📋 12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı 1. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 7 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 2 soru
- 1 soru
-
3 soru
Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları her senaryoda12.1.2.3
- 1 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bir ökaryot DNA molekülünde replikasyon 6 orijinden başlamış ve oluşan kabarcıklar henüz birbirine ulaşmamıştır. Bu anda DNA üzerinde kaç replikasyon çatalı vardır?
Her orijinde bir replikasyon kabarcığı açılır ve her kabarcığın iki ucunda birer çatal bulunur; kabarcıklar birbirine ulaşmadığı için hiçbir çatal ortak değildir: 6 kabarcık × 2 = 12 çatal.
Her orijinde tek çatal oluştuğu sanılırsa "6 çatal", yan yana kabarcıkların uçları ortak sanılırsa "7 çatal", çataldaki iki kalıp zincir ayrı çatal sayılırsa "24 çatal" bulunur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 12 çatal
Her orijinde bir replikasyon kabarcığı açılır ve her kabarcığın iki ucunda birer çatal bulunur; kabarcıklar birbirine ulaşmadığı için hiçbir çatal ortak değildir: 6 kabarcık × 2 = 12 çatal.
Her orijinde tek çatal oluştuğu sanılırsa "6 çatal", yan yana kabarcıkların uçları ortak sanılırsa "7 çatal", çataldaki iki kalıp zincir ayrı çatal sayılırsa "24 çatal" bulunur.
2. Genetik şifre neden ikili değil üçlüdür?
İkili şifre en çok 4² = 16 çeşit verir.
Bu sayı 20 amino asit için yetmediğinden şifre üçlüdür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İkili şifre 20 amino aside yetmez
İkili şifre en çok 4² = 16 çeşit verir.
Bu sayı 20 amino asit için yetmediğinden şifre üçlüdür.
3. Çekirdek dışında transkripsiyonun görülebildiği organeller soruluyor. Bu organeller hangileridir?
Bu organellerin kendi DNA'sı bulunur.
Bu yüzden mitokondri ve kloroplastta da transkripsiyon görülür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Mitokondri ve kloroplast
Bu organellerin kendi DNA'sı bulunur.
Bu yüzden mitokondri ve kloroplastta da transkripsiyon görülür.
4. Bir PCR döngüsünde tüpün sıcaklığı üç değer arasında değiştiriliyor: T1 bu üçünün en yükseği, T2 en düşüğü, T3 ise ikisinin arasındadır. Primerler kalıp zincirlere hangi sıcaklıkta bağlanır?
Primerin bütün aşamalarda bağlandığı sanılırsa "Her üç sıcaklıkta da" seçilir; oysa en yüksek sıcaklıkta zincirler ayrılır, ara sıcaklıkta (yaklaşık 72 °C) zincir uzar.
Doğrusu T2'dir, çünkü primerler zincirler ayrıldıktan sonra daha düşük sıcaklıkta tamamlayıcı bölgelere bağlanır; üçünün en düşüğü T2'dir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: T2'de
Primerin bütün aşamalarda bağlandığı sanılırsa "Her üç sıcaklıkta da" seçilir; oysa en yüksek sıcaklıkta zincirler ayrılır, ara sıcaklıkta (yaklaşık 72 °C) zincir uzar.
Doğrusu T2'dir, çünkü primerler zincirler ayrıldıktan sonra daha düşük sıcaklıkta tamamlayıcı bölgelere bağlanır; üçünün en düşüğü T2'dir.
5. Bir PCR döngüsünde tüpün sıcaklığı üç değer arasında değiştiriliyor: T1 bu üçünün en yükseği, T2 en düşüğü, T3 ise ikisinin arasındadır. Primerler kalıp zincirlere hangi sıcaklıkta bağlanır?
Primerin bütün aşamalarda bağlandığı sanılırsa "Her üç sıcaklıkta da" seçilir; oysa en yüksek sıcaklıkta zincirler ayrılır, ara sıcaklıkta (yaklaşık 72 °C) zincir uzar.
Doğrusu T2'dir, çünkü primerler zincirler ayrıldıktan sonra daha düşük sıcaklıkta tamamlayıcı bölgelere bağlanır; üçünün en düşüğü T2'dir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: T2'de
Primerin bütün aşamalarda bağlandığı sanılırsa "Her üç sıcaklıkta da" seçilir; oysa en yüksek sıcaklıkta zincirler ayrılır, ara sıcaklıkta (yaklaşık 72 °C) zincir uzar.
Doğrusu T2'dir, çünkü primerler zincirler ayrıldıktan sonra daha düşük sıcaklıkta tamamlayıcı bölgelere bağlanır; üçünün en düşüğü T2'dir.
6. Bir laboratuvar, kültür ortamında kısa sürede çok sayıda kök hücre elde etmek istiyor. Elinde biri kemik iliğinden, biri erken evre embriyodan alınmış iki kök hücre örneği var. Hangisini, neden seçmesi uygun olur?
Bol bulunmak hızlı çoğalmak sanılırsa "Kemik iliğinden alınanı; kemik iliğinde bol bulunduğu için" seçilir; oysa kemik iliğindeki kök hücreler yetişkin kök hücredir ve kültürde embriyonik olanlar kadar kolay yetişmez.
Doğrusu embriyonik örnektir, çünkü embriyonik kök hücreler yetişkinlere göre kültürde daha kolay yetişir ve daha hızlı çoğalır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Embriyodan alınanı; kültürde kolay yetişip hızlı çoğaldığı için
Bol bulunmak hızlı çoğalmak sanılırsa "Kemik iliğinden alınanı; kemik iliğinde bol bulunduğu için" seçilir; oysa kemik iliğindeki kök hücreler yetişkin kök hücredir ve kültürde embriyonik olanlar kadar kolay yetişmez.
Doğrusu embriyonik örnektir, çünkü embriyonik kök hücreler yetişkinlere göre kültürde daha kolay yetişir ve daha hızlı çoğalır.
7. Poliploit bitkilerin ticari değer taşımasının nedeni hangisidir?
Poliploidi iki kromozom takımı sanılırsa "Vücut hücrelerinde iki kromozom takımı taşımaları" seçilir; oysa poliploidide takım sayısı ikiden fazladır ve bu bir neden değil tanımdır.
Doğrusu büyük çiçek ve meyvedir, çünkü poliploit bitkiler çoğunlukla normalden büyük çiçek ve meyve verir; çekirdeksiz karpuz ve muz bunun örneğidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Çoğunlukla daha büyük çiçek ve meyve vermeleri
Poliploidi iki kromozom takımı sanılırsa "Vücut hücrelerinde iki kromozom takımı taşımaları" seçilir; oysa poliploidide takım sayısı ikiden fazladır ve bu bir neden değil tanımdır.
Doğrusu büyük çiçek ve meyvedir, çünkü poliploit bitkiler çoğunlukla normalden büyük çiçek ve meyve verir; çekirdeksiz karpuz ve muz bunun örneğidir.
8. mRNA aşısı ne taşır?
mRNA aşısı virüs yüzeyindeki bir proteinin şifresini taşır.
Hücre bu proteini üretir ve bağışıklık sistemi onu tanır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bir protein şifresi
mRNA aşısı virüs yüzeyindeki bir proteinin şifresini taşır.
Hücre bu proteini üretir ve bağışıklık sistemi onu tanır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 8 | DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (3) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri |
| 2. Senaryo | 8 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (3) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri · Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliği |
| 3. Senaryo | 7 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) |
| 4. Senaryo | 8 | Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri |
| 5. Senaryo | 8 | DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri · Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliği (2) |
12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›