📋 12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 7 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 1 soru
- 1 soru
-
2 soru
Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları her senaryoda12.1.2.3
- 1 soru
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Yeni DNA zincirinin sentezi neden kısa bir RNA primeriyle başlar?
Primerin işi zincirleri açık tutmak sanılırsa "Açılan zincirlerin yeniden birleşmesini primer engellediği için" seçilir; oysa bunu atasal zincirlere bağlanan proteinler yapar. DNA polimerazı aktifleştiren de primer değil, magnezyum iyonlarıdır.
DNA polimeraz yalnız var olan bir zincirin 3' ucuna nükleotit ekleyebilir, sentezi sıfırdan başlatamaz; bu ilk ucu kısa RNA primeri sağlar, polimeraz sentezi oradan sürdürür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: DNA polimeraz polinükleotit sentezini kendisi başlatamadığı için
Primerin işi zincirleri açık tutmak sanılırsa "Açılan zincirlerin yeniden birleşmesini primer engellediği için" seçilir; oysa bunu atasal zincirlere bağlanan proteinler yapar. DNA polimerazı aktifleştiren de primer değil, magnezyum iyonlarıdır.
DNA polimeraz yalnız var olan bir zincirin 3' ucuna nükleotit ekleyebilir, sentezi sıfırdan başlatamaz; bu ilk ucu kısa RNA primeri sağlar, polimeraz sentezi oradan sürdürür.
2. Bir hücrede RNA polimeraz engellenirse hangi olay gerçekleşemez?
RNA polimeraz mRNA sentezleyen enzimdir.
Engellenirse transkripsiyon gerçekleşemez.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Transkripsiyon
RNA polimeraz mRNA sentezleyen enzimdir.
Engellenirse transkripsiyon gerçekleşemez.
3. Bir suç yerinde bulunan saçtan çıkarılan DNA parmak izi, şüphelilerden birinin DNA parmak iziyle bütün bantlarda eşleşiyor. Bu sonuç en çok neyi destekler?
Parmak izinin yalnız türü gösterdiği sanılırsa "Yalnızca saçın insan türüne ait olduğunu" seçilir; oysa DNA parmak izi türü değil bireyi tanımlar.
Doğrusu saçın bu şüpheliye ait olduğudur: bant deseni tek yumurta ikizleri dışında kişiye özgü olduğundan, bütün bantların eşleşmesi örneğin şüpheliye ait olmasını güçlü biçimde destekler.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Saçın bu şüpheliye ait olduğunu
Parmak izinin yalnız türü gösterdiği sanılırsa "Yalnızca saçın insan türüne ait olduğunu" seçilir; oysa DNA parmak izi türü değil bireyi tanımlar.
Doğrusu saçın bu şüpheliye ait olduğudur: bant deseni tek yumurta ikizleri dışında kişiye özgü olduğundan, bütün bantların eşleşmesi örneğin şüpheliye ait olmasını güçlü biçimde destekler.
4. Bir suç yerinde bulunan saçtan çıkarılan DNA parmak izi, şüphelilerden birinin DNA parmak iziyle bütün bantlarda eşleşiyor. Bu sonuç en çok neyi destekler?
Parmak izinin yalnız türü gösterdiği sanılırsa "Yalnızca saçın insan türüne ait olduğunu" seçilir; oysa DNA parmak izi türü değil bireyi tanımlar.
Doğrusu saçın bu şüpheliye ait olduğudur: bant deseni tek yumurta ikizleri dışında kişiye özgü olduğundan, bütün bantların eşleşmesi örneğin şüpheliye ait olmasını güçlü biçimde destekler.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Saçın bu şüpheliye ait olduğunu
Parmak izinin yalnız türü gösterdiği sanılırsa "Yalnızca saçın insan türüne ait olduğunu" seçilir; oysa DNA parmak izi türü değil bireyi tanımlar.
Doğrusu saçın bu şüpheliye ait olduğudur: bant deseni tek yumurta ikizleri dışında kişiye özgü olduğundan, bütün bantların eşleşmesi örneğin şüpheliye ait olmasını güçlü biçimde destekler.
5. Bir çiftçi, tarlasında hiçbir laboratuvar işlemi görmemiş bir bitkinin vücut hücrelerinde dört kromozom takımı bulunduğunu öğreniyor. Bu bitki için hangisi doğrudur?
Poliploidi yalnız laboratuvar işi sanılırsa "Poliploit sayılmaz, çünkü laboratuvarda oluşturulmamıştır" seçilir; oysa tanım oluşma yoluna değil kromozom takımı sayısına bakar.
Doğrusu bitkinin poliploit olmasıdır: vücut hücrelerinde ikiden fazla takım vardır; poliploidi daha çok bitkilerde görülür ve doğal süreçlerle de oluşabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Poliploittir; poliploidi doğal süreçlerle de oluşabilir
Poliploidi yalnız laboratuvar işi sanılırsa "Poliploit sayılmaz, çünkü laboratuvarda oluşturulmamıştır" seçilir; oysa tanım oluşma yoluna değil kromozom takımı sayısına bakar.
Doğrusu bitkinin poliploit olmasıdır: vücut hücrelerinde ikiden fazla takım vardır; poliploidi daha çok bitkilerde görülür ve doğal süreçlerle de oluşabilir.
6. Genetik bilgilerin izinsiz paylaşılması hangi alanın konusudur?
Genetik bilgilerin gizliliği ahlaki bir sorundur.
Bu tür tartışmalar biyoetiğin konusudur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Biyoetik
Genetik bilgilerin gizliliği ahlaki bir sorundur.
Bu tür tartışmalar biyoetiğin konusudur.
7. Oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon yapan tüm hücrelerde ortak olan ATP üretim şekli hangisidir?
Fermantasyonda ETS kullanılmaz.
Ortak yol substrat düzeyinde fosforilasyondur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Substrat düzeyinde fosforilasyon
Fermantasyonda ETS kullanılmaz.
Ortak yol substrat düzeyinde fosforilasyondur.
8. Termos hangi sistem türüne örnektir?
Termos çevresiyle madde ve enerji alışverişi yapmaz.
Bu tür sistemler izole sistemdir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İzole sistem
Termos çevresiyle madde ve enerji alışverişi yapmaz.
Bu tür sistemler izole sistemdir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 8 | DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (3) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri |
| 2. Senaryo | 8 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (3) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri · Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliği |
| 3. Senaryo | 7 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) |
| 4. Senaryo | 8 | Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri |
| 5. Senaryo | 8 | DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri · Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliği (2) |
12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›