**, özellikle insana ait davranışlardır.
Cansız bir varlığa insana ait bir özellik verilmesine **kişileştirme** denir.
Dizelerde bir benzetme sözü ("gibi", "kadar") yok; sayı, renk ya da koku da geçmiyor.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İnsana ait bir davranış olan uyuyup uyanma
Sokak "uyur" ve "uyanırdı" deniyor. Uyumak ve uyanmak **canlılara**, özellikle insana ait davranışlardır.
Cansız bir varlığa insana ait bir özellik verilmesine **kişileştirme** denir.
Dizelerde bir benzetme sözü ("gibi", "kadar") yok; sayı, renk ya da koku da geçmiyor.
4. **"Çocukluğum bir avluya sığardı;** **İki duvar arası, bir asma gölgesi."** Bu dizelerde **"sığmak"** sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
Dizelerde çocukluğun **tamamı** küçük bir yere, bir avluya yerleştiriliyor.
Burada "sığmak", bir bütünün küçük bir yerde yer bulması anlamındadır.
Su doldurmak, zorla girmek ya da taşımak bu dizelerde geçmiyor.
Bir sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını anlamak için onu **içinde geçtiği cümleyle birlikte** düşünmek gerekir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bir şeyin tamamının küçük bir yerde yer bulması
Dizelerde çocukluğun **tamamı** küçük bir yere, bir avluya yerleştiriliyor.
Burada "sığmak", bir bütünün küçük bir yerde yer bulması anlamındadır.
Su doldurmak, zorla girmek ya da taşımak bu dizelerde geçmiyor.
Bir sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını anlamak için onu **içinde geçtiği cümleyle birlikte** düşünmek gerekir.